Chapter 4 (Jñāna-Karma-Sannyāsa-Yoga (The Yoga of Renunciation of Action in Knowledge)), verse 42
Krishna → Arjuna · vocative: Bhārata · meter: anuṣṭubh
तस्माद् अज्ञान-संभूतं हृत्-स्थं ज्ञानासिनात्मनः | छित्त्वैनं संशयं योगम् आतिष्ठोत्तिष्ठ भारत
tasmād ajñāna-saṃbhūtaṃ hṛt-sthaṃ jñānāsinātmanaḥ | chittvainaṃ saṃśayaṃ yogam ātiṣṭhottiṣṭha bhārata
Word-by-word
- tasmāt← tasmātnominative singular masculine noun[advaita]पापिष्ठम् अज्ञानसंभूतम् अज्ञानात् अविवेकात् जातं हृत्स्थं हृदि बुद्धौ स्थितं ज्ञानासिना शोकमोहादिदोषहरं सम्यग्दर्शनं ज्[śuddhādvaita]त्वमपि साङख्यबुद्ध्याऽनात्मभूतं संशयं छित्त्वोक्तं योगमातिष्ठ युद्धाय
- ajñās← jñā2nd person singular imperfect active verb
- na← navocative singular neuter noun[advaita]संभूतम् अज्ञानात् अविवेकात् जातं हृत्स्थं हृदि बुद्धौ स्थितं ज्ञानासिना शोकमोहादिदोषहरं सम्यग्दर्शनं ज्ञानं तदेव असिः खङ[viśiṣṭādvaita]ाद्य ज्ञानसंभूतं हृत्स्थम् आत्मविषयं संशयं मया उपदिष्टेन आत्म ज्ञानासिना छित्त्वा मया उपदिष्टं कर्म योगम् आतिष्ठ तदर्थम्[śuddhādvaita]ात्मभूतं संशयं छित्त्वोक्तं योगमातिष्ठ युद्धाय[bhakti]ोऽज्ञानेन संभूतं हृदि स्थितमेनं संशयं शोकादिनिमित्तं देहात्मविवेकज्ञानखङ्गेन छित्त्वा परमात्मज्ञानोपायभूतं कर्मयोगमातिष्[advaita-bhakti]ादविवेकात्संभूतमुत्पन्नं हृत्स्थं हृदि बुद्धौ स्थितं करणस्याश्रयस्य
- saṃbhūtam← samasaccusative singular masculine noun[advaita]अज्ञानात् अविवेकात् जातं हृत्स्थं हृदि बुद्धौ स्थितं ज्ञानासिना शोकमोहादिदोषहरं सम्यग्दर्शनं ज्ञानं तदेव असिः खङ्गः तेन
- hṛt← hṛnominative singular masculine noun[advaita]स्थं हृदि बुद्धौ स्थितं ज्ञानासिना शोकमोहादिदोषहरं सम्यग्दर्शनं ज्ञानं तदेव असिः खङ्गः तेन ज्ञानासिना आत्मनः स्वस्य आत्म[viśiṣṭādvaita]स्थम् आत्मविषयं संशयं मया उपदिष्टेन आत्म ज्ञानासिना छित्त्वा मया उपदिष्टं कर्म योगम् आतिष्ठ तदर्थम् उत्तिष्ठ भारत इति[advaita-bhakti]स्थं हृदि बुद्धौ स्थितं करणस्याश्रयस्य
- stham← sthaaccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]आत्मविषयं संशयं मया उपदिष्टेन आत्म ज्ञानासिना छित्त्वा मया उपदिष्टं कर्म योगम् आतिष्ठ तदर्थम् उत्तिष्ठ भारत इति
- jñāna← jñāvocative singular masculine noun[advaita]संभूतम् अज्ञानात् अविवेकात् जातं हृत्स्थं हृदि बुद्धौ स्थितं ज्ञानासिना शोकमोहादिदोषहरं सम्यग्दर्शनं ज्ञानं तदेव असिः खङ[viśiṣṭādvaita]संभूतं हृत्स्थम् आत्मविषयं संशयं मया उपदिष्टेन आत्म ज्ञानासिना छित्त्वा मया उपदिष्टं कर्म योगम् आतिष्ठ तदर्थम् उत्तिष्ठ[bhakti]ेन संभूतं हृदि स्थितमेनं संशयं शोकादिनिमित्तं देहात्मविवेकज्ञानखङ्गेन छित्त्वा परमात्मज्ञानोपायभूतं कर्मयोगमातिष्ठाश्रय[advaita-bhakti]ादविवेकात्संभूतमुत्पन्नं हृत्स्थं हृदि बुद्धौ स्थितं करणस्याश्रयस्य
- asināt← si3rd person singular imperfect active verb
- manas← mannominative singular masculine noun
- chittvā← chidnominative singular masculine noun[advaita]एनं संशयं स्वविनाशहेतुभूतम् योगं सम्यग्दर्शनोपायं कर्मानुष्ठानम् आतिष्ठ कुर्वित्यर्थः[viśiṣṭādvaita]मया उपदिष्टं कर्म योगम् आतिष्ठ तदर्थम् उत्तिष्ठ भारत इति[bhakti]परमात्मज्ञानोपायभूतं कर्मयोगमातिष्ठाश्रय[advaita-bhakti]योगंसम्यग्दर्शनोपायं निष्कामकर्मातिष्ठ कुरु
- a← avocative singular masculine noun[advaita]ज्ञानसंभूतम् अज्ञानात् अविवेकात् जातं हृत्स्थं हृदि बुद्धौ स्थितं ज्ञानासिना शोकमोहादिदोषहरं सम्यग्दर्शनं ज्ञानं तदेव अस[viśiṣṭādvaita]नाद्य ज्ञानसंभूतं हृत्स्थम् आत्मविषयं संशयं मया उपदिष्टेन आत्म ज्ञानासिना छित्त्वा मया उपदिष्टं कर्म योगम् आतिष्ठ तदर्थम[advaita-bhakti]ज्ञानादविवेकात्संभूतमुत्पन्नं हृत्स्थं हृदि बुद्धौ स्थितं करणस्याश्रयस्य
- īn← iaccusative plural masculine noun
- am← aaccusative singular masculine noun
- saṃśayam← saṃśīaccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]इति निर्देशादात्मविषयत्वं सिद्धम्आत्मनः इत्यस्य तुज्ञानासिना इत्यनेनान्वयायआत्मज्ञानासिनेत्युक्तम्
- yogam← yujaccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]आतिष्ठ तदर्थम् उत्तिष्ठ भारत इति
- ātiṣṭha← āsthā2nd person singular imperative active verb[advaita]कुर्वित्यर्थः[viśiṣṭādvaita]तदर्थम् उत्तिष्ठ भारत इति
- uttiṣṭha← utthā2nd person singular imperative active verb[advaita]च इदानीं युद्धाय भारत इति।।इति श्रीमत्परमहंसपरिव्राजकाचार्यस्य श्रोगोविन्दभगवत्पूज्यपादशिष्यस्यश्रीमच्छंकरभगवतः कृतौ श्[viśiṣṭādvaita]भारत इति
- bhās← bhūnominative singular masculine noun
- rata← ramvocative singular masculine noun[advaita]इति।।इति श्रीमत्परमहंसपरिव्राजकाचार्यस्य श्रोगोविन्दभगवत्पूज्यपादशिष्यस्यश्रीमच्छंकरभगवतः कृतौ श्रीमद्भगवद्गीताभाष्ये च[viśiṣṭādvaita]ि कर्तव्यतया निगम्यते तस्मादितिश्लोकेन[bhakti]इति क्षत्रियत्वेन युद्धस्य स्वधर्मत्वं दर्शितम्[advaita-bhakti]भरतवंशे जातस्य युद्धोद्यमो न निष्फल इति भावः
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 4.42, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_4.42 · anandgiri_4.42
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_4.42 · vedantadeshika_4.42
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_4.42 · jayatirtha_4.42
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_4.42
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_4.42
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_4.42
Theme-list memberships (7)
Show all theme-lists this verse participates in
- अज्ञानwith 3.26, 3.28, 5.10, 5.15, 5.16, 10.11, …
- ज्ञानwith 1.1, 3.1, 3.2, 3.3, 3.26, 3.32, …
- ज्ञानसंछिन्नसंशयम्with 4.41
- तस्मात्with 2.30, 2.68, 3.15, 3.19, 3.41, 4.15, …
- न योत्स्येwith 1.46, 2.7, 11.32
- योगम्with 2.53, 3.7, 6.12, 6.19, 7.1, 9.5, …
- समत्वं योग उच्यतेwith 2.48, 6.9, 8.8