Chapter 2 (Sāṅkhya-Yoga (The Yoga of Knowledge)), verse 21
Krishna → Arjuna · vocative: Pārtha · meter: anuṣṭubh
वेदाविनाशिनं नित्यं य एनम् अजम् अव्ययम् | कथं स पुरुषः पार्थ कं घातयति हन्ति कम्
vedāvināśinaṃ nityaṃ ya enam ajam avyayam | kathaṃ sa puruṣaḥ pārtha kaṃ ghātayati hanti kam
Word-by-word
- vedās← vidnominative plural masculine noun
- vināśinam← vinaśaccusative singular masculine noun[advaita]अन्त्यभावविकाररहितं नित्यं विपरिणामरहितं यो वेद इति संबन्धः[viśiṣṭādvaita]इत्यादिकं तु तद्धेतुरित्यभिप्रायेणाह एवमिति
- nityam← nityaaccusative singular masculine noun[advaita]अमुक्तिप्रसङ्गान्न चानित्यमपि निरुपादानं भावकार्यस्योपादाननियमान्न चानात्मा तदुपादानमात्मनि तत्प्रतिभानान्न चात्मैव तदु[viśiṣṭādvaita]एनम् आत्मानं
- ye← yālocative singular neuter noun[advaita]वंप्रकारविज्ञानवतः अविदुषः यथा अनुष्ठेयं भवति न तु तथा न जायते इत्याद्यात्मस्वरूपविध्यर्थज्ञानोत्तरकालभावि किञ्चिदनुष्ठे[viśiṣṭādvaita]णाह एवमिति[dvaita]वंभावं करोतीत्यर्थः[bhakti]न कं घातयति[advaita-bhakti]न गुणापचयेन वा विनाशदर्शनात्तदुभयरहितस्य न विनाशः संभवतीत्यर्थः
- a← avocative singular masculine noun[advaita]विनाशिनम् अन्त्यभावविकाररहितं नित्यं विपरिणामरहितं यो वेद इति संबन्धः[viśiṣṭādvaita]विनाशित्वेन अजत्वेन व्ययानर्हत्वेन[dvaita]तो य एवं वेद स कथं घातयति हन्ति वा अविनाशिनं नैमित्तिकविनाशरहितम्[bhakti]तएव हन्तृत्वाभावोऽपि पूर्वोक्तः प्रसिद्ध इत्याह वेदेति[advaita-bhakti]व्ययं न विद्यते व्ययोऽवयवापचयो गुणापचयो वा यस्य तमव्ययम्
- īn← iaccusative plural masculine noun
- am← aaccusative singular masculine noun
- ajam← ajaccusative singular masculine noun
- avyayam← vye1st person singular imperfect active verb[advaita]अपक्षयरहितं कथं केन प्रकारेण सः विद्वान् पुरुषः अधिकृतः हन्ति हननक्रिया करोति कथं वा घातयति हन्तारं प्रयोजयति
- katham← kathamnominative singular masculine noun
- sa← sanominative singular masculine noun[advaita]ंबन्धः[viśiṣṭādvaita]पुरुषो देवमनुष्यतिर्यक्स्थावरशरीरावस्थितेषु आत्मसु कम्[dvaita]कथं घातयति हन्ति वा अविनाशिनं नैमित्तिकविनाशरहितम्[bhakti]िद्ध इत्याह वेदेति[advaita-bhakti]ंहरति न विनष्टुं शीलं यस्य तमविनाशिनमन्त्यविकाररहितम्
- puruṣas← puruṣanominative singular masculine noun
- pārtha← pārthavocative singular masculine noun[advaita]ः। तस्मात् गीताशास्त्रे आत्मज्ञानवतः संन्यासे एव अधिकारः न कर्मणि इति तत्र तत्र उपरिष्टात् आत्मज्ञानप्रकरणे दर्शयिष्यामः
- kam← kamnominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]अपि आत्मानं कथं घातयति कं वा कथं हन्ति कथं नाशयति कथं वा तत्प्रयोजको भवति इत्यर्थः। एतान् आत्मनो घातयामि हन्मि इति अनुश[advaita-bhakti]। तत्र हेतुः। अजमव्ययं जन्मविनाशशून्यं जायमानस्य विनश्यतश्च सर्वव्यापकत्वसत्यत्वयोरयोगात्। एवं सर्वविक्रियाशून्यं प्रकृत
- ghātayati← ghātilocative singular masculine noun[advaita]हन्तारं प्रयोजयति[viśiṣṭādvaita]कं वा कथं हन्ति कथं नाशयति कथं वा तत्प्रयोजको भवति इत्यर्थः[dvaita]हन्ति वा अविनाशिनं नैमित्तिकविनाशरहितम्[bhakti]। न कंचिदपि कथंचिदपीत्यर्थः। अनेन मय्यपि प्रयोजकत्वाद्दोषदृष्टिं मा कार्षीरित्युक्तं भवति।[advaita-bhakti]। कथं घातयति। कमपि न घातयति कथमपि न घातयतीत्यर्थः। नहि सर्वविकारशून्यस्याकर्तुर्हननक्रियायां कर्तृत्वं संभवति। तथाच श्रु
- hanti← han3rd person singular present indicative active verb[advaita]हननक्रिया करोति कथं वा घातयति हन्तारं प्रयोजयति[viśiṣṭādvaita]कथं नाशयति कथं वा तत्प्रयोजको भवति इत्यर्थः[dvaita]वा अविनाशिनं नैमित्तिकविनाशरहितम्[bhakti]कथं वा हन्ति[advaita-bhakti]न हन्यते इति प्रतिज्ञाय न हन्यत इत्युपपादितं इदानीं न हन्तीत्युपपादयन्नुपसंहरति न विनष्टुं शीलं यस्य तमविनाशिनमन्त्यविक
- kam← kamnominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]अपि आत्मानं कथं घातयति कं वा कथं हन्ति कथं नाशयति कथं वा तत्प्रयोजको भवति इत्यर्थः। एतान् आत्मनो घातयामि हन्मि इति अनुश[advaita-bhakti]। तत्र हेतुः। अजमव्ययं जन्मविनाशशून्यं जायमानस्य विनश्यतश्च सर्वव्यापकत्वसत्यत्वयोरयोगात्। एवं सर्वविक्रियाशून्यं प्रकृत
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 2.21, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_2.21 · anandgiri_2.21
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_2.21 · vedantadeshika_2.21
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_2.21 · jayatirtha_2.21
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_2.21
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_2.21
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_2.21
Theme-list memberships (5)
Show all theme-lists this verse participates in
- अव्ययwith 2.17, 4.1, 4.6, 4.13, 7.13, 7.25, …
- अव्ययम्with 4.1, 4.2, 4.13, 4.14, 7.13, 7.25, …
- नित्यwith 1.1, 2.12, 2.14, 2.18, 2.20, 2.24, …
- पार्थwith 1.25, 1.26, 1.28, 1.29, 1.30, 2.3, …
- पुरुषwith 1.1, 2.15, 2.16, 2.60, 7.11, 8.1, …