Chapter 3 (Karma-Yoga (The Yoga of Action)), verse 41
Krishna → Arjuna · vocative: Bharatarṣabha · meter: anuṣṭubh
तस्मात् त्वम् इन्द्रियाण्य् आदौ नियम्य भरतर्षभ | पाप्मानं प्रजहि ह्य् एनं ज्ञान-विज्ञान-नाशनम्
tasmāt tvam indriyāṇy ādau niyamya bharatarṣabha | pāpmānaṃ prajahi hy enaṃ jñāna-vijñāna-nāśanam
Word-by-word
- tasmāt← tasmātnominative singular masculine noun[advaita]त्वम् इन्द्रियाणि आदौ पूर्वमेव नियम्य वशीकृत्य भरतर्षभ पाप्मानं पापाचारं कामं प्रजहिहि परित्यज एनं प्रकृतं वैरिणं ज्ञान[viśiṣṭādvaita]प्रकृतिसंसृष्टतया इन्द्रियव्यापारप्रवृणः त्वम् आदौ मोक्षोपायारम्भसमये[dvaita]त्वमितीन्द्रियाणां निग्रहः कामहननायोपदिश्यते[bhakti]त्वमिति[advaita-bhakti]यस्मादिन्द्रियाधिष्ठानः कामो देहिनं मोहयति तस्मात्त्व मादौमोहनात्पूर्वं कामनिरोधात्पूर्वमिति वा इन्द्रियाणि श्रोत्रादीन
- tvam← tvaaccusative singular masculine noun[advaita]इन्द्रियाणि आदौ पूर्वमेव नियम्य वशीकृत्य भरतर्षभ पाप्मानं पापाचारं कामं प्रजहिहि परित्यज एनं प्रकृतं वैरिणं ज्ञानविज्ञा[viśiṣṭādvaita]आदौ मोक्षोपायारम्भसमये
- indriyāṇi← indriyavocative plural neuter noun[advaita]आदौ पूर्वमेव नियम्य वशीकृत्य भरतर्षभ पाप्मानं पापाचारं कामं प्रजहिहि परित्यज एनं प्रकृतं वैरिणं ज्ञानविज्ञाननाशनं ज्ञान[viśiṣṭādvaita]नियम्य एनं ज्ञानविज्ञाननाशनम् आत्मस्वरूपविषयस्य ज्ञानस्य तद्विवेकविषयस्य[dvaita]इत्यादिकमपृष्टं किमर्थमुच्यत इत्यत आह वधार्थमि ति[advaita-bhakti]श्रोत्रादीनि नियम्य वशीकृत्य
- ādau← ādānominative dual masculine noun[advaita]पूर्वमेव नियम्य वशीकृत्य भरतर्षभ पाप्मानं पापाचारं कामं प्रजहिहि परित्यज एनं प्रकृतं वैरिणं ज्ञानविज्ञाननाशनं ज्ञानं शा[viśiṣṭādvaita]मोक्षोपायारम्भसमये[bhakti]विमोहात्पूर्वमेवेन्द्रियाणि मनो बुद्धिं
- niyamya← niyamnominative singular masculine noun[advaita]वशीकृत्य भरतर्षभ पाप्मानं पापाचारं कामं प्रजहिहि परित्यज एनं प्रकृतं वैरिणं ज्ञानविज्ञाननाशनं ज्ञानं शास्त्रतः आचार्यतश[viśiṣṭādvaita]एनं ज्ञानविज्ञाननाशनम् आत्मस्वरूपविषयस्य ज्ञानस्य तद्विवेकविषयस्य[bhakti]पापरूपमेनं कामं हि स्फुटं प्रजहि घातय[advaita-bhakti]वशीकृत्य
- bharatarṣabha← bharataṛṣabhavocative singular masculine noun[advaita]पाप्मानं पापाचारं कामं प्रजहिहि परित्यज एनं प्रकृतं वैरिणं ज्ञानविज्ञाननाशनं ज्ञानं शास्त्रतः आचार्यतश्च आत्मादीनाम् अव[advaita-bhakti]महावंशप्रसूतत्वेन समर्थोऽसि
- pāpmānam← pāpmanaccusative singular masculine noun
- prajahi← prahan2nd person singular imperative active verb[advaita]हि परित्यज एनं प्रकृतं वैरिणं ज्ञानविज्ञाननाशनं ज्ञानं शास्त्रतः आचार्यतश्च आत्मादीनाम् अवबोधः विज्ञानं विशेषतः तदनुभवः[viśiṣṭādvaita]नाशय।ज्ञानविरोधिषु प्रधानम् आह[bhakti]घातय। यद्वा प्रजहिहि परित्यज। ज्ञानमात्मविषयम् विज्ञानं शास्त्रीयं तयोर्नाशकम्। यद्वा ज्ञानं शास्त्राचार्योपदेशजम् विज्[advaita-bhakti]हि परित्यज
- hi← hinominative singular masculine noun[advaita]हि परित्यज एनं प्रकृतं वैरिणं ज्ञानविज्ञाननाशनं ज्ञानं शास्त्रतः आचार्यतश्च आत्मादीनाम् अवबोधः विज्ञानं विशेषतः तदनुभवः[viśiṣṭādvaita]नाशय।ज्ञानविरोधिषु प्रधानम् आह[dvaita]विषयगैर्ज्ञानमावृतं भवति[bhakti]स्फुटं प्रजहि घातय[advaita-bhakti]नं मोहयति तस्मात्त्व मादौमोहनात्पूर्वं कामनिरोधात्पूर्वमिति वा इन्द्रियाणि श्रोत्रादीनि नियम्य वशीकृत्य
- a← avocative singular masculine noun[advaita]वबोधः विज्ञानं विशेषतः तदनुभवः तयोः ज्ञानविज्ञानयोः श्रेयःप्राप्तिहेत्वोः नाशनं नाशकरं प्रजहिहि आत्मनः परित्यजेत्यर्थः[viśiṣṭādvaita]यं कामरूपः शत्रुः विषयाभिमुख्यकरणेन आत्मनि वैमुख्यं करोति तस्मात् प्रकृतिसंसृष्टतया इन्द्रियव्यापारप्रवृणः त्वम् आदौ मोक[śuddhādvaita]धुना तस्याधिष्ठानं वदन् जयोपायमाह इन्द्रियाणीति द्वाभ्याम्[advaita-bhakti]त इन्द्रियाणि मनोबुद्धिरिति पूर्वं पृथङ्निर्दिश्यापीहेन्द्रियाणीत्येतावदुक्तम्
- īn← iaccusative plural masculine noun
- am← aaccusative singular masculine noun
- jñāna← jñāvocative singular masculine noun[advaita]विज्ञाननाशनं ज्ञानं शास्त्रतः आचार्यतश्च आत्मादीनाम् अवबोधः विज्ञानं विशेषतः तदनुभवः तयोः ज्ञानविज्ञानयोः श्रेयःप्राप्ति[viśiṣṭādvaita]योगे प्रवृत्तस्य अयं कामरूपः शत्रुः विषयाभिमुख्यकरणेन आत्मनि वैमुख्यं करोति तस्मात् प्रकृतिसंसृष्टतया इन्द्रियव्यापारप्र[dvaita]मावृत्त्य बुद्ध्यादिभिर्हि विषयगैर्ज्ञानमावृतं भवति[bhakti]मात्मविषयम् विज्ञानं शास्त्रीयं तयोर्नाशकम्[advaita-bhakti]ं शास्त्राचार्योपदेशजं परोक्षं विज्ञानमपरोक्षं तत्फलं तयोर्ज्ञानविज्ञानयोः श्रेयःप्राप्तिहेत्वोर्नाशनम्
- vijñāna← vijñāvocative singular masculine noun[advaita]नाशनं ज्ञानं शास्त्रतः आचार्यतश्च आत्मादीनाम् अवबोधः विज्ञानं विशेषतः तदनुभवः तयोः ज्ञानविज्ञानयोः श्रेयःप्राप्तिहेत्वोः[viśiṣṭādvaita]नाशनम् आत्मस्वरूपविषयस्य ज्ञानस्य तद्विवेकविषयस्य[bhakti]ं शास्त्रीयं तयोर्नाशकम्[advaita-bhakti]मपरोक्षं तत्फलं तयोर्ज्ञानविज्ञानयोः श्रेयःप्राप्तिहेत्वोर्नाशनम्
- na← navocative singular neuter noun[advaita]्द्रियाणि आदौ पूर्वमेव नियम्य वशीकृत्य भरतर्षभ पाप्मानं पापाचारं कामं प्रजहिहि परित्यज एनं प्रकृतं वैरिणं ज्ञानविज्ञानना[viśiṣṭādvaita]्द्रियव्यापारोपरतिरूपे ज्ञानयोगे प्रवृत्तस्य अयं कामरूपः शत्रुः विषयाभिमुख्यकरणेन आत्मनि वैमुख्यं करोति तस्मात् प्रकृतिस[dvaita]माह इन्द्रियाणीति[śuddhādvaita]ा तस्याधिष्ठानं वदन् जयोपायमाह इन्द्रियाणीति द्वाभ्याम्[bhakti]्द्रियाणि मनो बुद्धिं[advaita-bhakti]्द्रियाधिष्ठानः कामो देहिनं मोहयति तस्मात्त्व मादौमोहनात्पूर्वं कामनिरोधात्पूर्वमिति वा इन्द्रियाणि श्रोत्रादीनि नियम्य
- aśanam← aśananominative singular neuter noun
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 3.41, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_3.41 · anandgiri_3.41
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_3.41 · vedantadeshika_3.41
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_3.41 · jayatirtha_3.41
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_3.41
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_3.41
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_3.41
Theme-list memberships (7)
Show all theme-lists this verse participates in
- कामनाwith 2.56, 2.63, 2.71, 3.30, 3.37, 3.39, …
- ज्ञानwith 1.1, 3.1, 3.2, 3.3, 3.26, 3.32, …
- ज्ञानम्with 3.39, 3.40, 4.34, 7.2, 10.4, 10.5, …
- तस्मात्with 2.30, 2.68, 3.15, 3.19, 4.15, 4.42, …
- त्वम्with 1.1, 2.33, 4.4, 4.35, 6.31, 11.3, …
- नियम्यwith 3.7, 6.24, 6.26, 12.4, 18.51
- विज्ञानwith 1.1, 6.8, 7.2, 7.6, 9.1, 18.42