Chapter 18 (Mokṣa-Sannyāsa-Yoga (The Yoga of Liberation by Renunciation)), verse 42
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
शमो दमस्तपः शौचं क्षान्तिरार्जवमेव च | ज्ञानं विज्ञानमास्तिक्यं ब्रह्मकर्म स्वभावजम्
śamo damastapaḥ śaucaṃ kṣāntirārjavameva ca | jñānaṃ vijñānamāstikyaṃ brahmakarma svabhāvajam
Word-by-word
- śamas← śamnominative singular masculine noun
- damas← damnominative singular masculine noun[advaita-bhakti]तपः शौचं संतोषो ह्रीः क्षमार्जवम्
- tapas← tapnominative plural masculine noun
- śa← śavocative singular masculine noun[advaita]मः दमश्च यथाव्याख्यातार्थौ? तपः यथोक्तं शारीरादि? शौचं व्याख्यातम्? क्षान्तिः क्षमा? आर्जवम् ऋजुता[viśiṣṭādvaita]मः बाह्येन्द्रियनियमनम्[śuddhādvaita]म इत्यादि[bhakti]म इति। शमश्चित्तोपरमः? दमो बाह्येन्द्रियोपरमः? तपः पूर्वोक्तं शारीरादि? शौचं बाह्याभ्यन्तरम्? क्षान्तिः क्षमा? आर्जवमवक्[advaita-bhakti]म इति। शमोऽन्तःकरणोपरमः। दमो बाह्यकरणोपरमः प्रागुक्तः। तपः शारीरादिदेवद्विजगुरुप्राज्ञेत्यादावुक्तम्। शौचमपि बाह्याभ्यन्
- a← avocative singular masculine noun[advaita]न्तःकरणोपशमः शमो दमो बाह्यकरणोपरतिरित्युक्तं स्मारयति -- यथेति[viśiṣṭādvaita]न्तःकरणनियमनम्[advaita-bhakti]हिंसा गुरुशुश्रूषा तीर्थानुसरणं दया
- ucam← vacaccusative singular masculine noun
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]यथाव्याख्यातार्थौ? तपः यथोक्तं शारीरादि? शौचं व्याख्यातम्? क्षान्तिः क्षमा? आर्जवम् ऋजुता[viśiṣṭādvaita]ं शास्त्रीयकर्मयोग्यता[bhakti]ित्तोपरमः? दमो बाह्येन्द्रियोपरमः? तपः पूर्वोक्तं शारीरादि? शौचं बाह्याभ्यन्तरम्? क्षान्तिः क्षमा? आर्जवमवक्रता? ज्ञानं[advaita-bhakti]मपि बाह्याभ्यन्तरभेदेन प्रागुक्तम्
- jñānam← jñāaccusative singular masculine noun[advaita]? आस्तिक्यम् आस्तिकभावः श्रद्दधानता आगमार्थेषु? ब्रह्मकर्म ब्राह्मणजातेः कर्म स्वभावजम् --[viśiṣṭādvaita]। विज्ञानं परतत्त्वगतासाधारणविशेषविषयं ज्ञानम्। आस्तिक्यं वैदिकार्थस्य कृत्स्नस्य सत्यतानिश्चयः प्रकृष्टः? केनापि हेतुना
- brahmakarma← brahmakarmanvocative singular neuter noun[advaita]ब्राह्मणजातेः कर्म स्वभावजम् --[advaita-bhakti]ब्राह्मणजातेः कर्म
- su← sunominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]देवः परब्रह्मशब्दाभिधेयो निरस्तनिखिलदोषगन्धः स्वाभाविकानवधिकातिशयज्ञानशक्त्याद्यसंख्येयकल्याणगुणगणो निखिलवेदवेदान्तवेद्य[advaita-bhakti]शुभेनापि कर्मणा
- abhau← abhilocative singular masculine noun
- ajam← ajaccusative singular masculine noun
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 18.42, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_18.42 · anandgiri_18.42
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_18.42 · vedantadeshika_18.42
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_18.42 · jayatirtha_18.42
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_18.42
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_18.42
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_18.42
Theme-list memberships (3)
Show all theme-lists this verse participates in
- ज्ञानwith 1.1, 3.1, 3.2, 3.3, 3.26, 3.32, …
- ब्रह्मwith 1.1, 2.72, 3.14, 3.15, 4.21, 4.24, …
- विज्ञानwith 1.1, 3.41, 6.8, 7.2, 7.6, 9.1