Chapter 4 (Jñāna-Karma-Sannyāsa-Yoga (The Yoga of Renunciation of Action in Knowledge)), verse 9
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
जन्म कर्म च मे दिव्यम् एवं यो वेत्ति तत्त्वतः | त्यक्त्वा देहं पुनर् जन्म नैति माम् एति सो ऽर्जुन
janma karma ca me divyam evaṃ yo vetti tattvataḥ | tyaktvā dehaṃ punar janma naiti mām eti so 'rjuna
Word-by-word
- janma← janmanvocative singular neuter noun[advaita]मायारूपं कर्म[viśiṣṭādvaita]रहितस्य सर्वेश्वरत्वसर्वज्ञत्वसत्यसंकल्पत्वादिसमस्तकल्याणगुणोपेतस्य साधुपरित्राणमत्समाश्रयणैकप्रयोजनं दिव्यम् अप्राकृतं[dvaita]नैतीति गतिः[śuddhādvaita]कर्मणां ज्ञाने फलमाह जन्मकर्मेति[bhakti]कर्मणां ज्ञाने फलमाह जन्मकर्मेति[advaita-bhakti]नित्यसिद्धस्यैव मम सच्चिदानन्दघनस्य लीलया तथानुकरणं कर्म
- karma← karmanvocative singular neuter noun[advaita]च साधूनां परित्राणादि मे मम दिव्यम् अप्राकृतम् ऐश्वरम् एवं यथोक्तं यः वेत्ति तत्त्वतः तत्त्वेन यथावत् त्यक्त्वा देहम् इ[viśiṣṭādvaita]मूलभूतहेयत्रिगुणप्रकृतिसंसर्गरूपजन्मरहितस्य सर्वेश्वरत्वसर्वज्ञत्वसत्यसंकल्पत्वादिसमस्तकल्याणगुणोपेतस्य साधुपरित्राणमत्स[dvaita]चे ति[śuddhādvaita]वा मायिकं किन्त्वैच्छिकं दिव्यमित्याशयेन स्वजन्मकर्मणां ज्ञाने फलमाह जन्मकर्मेति[bhakti]णां ज्ञाने फलमाह जन्मकर्मेति[advaita-bhakti]च धर्मसंस्थापनेन जगत्परिपालनं मे मम नित्यसिद्धेश्वरस्य दिव्यमप्राकृतमन्यैः कर्तुमशक्यमीश्वरस्यैवासाधारणम्। एवमजोऽपि सन्
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]साधूनां परित्राणादि मे मम दिव्यम् अप्राकृतम् ऐश्वरम् एवं यथोक्तं[viśiṣṭādvaita]ेष्टितं[dvaita]ित् इत्युक्तेश्च महाकौर्मे[śuddhādvaita]उत्पत्तिस्त्रिधा[bhakti]्छाकृतं कर्म[advaita-bhakti]्चिदानन्दघनस्य लीलया तथानुकरणं कर्म
- me← mālocative singular neuter noun[advaita]मम दिव्यम् अप्राकृतम् ऐश्वरम् एवं यथोक्तं[viśiṣṭādvaita]दिव्यम् इत्युक्ते जन्मवत्तद्धेतुभूतं पुण्यमपि किमस्ति[dvaita]। अत्रोक्तस्यैतज्ज्ञात्वैव जन्म नैतीति गतिः। इतरवाक्यानां नान्या गतिः। नान्यस्य कस्यचिदिति विशेषणात् तत्त्वत इति विशेषणा[śuddhādvaita]ति। जन्मन इह प्रादुर्भावार्थकत्वाद्दिव्यत्वं किं पुनर्वपुषः कर्म च तथा दिव्यमलौकिकं तत्त्वतो यो वेत्ति सोऽपि जन्मफलं प्र[bhakti]ति। मे जन्म स्वेच्छाकृतं कर्म च धर्मपालनरूपं दिव्यमलौकिकं तत्त्वतः परानुग्रहार्थमेवेति यो वेत्ति स देहाभिमानं त्यक्त्वा[advaita-bhakti]मम नित्यसिद्धेश्वरस्य दिव्यमप्राकृतमन्यैः कर्तुमशक्यमीश्वरस्यैवासाधारणम्
- divyam← divyaaccusative singular masculine noun[advaita]अप्राकृतम् ऐश्वरम् एवं यथोक्तं[viśiṣṭādvaita]अप्राकृतं मदसाधारणं मम जन्म चेष्टितं
- evam← evaaccusative singular masculine noun
- yas← īnominative plural masculine noun[advaita]येति जानतः श्रेयोवाप्तिं दर्शयन् विपक्षे प्रत्यवायं सूचयति तज्जन्मेत्यादिना[viśiṣṭādvaita]यैवार्थःअप्राकृतमिति[dvaita]य कस्यचित् इत्युक्तेश्च महाकौर्मे[śuddhādvaita]वरूपं प्राप्य पुनर्जन्म नैति किन्तु मामेतीत्यर्थः
- vetti← vid3rd person singular present indicative active verb[advaita]तत्त्वतः तत्त्वेन यथावत् त्यक्त्वा देहम् इमं पुनर्जन्म पुनरुत्पत्तिं न एति न प्राप्नोति[viśiṣṭādvaita]स वर्तमानं देहं परित्यज्य पुनः जन्म न एति माम्[śuddhādvaita]सोऽपि जन्मफलं प्राप्य प्राकृतं देहं त्यक्त्वाऽर्थादलोकसम्बन्धिसच्चिदानन्दमयस्वरूपं प्राप्य पुनर्जन्म नैति किन्तु मामेती[bhakti]स देहाभिमानं त्यक्त्वा पुनर्जन्म नैति न प्राप्नोति किंतु मामेव प्राप्नोति[advaita-bhakti]तत्त्वतो भ्रमनिवर्तनेन
- tat← tadvocative singular neuter noun[advaita]त्वतः तत्त्वेन यथावत् त्यक्त्वा देहम् इमं पुनर्जन्म पुनरुत्पत्तिं न एति न प्राप्नोति[viśiṣṭādvaita]त्वतः यो वेत्ति स वर्तमानं देहं परित्यज्य पुनः जन्म न एति माम्[dvaita]त्वत इति विशेषणाच्च सर्वं ज्ञानमापतति[śuddhādvaita]त्वतो यो वेत्ति सोऽपि जन्मफलं प्राप्य प्राकृतं देहं त्यक्त्वाऽर्थादलोकसम्बन्धिसच्चिदानन्दमयस्वरूपं प्राप्य पुनर्जन्म नैत[bhakti]त्वतः परानुग्रहार्थमेवेति यो वेत्ति स देहाभिमानं त्यक्त्वा पुनर्जन्म नैति न प्राप्नोति किंतु मामेव प्राप्नोति[advaita-bhakti]त्वतो भ्रमनिवर्तनेन
- tu← tunominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]भूतं पुण्यमपि किमस्ति[dvaita]तावन्मात्रेण मुक्तिरित्युक्तम् 3[śuddhādvaita]मामेतीत्यर्थः[bhakti]मामेव प्राप्नोति[advaita-bhakti]मशक्यमीश्वरस्यैवासाधारणम्
- at← adnominative singular masculine noun[dvaita]रोक्तस्यैतज्ज्ञात्वैव जन्म नैतीति गतिः[śuddhādvaita]र केचित् जन्ममूलदेहस्य भगवति प्राकृतत्वमभ्युपगच्छन्ति तदसत् तत्र देहदेहिविभागाभावात्
- as← anominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]मिन् एव जन्मनि यथोदितप्रकारेण माम् आश्रित्य मदेकप्रियो मदेकचित्तो माम् एव प्राप्नोति।तद् आह
- tyaktvā← tyajnominative singular masculine noun[advaita]देहम् इमं पुनर्जन्म पुनरुत्पत्तिं न एति न प्राप्नोति[śuddhādvaita]ऽर्थादलोकसम्बन्धिसच्चिदानन्दमयस्वरूपं प्राप्य पुनर्जन्म नैति किन्तु मामेतीत्यर्थः[bhakti]पुनर्जन्म नैति न प्राप्नोति किंतु मामेव प्राप्नोति[advaita-bhakti]देहमिमं पुनर्जन्म नैति किंतु मां भगवन्तं वासुदेवमेव सच्चिदानन्दघनमेति
- deham← dihaccusative singular masculine noun[advaita]इमं पुनर्जन्म पुनरुत्पत्तिं न एति न प्राप्नोति
- punar← punarnominative singular masculine noun[advaita]जन्म पुनरुत्पत्तिं न एति न प्राप्नोति[viśiṣṭādvaita]जन्म नैति इति वेदितृत्वावस्थापेक्षया पुनर्जन्मप्रतिषेधात्फलितम्[śuddhādvaita]वपुषः कर्म[bhakti]जन्म नैति न प्राप्नोति किंतु मामेव प्राप्नोति[advaita-bhakti]जन्म नैति किंतु मां भगवन्तं वासुदेवमेव सच्चिदानन्दघनमेति
- janma← janmanvocative singular neuter noun[advaita]मायारूपं कर्म[viśiṣṭādvaita]रहितस्य सर्वेश्वरत्वसर्वज्ञत्वसत्यसंकल्पत्वादिसमस्तकल्याणगुणोपेतस्य साधुपरित्राणमत्समाश्रयणैकप्रयोजनं दिव्यम् अप्राकृतं[dvaita]नैतीति गतिः[śuddhādvaita]कर्मणां ज्ञाने फलमाह जन्मकर्मेति[bhakti]कर्मणां ज्ञाने फलमाह जन्मकर्मेति[advaita-bhakti]नित्यसिद्धस्यैव मम सच्चिदानन्दघनस्य लीलया तथानुकरणं कर्म
- na← navocative singular neuter noun[advaita]्म मायारूपं कर्म[viśiṣṭādvaita]्मरहितस्य सर्वेश्वरत्वसर्वज्ञत्वसत्यसंकल्पत्वादिसमस्तकल्याणगुणोपेतस्य साधुपरित्राणमत्समाश्रयणैकप्रयोजनं दिव्यम् अप्राकृत[dvaita]ि(न)नियमदर्शनार्थम्[śuddhādvaita]्त्रेअनित्ये जननं नित्ये परिच्छिन्ने समागमः[bhakti]ामीश्व रजन्मकर्मणां ज्ञाने फलमाह जन्मकर्मेति[advaita-bhakti]्म नित्यसिद्धस्यैव मम सच्चिदानन्दघनस्य लीलया तथानुकरणं कर्म
- eti← i3rd person singular present indicative active verb[advaita]न प्राप्नोति[viśiṣṭādvaita]माम् एव प्राप्नोति।मदीयदिव्यजन्मचेष्टितयाथात्म्यविज्ञानेन विध्वस्तसमस्तमत्समाश्रयणविरोधिपाप्मा अस्मिन् एव जन्मनि यथोदित
- mām← māVibhakti.Sasthi plural neuter noun[advaita]एति आगच्छति सः मुच्यते[viśiṣṭādvaita]एव प्राप्नोति।मदीयदिव्यजन्मचेष्टितयाथात्म्यविज्ञानेन विध्वस्तसमस्तमत्समाश्रयणविरोधिपाप्मा अस्मिन् एव जन्मनि यथोदितप्रका[dvaita]। तस्यैव दर्शनपथं यामि नान्यस्य कस्यचित् इत्युक्तेश्च महाकौर्मे। अत्रोक्तस्यैतज्ज्ञात्वैव जन्म नैतीति गतिः। इतरवाक्यानां
- eti← i3rd person singular present indicative active verb[advaita]न प्राप्नोति[viśiṣṭādvaita]माम् एव प्राप्नोति।मदीयदिव्यजन्मचेष्टितयाथात्म्यविज्ञानेन विध्वस्तसमस्तमत्समाश्रयणविरोधिपाप्मा अस्मिन् एव जन्मनि यथोदित
- sas← sanominative singular masculine noun
- arjuna← arjunavocative singular neuter noun[advaita]।।नैष मोक्षमार्ग इदानीं प्रवृत्तः किं तर्हि पूर्वमपि
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 4.9, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_4.9 · anandgiri_4.9
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_4.9 · vedantadeshika_4.9
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_4.9 · jayatirtha_4.9
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_4.9
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_4.9
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_4.9
Theme-list memberships (3)
Show all theme-lists this verse participates in
- दिव्यwith 1.14, 8.8, 8.10, 9.20, 10.12, 10.16, …
- माम् एतिwith 11.55
- यो वेत्ति तत्त्वतःwith 10.7