Chapter 3 (Karma-Yoga (The Yoga of Action)), verse 1
Krishna → Arjuna · vocative: Arjuna · meter: anuṣṭubh
अर्जुन उवाच ज्यायसी चेत् कर्मणस् ते मता बुद्धिर् जनार्दन | तत् किं कर्मणि घोरे मां नियोजयसि केशव
arjuna uvāca jyāyasī cet karmaṇas te matā buddhir janārdana | tat kiṃ karmaṇi ghore māṃ niyojayasi keśava
Word-by-word
- arjuna← arjunavocative singular neuter noun[advaita]ेन कृतं स्यात् न हि तदेव तस्मात् फलतोऽतिरिक्तं स्यात्[viśiṣṭādvaita]उवाच यदि कर्मणः बुद्धिः[śuddhādvaita]उवाच ज्यायसी चेदिति
- uvāca← vac3rd person singular perfect active verb[viśiṣṭādvaita]यदि कर्मणः बुद्धिः[śuddhādvaita]ज्यायसी चेदिति[bhakti]ज्यायसी चेदिति[advaita-bhakti]हे जनार्दन सवैर्जनैरर्द्यते याच्यते स्वाभिलषितसिद्धय इति त्वं तथाभूतो मयापि श्रेयोनिश्चयार्थं याच्यस इति नैवानुचितमिति
- jyāyas← jyānominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]त्वं च किंरूपमिहाभिमतम् बुद्धेर्ज्यायस्त्वे च कर्मणि यथाधिकारं नियोगस्य को दोषः घोरशब्दश्च भयङ्करपर्यायः न च कर्मयोगो भय[bhakti]यधिकतरा श्रेष्ठा चेत्तव संमता तर्हि किमर्थं तद्युध्यस्वेति तस्मादुत्तिष्ठेति
- ī← inominative dual masculine noun
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]ेत् यदि कर्मणः सकाशात् ते तव मता अभिप्रेता बुद्धिः ज्ञानं[viśiṣṭādvaita]यदि कर्मणः बुद्धिः[dvaita]ोक्तं पूर्वत्र[śuddhādvaita]सोच्यते[bhakti]्यानन्वशोचस्त्वम् इत्यादिना प्रथमं मोक्षसाधनत्वेन देहात्मविवेकबुद्धिरुक्ता[advaita-bhakti]ारसहिता भगवद्भक्तिनिष्ठा ततस्तत्त्वज्ञाननिष्ठा तस्याः फलं
- it← inominative singular masculine noun[advaita]यादि कथं युक्तं वचनम्[viśiṣṭādvaita]यभिहिता[dvaita]यादौ। एवं चेत्किमिति कर्मणि घोरे युद्धाख्ये नियोजयसि निवृत्तधर्मान्विना इत्याह ज्यायसीति। कर्मणः सकाशाद्बुद्धिर्ज्यायसी[śuddhādvaita]यादौ योगबुद्धिरुपक्रान्ता तत्र[bhakti]यादिना प्रथमं मोक्षसाधनत्वेन देहात्मविवेकबुद्धिरुक्ता[advaita-bhakti]यादिना सूत्रिता सत्त्वशुद्धिसाधनभूता निष्कामकर्मनिष्ठा सामान्यविशेषरूपेण तृतीयचतुर्थाभ्यां प्रपञ्च्यते
- karmaṇas← karmanablative singular neuter noun
- te← tānominative dual feminine noun[advaita]तव मता अभिप्रेता बुद्धिः ज्ञानं[viśiṣṭādvaita]मता किमर्थं तर्हि घोरे कर्मणि मां नियोजयसि एतदुक्तं भवतिज्ञाननिष्ठा[dvaita]तव मता तत्तर्हि[śuddhādvaita]।।1।। साङ्ख्ययोगौ निरूप्यादौ तृतीये धर्मनिर्णयः। त्यागात्यागविभेदेन त्यागादत्याग उत्तमः।।2।। यावच्छरीरसम्बन्धं त्यागः कर[bhakti]ऽभिहिता सांख्ये बुद्धिर्योगे त्विमां शृणु इत्यादिना कर्म चोक्तम्[advaita-bhakti]च विदेहमुक्तिः। जीवन्मुक्तिदशायां च परमपुरुषार्थालम्बनेन परवैराग्यप्राप्तिर्दैवसंपदाख्या च शुभवासना तदुपकारिण्यादेया। आ
- matā← mannominative singular feminine noun[advaita]अभिप्रेता बुद्धिः ज्ञानं[viśiṣṭādvaita]किमर्थं तर्हि घोरे कर्मणि मां नियोजयसि एतदुक्तं भवतिज्ञाननिष्ठा[dvaita]तत्तर्हि[śuddhādvaita]तर्हि घोरे कर्मणि युद्धे नियोजयसि किम् इति[bhakti]तर्हि किमर्थं तद्युध्यस्वेति तस्मादुत्तिष्ठेति[advaita-bhakti]तत्तदा किं कर्मणि घोरे हिंसाद्यनेकायासबहुले मामतिभक्तं नियोजयसिकर्मण्येवाधिकारस्ते इत्यादिना विशेषेण प्रेरयसि
- buddhis← budhnominative singular masculine noun[śuddhādvaita]तथा ज्यायस चेत् ते मता तर्हि घोरे कर्मणि युद्धे नियोजयसि किम् इति
- janārdana← janārdanavocative singular masculine noun[advaita]। यदि बुद्धिकर्मणी समुच्चिते इष्टे तदा एकं श्रेयःसाधनमिति कर्मणो ज्यायसी बुद्धिः इति कर्मणः अतिरिक्तकरणं बुद्धेरनुपपन्न[viśiṣṭādvaita]स्य जनिनिरासकस्य तव तन्निवर्तनस्वाभाव्यात् नापिभूभारभूतधार्तराष्ट्रादिवधनिमित्तीकृतमद्विप्रलम्भार्थम् प्रपन्नं मां प्रति[advaita-bhakti]सवैर्जनैरर्द्यते याच्यते स्वाभिलषितसिद्धय इति त्वं तथाभूतो मयापि श्रेयोनिश्चयार्थं याच्यस इति नैवानुचितमिति संबोधनाभिप्
- tat← tadvocative singular neuter noun[advaita]किं नु कारणमिति भगवत उपालम्भमिव कुर्वन्[viśiṣṭādvaita]स्वरूपं तत्प्राप्यं[dvaita]तर्हि।[śuddhādvaita]र फाल्गुनः परिपृच्छति[bhakti]र बुद्धियुक्तस्य स्थितप्रज्ञस्य निष्कामत्वनितयेन्द्रियत्वनिरहंकारत्वाद्यभिधानात्एषा ब्राह्मी स्थितिः पार्थ इति सप्रशंसमु[advaita-bhakti]त्वज्ञाननिष्ठा तस्याः फलं
- kim← kimnominative singular masculine noun
- karmaṇi← karmanlocative singular neuter noun[advaita]घोरे क्रूरे हिंसालक्षणे मां नियोजयसि केशव इति[viśiṣṭādvaita]मां नियोजयसि एतदुक्तं भवतिज्ञाननिष्ठा[dvaita]घोरे युद्धाख्ये नियोजयसि निवृत्तधर्मान्विना इत्याह ज्यायसीति[śuddhādvaita]युद्धे नियोजयसि किम् इति[bhakti]मां नियोजयसि प्रवर्तयसि[advaita-bhakti]इत्यन्तेन
- ghore← ghoralocative singular masculine noun[advaita]क्रूरे हिंसालक्षणे मां नियोजयसि केशव इति[viśiṣṭādvaita]कर्मणि मां नियोजयसि एतदुक्तं भवतिज्ञाननिष्ठा[dvaita]युद्धाख्ये नियोजयसि निवृत्तधर्मान्विना इत्याह ज्यायसीति[śuddhādvaita]कर्मणि युद्धे नियोजयसि किम् इति[bhakti]हिंसात्मके कर्मणि मां नियोजयसि प्रवर्तयसि[advaita-bhakti]हिंसाद्यनेकायासबहुले मामतिभक्तं नियोजयसिकर्मण्येवाधिकारस्ते इत्यादिना विशेषेण प्रेरयसि
- mām← māVibhakti.Sasthi plural neuter noun[advaita-bhakti]इत्यादिना त्वदेकशरणतयोपसन्नंप्रति प्रतारणा नोचितेत्यभिप्रायः
- niyojayasi← niyoji2nd person singular present indicative active verb[advaita]केशव इति[viśiṣṭādvaita]एतदुक्तं भवतिज्ञाननिष्ठा[dvaita]निवृत्तधर्मान्विना इत्याह ज्यायसीति[śuddhādvaita]किम् इति[bhakti]प्रवर्तयसि[advaita-bhakti]कर्मण्येवाधिकारस्ते इत्यादिना विशेषेण प्रेरयसि
- keśava← keśavavocative singular neuter noun[advaita]इति च यदाह तच्च नोपपद्यते। अथ स्मार्तेनैव कर्मणा समुच्चयः सर्वेषां भगवता उक्तः अर्जुनेन च अवधारितश्चेत् तत्किं कर्मणि घ[viśiṣṭādvaita]स्य ब्रह्मरुद्रादिपितुस्ते तदनौचित्यात् नापि फलशैघ्र्यार्थं पारम्पर्यस्य पूर्वमुपदिष्टत्वात् न[advaita-bhakti]सर्वेश्वर सर्वेश्वरस्य सर्वेष्टदायिनस्तव मां भक्तंशिष्यस्तेऽहं शाधि माम् इत्यादिना त्वदेकशरणतयोपसन्नंप्रति प्रतारणा नोच
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 3.1, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_3.1 · anandgiri_3.1
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_3.1 · vedantadeshika_3.1
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_3.1 · jayatirtha_3.1
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_3.1
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_3.1
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_3.1
Theme-list memberships (18)
Show all theme-lists this verse participates in
- अर्जुनwith 1.1, 2.2, 2.54, 3.7, 3.36, 9.19, …
- कर्मणिwith 2.47, 3.22, 4.16, 4.18, 4.21, 14.9, …
- किं कर्मwith 4.16, 8.1, 8.2
- कुरु कर्माणिwith 2.48, 3.2
- जनार्दनwith 1.36, 1.39, 1.44, 3.2, 10.18, 11.51
- ज्ञानwith 1.1, 3.2, 3.3, 3.26, 3.32, 3.33, …
- ज्यायसीwith 3.8
- ज्यायसी चेत्कर्मणस्ते ৷৷ नियोजयसि केशवwith 3.2
- तदेकं वद निश्चित्य येन श्रेयोऽहमाप्नुयाम्with 3.2, 5.1
- तू इन कुरुवंशियोंको देखwith 3.2
- बुद्धिwith 2.19, 2.39, 2.41, 2.44, 2.49, 2.50, …
- बुद्धिःwith 2.44, 2.65, 3.2, 10.4, 10.5, 18.30, …
- बुद्धिर्योगेwith 3.2
- बुद्धौ शरणमन्विच्छwith 2.49, 3.2
- यच्छ्रेयः स्यान्निश्चितं ब्रूहि तन्मेwith 2.7, 3.2, 5.1, 16.5
- व्यामिश्रेणेव वाक्येनwith 3.2
- व्यामिश्रेणेव वाक्येन बुद्धिं मोहयसीव मेwith 3.2
- समबुद्धिwith 3.2, 12.4