Chapter 7 (Jñāna-Vijñāna-Yoga (The Yoga of Knowledge and Realization)), verse 2
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
ज्ञानं ते ऽहं स-विज्ञानम् इदं वक्ष्याम्य् अशेषतः | यज् ज्ञात्वा नेह भूयो ऽन्यज् ज्ञातव्यम् अवशिष्यते
jñānaṃ te 'haṃ sa-vijñānam idaṃ vakṣyāmy aśeṣataḥ | yaj jñātvā neha bhūyo 'nyaj jñātavyam avaśiṣyate
Word-by-word
- jñānam← jñāaccusative singular masculine noun[advaita]।।कथमित्युच्यते[viśiṣṭādvaita]यथा अहं मद्व्यतिरिक्तात् समस्तचिदचिद्वस्तुजातात् निखिलहेयप्रत्यनीकतया अनवधिकातिशयासख्येकल्याणगुणगणानन्तमहाविभूतितया[dvaita]। विज्ञानं विशेषज्ञानम्।[advaita-bhakti]असंभावनादिप्रतिबन्धेन फलमजनयत्परोक्षमित्युपचर्यते
- te← tānominative dual feminine noun[advaita]तुभ्यम् अहं सविज्ञानं विज्ञानसहितं स्वानुभवयुक्तम् इदं वक्ष्यामि कथयिष्यामि अशेषतः कात्स्न्र्येन[viśiṣṭādvaita]मद्विषयम् इदं ज्ञानं विज्ञानेन सह अशेषतो वक्ष्यामि[dvaita]न तूक्तं तत्कथमिदं इति परामर्श इत्यत आह इदमि ति[śuddhādvaita]न सहितं अशेषतो वक्ष्यामि[bhakti]नैव कृतार्थो भवतीत्यर्थः[advaita-bhakti]परोक्षमेव तज्ज्ञानं स्यादिति शङ्कां व्यावर्तयन्स्तौति श्रोतुराभिमुख्याय इदं मद्विषयं स्वतोऽपरोक्षज्ञानम् असंभावनादिप्रत
- aham← ahanominative singular neuter noun
- sa← savocative singular masculine noun[advaita]विज्ञानं विज्ञानसहितं स्वानुभवयुक्तम् इदं वक्ष्यामि कथयिष्यामि अशेषतः कात्स्न्र्येन[viśiṣṭādvaita]ह अशेषतो वक्ष्यामि[dvaita]्वस्य प्रकृतत्वात् तत्सम्बन्धित्वेन ज्ञानमपि प्रकृतमिति भावः[śuddhādvaita]्तौति ज्ञानमिति[bhakti]्तौति ज्ञानमिति[advaita-bhakti]्यसीत्युक्ते परोक्षमेव तज्ज्ञानं स्यादिति शङ्कां व्यावर्तयन्स्तौति श्रोतुराभिमुख्याय इदं मद्विषयं स्वतोऽपरोक्षज्ञानम् अस
- vijñānam← vijñāaccusative singular masculine noun
- idam← idamnominative singular masculine noun
- vakṣyāmi← vac1st person singular simple future active verb[advaita]कथयिष्यामि अशेषतः कात्स्न्र्येन[viśiṣṭādvaita]। विज्ञानं हि विविक्ताकारविषयं ज्ञानम् यथा अहं मद्व्यतिरिक्तात् समस्तचिदचिद्वस्तुजातात् निखिलहेयप्रत्यनीकतया अनवधिकातिशय[śuddhādvaita]। यद्याथात्म्यं ज्ञात्वा भूयोऽन्यज्ज्ञातव्यमविशष्टं न भवति।[bhakti]। यज्ज्ञात्वेह श्रेयोमार्गे वर्तमानस्य पुनरन्यज्ज्ञातव्यमवशिष्टं न भवति। तेनैव कृतार्थो भवतीत्यर्थः।
- aśeṣat← śiṣ3rd person singular imperfect active verb
- as← anominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]त्वेवं तथापि भक्तेर्मोक्षोपायत्वं कथमित्यत्राह तदेव हीति[dvaita]यैव वक्ष्यमाणत्वादपरस्य तदभावादिति भावः
- yat← yatnominative singular masculine noun[advaita]ज्ञात्वा[viśiṣṭādvaita]वप्रसङ्गात् न[advaita-bhakti]परोक्षमित्युपचर्यते
- jñātvā← jñānominative singular masculine noun[advaita]यत् ज्ञानं ज्ञात्वा न इह भूयः पुनः अन्यत् ज्ञातव्यं पुरुषार्थसाधनम् अवशिष्यते नावशिष्टं भवति। इति मत्तत्त्वज्ञो यः सः स[viśiṣṭādvaita]मयि पुनः अन्यद् ज्ञातव्यं न अवशिष्यते[śuddhādvaita]भूयोऽन्यज्ज्ञातव्यमविशष्टं न भवति[advaita-bhakti]वेदान्तजन्यमनोवृत्तिविषयीकृत्येह व्यवहारभूमौ भूयः पुनरपि अन्यत्किंचिदपि ज्ञातव्यं नावशिष्यते
- neha← nah2nd person plural perfect active verb[viśiṣṭādvaita]ेति। महनीयविषये स्नेहपूर्वमनुध्यानमिति भाव्यम् अन्यथा स्नेहपूर्वस्वप्रियतमानुध्यानस्यापि भक्तित्वप्रसङ्गात्। एवं भक्तिरू
- bhūyas← bhūyasvocative singular neuter noun
- anyat← anyavocative singular neuter noun[advaita]ज्ञातव्यं पुरुषार्थसाधनम् अवशिष्यते नावशिष्टं भवति[viśiṣṭādvaita]प्रतिज्ञाद्वयं त्वर्थतः स्थापितम्[advaita-bhakti]किंचिदपि ज्ञातव्यं नावशिष्यते
- jñātavyam← jñāaccusative singular masculine noun
- avaśiṣyate← avaśiṣ3rd person singular present indicative passive verb[advaita]नावशिष्टं भवति[viśiṣṭādvaita]।वक्ष्यमाणस्य ज्ञानस्य दुष्प्रापताम् आह
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 7.2, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_7.2 · anandgiri_7.2
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_7.2 · vedantadeshika_7.2
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_7.2 · jayatirtha_7.2
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_7.2
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_7.2
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_7.2
Theme-list memberships (10)
Show all theme-lists this verse participates in
- अशेषतःwith 6.24, 6.39
- ज्ञानwith 1.1, 3.1, 3.2, 3.3, 3.26, 3.32, …
- ज्ञानं तेऽहं सविज्ञानमिदं वक्ष्याम्यशेषतःwith 9.34
- ज्ञानम्with 3.39, 3.40, 3.41, 4.34, 10.4, 10.5, …
- ज्ञानयोगwith 2.53, 3.3, 3.28, 6.5
- प्राधान्यतः कुरुश्रेष्ठ नास्त्यन्तो विस्तरस्य मेwith 10.19
- भक्तियोगwith 2.53, 6.5, 12.11
- यज्ज्ञात्वा नेह भूयोऽन्यज्ज्ञातव्यमवशिष्यतेwith 7.7
- वासुदेवः सर्वम्with 4.24, 6.31, 6.35, 7.4, 7.5, 7.7, …
- विज्ञानwith 1.1, 3.41, 6.8, 7.6, 9.1, 18.42