Bhagavad Gītā Chapter 6, Verse 26: Krishna to Arjuna — Dhyāna-Yoga
Bhagavad Gītā 6.26
यतो यतो निश्चरति मन चञ्चलमस्थिरम् ।
ततस् ततो नियम्यैतदात्मन्येव वशं नयेत् ॥
yato yato niścarati← ni-√ścarpresent indicative 3rd person singular verbto go forth, issue (nis- + √car)attested in commentariesadvaitaनिर्गच्छति स्वभावदोषात् मनः चञ्चलम् अत्यर्थं चलम् अतviśiṣṭādvaitaततः ततोadvaita-bhaktiविक्षिप्तं सद्विषयाभिमुखीं प्रमाणविपर्ययविकल्पस्मृतीनामन्यतमामपि समाधिविरोधिनींवृत्तिमुत्पादयति तथा लयहेतूनां निद्राशेष mana cañcalam← cañcala(3 verses)nominative neuter singular noununsteady, fickle, restlessattested in commentariesadvaitaअत्यर्थं चलम् अतviśiṣṭādvaitaइति स्वभावातिरिक्तहेतुनिवृत्तिपरं वा asthiram← asthiranominative neuter singular noun(a- + sthira: firm)attested in commentariesadvaitaततस्ततः तस्मात्तस्मात् शब्दादेः निमित्तात् नियम्य तत्तन्निमित्तं याथात्म्यनिरूपणेन आभासीकृत्य वैराग्यभावनयाviśiṣṭādvaitaइत्यनयोः पौनरुक्त्यनिरासायोक्तंचलस्वभावतयात्मन्यस्थिरमिति
tatas← tatas(25 verses)from there, then, therefore tato niyamya← niyam(4 verses)convto restrain, control (verbal root)attested in commentariesadvaitaतत्तन्निमित्तं याथात्म्यनिरूपणेन आभासीकृत्य वैराग्यभावनयाviśiṣṭādvaitaआत्मनिitad ātma← ātman(114 verses)locative masculine singular nounthe Self, soul; one's own selfny eva← eva(174 verses)indeed, truly, only (emphatic particle) vaśaṃ← vaśa(4 verses)accusative masculine singular nounwill, control, power nayet← √nīpresent optative 3rd person singular verbto lead, guide (verbal root)attested in commentariesadvaitaआत्मवश्यतामापादयेत्dvaitaआत्मविषयśuddhādvaitaप्रत्याहारेण स्थिरं कुर्यादिति निर्बीजत्वमुक्तम्advaita-bhakti। समप्राप्तं चित्तं कीदृशमुच्यते यदा न लीयते नापि स्तब्धीभवति तामसत्वसाम्येन लयशब्देनैव स्तब्धीभावस्योपलक्षणात्। नच विक्
spoken
Wherever the restless, unsteady mind wanders, bring it back under the Self's control, again and again.