Chapter 3 (Karma-Yoga (The Yoga of Action)), verse 40
Krishna → Arjuna · meter: other
किम् अधिष्ठानः पुनः कामो ज्ञानस्यावरणत्वेन वैरी सर्वस्य लोकस्य ? इत्य् अपेक्षायाम् आह, ज्ञाते हि शत्रोर् अधिष्ठाने सुखेन निबर्हणं कर्तुं शक्यत इति- इन्द्रियाणि मनो बुद्धिर् अस्याधिष्ठानम् उच्यते | एतैर् विमोहयत्य् एष ज्ञानम् आवृत्य देहिनम्
kim adhiṣṭhānaḥ punaḥ kāmo jñānasyāvaraṇatvena vairī sarvasya lokasya ? ity apekṣāyām āha, jñāte hi śatror adhiṣṭhāne sukhena nibarhaṇaṃ kartuṃ śakyata iti- indriyāṇi mano buddhir asyādhiṣṭhānam ucyate | etair vimohayaty eṣa jñānam āvṛtya dehinam
Word-by-word
- kim← kimnominative singular masculine noun
- adhiṣṭhānas← adhiṣṭhānominative singular masculine noun
- punar← punarnominative singular masculine noun
- kām← kāmnominative singular masculine noun
- as← anominative singular masculine noun[advaita]य कामस्य अधिष्ठानम् आश्रयः उच्यते[viśiṣṭādvaita]य अधिष्ठानम्[advaita-bhakti]य कामस्याधिष्ठान्माश्रयं उच्यते
- jñānasya← jñāVibhakti.Sasthi singular masculine noun
- au← anominative dual masculine noun
- araṇat← raṇ3rd person singular imperfect active verb
- vena← vāinstrumental singular masculine noun[advaita]परिजिहीर्षितस्य किमित्यधिष्ठानं ज्ञाप्यते तत्राह ज्ञाते हीति[dvaita]ोक्तानमपिबुद्ध्यादित्वेन ग्रहणं प्राधान्यज्ञापनार्थम्
- vairī← vairinnominative singular masculine noun
- sarvasya← sarvaVibhakti.Sasthi singular masculine noun
- lokasi← lok2nd person singular present indicative active verb
- a← avocative singular masculine noun[advaita]स्य कामस्य अधिष्ठानम् आश्रयः उच्यते[viśiṣṭādvaita]धितिष्ठति एभिः अयं कामः आत्मानम् इति इन्द्रियाणि मनो बुद्धिः अस्य अधिष्ठानम्[śuddhādvaita]धुना तस्याधिष्ठानं वदन् जयोपायमाह इन्द्रियाणीति द्वाभ्याम्[advaita-bhakti]स्य कामस्याधिष्ठान्माश्रयं उच्यते
- itī← itinominative dual feminine noun
- apekṣāyām← apekṣālocative singular feminine noun
- āha← brū3rd person singular present indicative active verb[dvaita]वधार्थमि ति
- jñāte← jñādative singular masculine noun[advaita]हीति। इन्द्रियादीनां कामाधिष्ठानत्वं प्रकटयति एतैरिति। नन्वेताभिरिति वक्तव्ये कथमेतैरित्युच्यते तत्राह इन्द्रियादिभिरित[advaita-bhakti]हि शत्रोरधिष्ठाने सुखेन स जेतुं शक्यत इति तदधिष्ठानमाह इन्द्रियाणि शब्दस्पर्शरूपरसगन्धग्राहकाणि श्रोत्रादीनिं वचनादानगम
- hi← hinominative singular masculine noun[advaita]नं शरीरिणम्[viśiṣṭādvaita]नं प्रकृतिसंसृष्टं ज्ञानम् आवृत्य विमोहयति विविधं मोहयति आत्मज्ञानविमुखं विषयानुभवपरं करोति इत्यर्थः[dvaita]विषयगैर्ज्ञानमावृतं भवति[bhakti]नं विमोहयति[advaita-bhakti]शत्रोरधिष्ठाने सुखेन स जेतुं शक्यत इति तदधिष्ठानमाह इन्द्रियाणि शब्दस्पर्शरूपरसगन्धग्राहकाणि श्रोत्रादीनिं वचनादानगमनवि
- śat← śadnominative singular masculine noun[dvaita]रोरधिष्ठानमाह इन्द्रियाणीति[advaita-bhakti]रोरधिष्ठाने सुखेन स जेतुं शक्यत इति तदधिष्ठानमाह इन्द्रियाणि शब्दस्पर्शरूपरसगन्धग्राहकाणि श्रोत्रादीनिं वचनादानगमनविसर्ग
- ros← ruablative singular masculine noun
- adhiṣṭhāne← adhiṣṭhālocative singular masculine noun
- sukhena← sukhiinstrumental singular masculine noun[advaita-bhakti]स जेतुं शक्यत इति तदधिष्ठानमाह इन्द्रियाणि शब्दस्पर्शरूपरसगन्धग्राहकाणि श्रोत्रादीनिं वचनादानगमनविसर्गानन्दजनकानि वागाद
- nibarhaṇam← nibarhaṇanominative singular neuter noun
- kartum← kṛnominative singular masculine noun
- śakyate← śak3rd person singular present indicative active verb
- iti← inominative singular neuter noun[advaita]। कामस्य नित्यवैरित्वेन परिजिहीर्षितस्य किमित्यधिष्ठानं ज्ञाप्यते तत्राह ज्ञाते हीति। इन्द्रियादीनां कामाधिष्ठानत्वं प्र[viśiṣṭādvaita]इन्द्रियाणि मनो बुद्धिः अस्य अधिष्ठानम्[advaita-bhakti]तदधिष्ठानमाह इन्द्रियाणि शब्दस्पर्शरूपरसगन्धग्राहकाणि श्रोत्रादीनिं वचनादानगमनविसर्गानन्दजनकानि वागादीनि
- indriyāṇi← indriyavocative plural neuter noun[advaita]मनः बुद्धि श्च अस्य कामस्य अधिष्ठानम् आश्रयः उच्यते[viśiṣṭādvaita]मनो बुद्धिः अस्य अधिष्ठानम्[dvaita]इत्यादिकमपृष्टं किमर्थमुच्यत इत्यत आह वधार्थमि ति[advaita-bhakti]शब्दस्पर्शरूपरसगन्धग्राहकाणि श्रोत्रादीनिं वचनादानगमनविसर्गानन्दजनकानि वागादीनि
- manas← mannominative singular masculine noun
- buddhis← budhnominative singular masculine noun
- asya← aVibhakti.Sasthi singular masculine noun[advaita]कामस्य अधिष्ठानम् आश्रयः उच्यते[viśiṣṭādvaita]अधिष्ठानम्[advaita-bhakti]कामस्याधिष्ठान्माश्रयं उच्यते
- adhiṣṭhānam← adhiṣṭhāaccusative singular masculine noun[advaita]आश्रयः उच्यते[viśiṣṭādvaita]। एतैः इन्द्रियमनोबुद्धिभिः कामाधिष्ठानभूतैः विषयप्रवणैः देहिनं प्रकृतिसंसृष्टं ज्ञानम् आवृत्य विमोहयति विविधं मोहयति आत
- ucyate← vac3rd person singular present indicative passive verb[advaita]। एतैः इन्द्रियादिभिः आश्रयैः विमोहयति विविधं मोहयति एष कामः ज्ञानम् आवृत्य आच्छाद्य देहिनं शरीरिणम्।।यतः एवम्[advaita-bhakti]। यत एत एतैरिन्द्रियादिभिः स्वस्वव्यापारवद्भिराश्रयैर्विमोहयति विविधं मोहयति। एष कामो ज्ञानं विवेकज्ञानमावृत्याच्छाद्य द
- etais← etadinstrumental plural masculine noun
- vim← viaccusative singular masculine noun
- ohayati← ohilocative singular masculine noun
- eṣa← eṣvocative singular masculine noun[advaita]कामः ज्ञानम् आवृत्य आच्छाद्य देहिनं शरीरिणम्[advaita-bhakti]कामो ज्ञानं विवेकज्ञानमावृत्याच्छाद्य देहिनं देहाभिमानिनम्
- jñānam← jñāaccusative singular masculine noun[advaita]आवृत्य आच्छाद्य देहिनं शरीरिणम्[viśiṣṭādvaita]आवृत्य विमोहयति विविधं मोहयति आत्मज्ञानविमुखं विषयानुभवपरं करोति इत्यर्थः
- āvṛtya← āvṛnominative singular masculine noun[advaita]आच्छाद्य देहिनं शरीरिणम्[viśiṣṭādvaita]विमोहयति विविधं मोहयति आत्मज्ञानविमुखं विषयानुभवपरं करोति इत्यर्थः
- dehinam← dihaccusative singular masculine noun
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 3.40, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_3.40 · anandgiri_3.40
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_3.40 · vedantadeshika_3.40
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_3.40 · jayatirtha_3.40
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_3.40
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_3.40
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_3.40
Theme-list memberships (8)
Show all theme-lists this verse participates in
- इन्द्रियाणिwith 2.60, 3.7, 3.42, 5.8, 5.9, 13.5
- क्रोधwith 1.34, 1.35, 2.56, 2.62, 2.63, 3.37, …
- क्रोधाद्भवति सम्मोहःwith 2.62, 2.63, 9.12
- ज्ञानwith 1.1, 3.1, 3.2, 3.3, 3.26, 3.32, …
- ज्ञानम्with 3.39, 3.41, 4.34, 7.2, 10.4, 10.5, …
- बुद्धिwith 2.19, 2.39, 2.41, 2.44, 2.49, 2.50, …
- मेरे लियेwith 3.7, 3.9, 3.21, 6.5
- सर्वस्यwith 2.30, 5.15, 7.25, 8.9, 10.8, 13.17, …