Chapter 3 (Karma-Yoga (The Yoga of Action)), verse 39
Krishna → Arjuna · vocative: Kaunteya · meter: anuṣṭubh
आवृतं ज्ञानम् एतेन ज्ञानिनो नित्य-वैरिणा | काम-रूपेण कौन्तेय दुष्पूरेणानलेन च
āvṛtaṃ jñānam etena jñānino nitya-vairiṇā | kāma-rūpeṇa kaunteya duṣpūreṇānalena ca
Word-by-word
- āvṛtam← āvṛaccusative singular masculine noun[advaita]एतेन ज्ञानं ज्ञानिनः नित्यवैरिणा ज्ञानी हि जानाति अनेन अहमनर्थे प्रयुक्तः इति पूर्वमेव
- jñānam← jñāaccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]एतेन कामकारेण विषयव्यामोहजननेन नित्यवैरिणा आवृतं दुष्पूरेण पूर्त्यनर्हविषयेण अनलेन
- etena← etadinstrumental singular masculine noun[advaita]ज्ञानं ज्ञानिनः नित्यवैरिणा ज्ञानी हि जानाति अनेन अहमनर्थे प्रयुक्तः इति पूर्वमेव[viśiṣṭādvaita]कामकारेण विषयव्यामोहजननेन नित्यवैरिणा आवृतं दुष्पूरेण पूर्त्यनर्हविषयेण अनलेन[dvaita]ेदं इत्युक्तस्य विवरणं द्वितीयश्लोक इति व्याख्यानमपाकृतं भवति
- jñāninas← jñāninnominative plural masculine noun
- nitya← nityavocative singular neuter noun[advaita]वैरिणा ज्ञानी हि जानाति अनेन अहमनर्थे प्रयुक्तः इति पूर्वमेव[viśiṣṭādvaita]वैरिणा आवृतं दुष्पूरेण पूर्त्यनर्हविषयेण अनलेन[dvaita]वैरिणा दुष्पूरेण[bhakti]वैरिणेत्युक्तम्[advaita-bhakti]वैरिणा
- vairiṇā← vairininstrumental singular masculine noun[advaita]ज्ञानी हि जानाति अनेन अहमनर्थे प्रयुक्तः इति पूर्वमेव[viśiṣṭādvaita]आवृतं दुष्पूरेण पूर्त्यनर्हविषयेण अनलेन[dvaita]दुष्पूरेण[advaita-bhakti]। अज्ञो हि विषयभोगकाले कामं मित्रमिव पश्यंस्तत्कार्ये दुःखे प्राप्ते वैरित्वं जानाति कामेनाहं दुःखित्वमापादित इति। ज्ञान
- kāma← kāmavocative singular masculine noun[advaita]ं तृष्णाकाले मित्रमिव पश्यन् तत्कार्ये दुःखे प्राप्ते जानाति तृष्णया अहं दुःखित्वमापादितः इति न पूर्वमेव[viśiṣṭādvaita]कारेण विषयव्यामोहजननेन नित्यवैरिणा आवृतं दुष्पूरेण पूर्त्यनर्हविषयेण अनलेन[dvaita]ेनावृतं ज्ञानिनोऽपि किम्वल्पज्ञानिनः[bhakti]ः सुखहेतुरेव परिणामे तु वैरितां प्रपद्यते[advaita-bhakti]ेनावृतं तथाप्यापाततः सुखहेतुत्वादुपादेयः स्यादित्यत आह ज्ञानिनो नित्यवैरिणा
- rūpeṇa← rūpiinstrumental singular masculine noun[advaita]कामरूपेण कामः इच्छैव रूपमस्य इति कामरूपः तेन दुष्पूरेण दुःखेन पूरणमस्य इति दुष्पूरः तेन अनलेन न अस्य अलं पर्याप्तिः विद[dvaita]कामाख्येन नित्यवैरिणा दुष्पूरेण[advaita-bhakti]काम इच्छा तृष्णा सैव रूपं यस्य तेन
- kaunteya← kaunteyavocative singular masculine noun[advaita-bhakti]ेति संबन्धाविष्कारेण प्रेमाणं सूचयति
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]भवति नित्यमेव[viśiṣṭādvaita]पर्याप्तिरहितेन[dvaita]्छतीत्यलं बुद्धिर्नास्तीत्यनलः[śuddhādvaita]्छब्देन निर्दिष्टं दर्शयन् वैरित्वं स्फुटयति आवृतं ज्ञानमिति स्पष्टम्[bhakti]विषयैः पूर्यमाणोऽपि दुःपूरोऽपूर्यमाणः शोकसंतापहेतुत्वादनलतुल्यः[advaita-bhakti]तत्परिणामे चानेनेति ज्ञानिनोऽसौ नित्यवैरीति सर्वथा तेन हन्तव्य एवेत्यर्थः
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 3.39, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_3.39 · anandgiri_3.39
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_3.39 · vedantadeshika_3.39
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_3.39 · jayatirtha_3.39
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_3.39
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_3.39
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_3.39
Theme-list memberships (10)
Show all theme-lists this verse participates in
- आसक्तिwith 2.56, 3.19
- काम अछत सुख सपनेहुँ नाहींwith 3.37
- कामनाwith 2.56, 2.63, 2.71, 3.30, 3.37, 3.41, …
- कौन्तेयwith 1.27, 2.14, 2.37, 2.60, 3.9, 5.22, …
- ज्ञानwith 1.1, 3.1, 3.2, 3.3, 3.26, 3.32, …
- ज्ञानम्with 3.40, 3.41, 4.34, 7.2, 10.4, 10.5, …
- ज्ञानिनःwith 4.34
- नित्यwith 1.1, 2.12, 2.14, 2.18, 2.20, 2.21, …
- वासनाwith 2.56
- स्पृहाwith 4.14, 14.12