Chapter 2 (Sāṅkhya-Yoga (The Yoga of Knowledge)), verse 12
Krishna → Arjuna · meter: triṣṭubh
कुतस् ते अशोच्याः ? यतो नित्याः | कथम् ? न त्व् एवाहं जातु नासं न त्वं नेमे जनाधिपाः | न चैव न भविष्यामः सर्वे वयम् अतः परम्
kutas te aśocyāḥ ? yato nityāḥ | katham ? na tv evāhaṃ jātu nāsaṃ na tvaṃ neme janādhipāḥ | na caiva na bhaviṣyāmaḥ sarve vayam ataḥ param
Word-by-word
- kutas← kunominative plural masculine noun
- te← tānominative dual feminine noun[advaita]षु देहोत्पत्तिविनाशेषु घटादिषु वियदिव नित्य[viśiṣṭādvaita]ईशितव्याः क्षेत्रज्ञा न नासन्[dvaita]षु प्रसिद्धः एवं त्वमेते जनाधिपाश्च नित्याः[śuddhādvaita]भवन्ति ये उत्पन्ना म्रियन्ते ते त्वात्मान इत्येषामुत्पत्तिरेव न सम्भवतीत्यात्मवादेनोत्पत्तिं निराकुर्वन्नशोच्यतामाह न त[advaita-bhakti]स्वधर्ममपि चावेक्ष्य इत्याद्यष्टभिः श्लोकैः
- aśoci← śuc3rd person singular aorist passive verb
- ās← anominative plural masculine noun
- yatas← yatnominative plural masculine noun
- nityās← nityanominative plural masculine noun
- katham← kathamnominative singular masculine noun
- na← navocative singular neuter noun[advaita]तु एव जातु कदाचिद् अहं नासम् किं तु आसमेव। अतीतेषु देहोत्पत्तिविनाशेषु घटादिषु वियदिव नित्य एव अहमासमित्यभिप्रायः। तथा[viśiṣṭādvaita]ात् पूर्वस्मिन् अनादौ काले न नासम्[dvaita]त्वेवाहम्[śuddhādvaita]्ति ये उत्पन्ना म्रियन्ते ते त्वात्मान इत्येषामुत्पत्तिरेव न सम्भवतीत्यात्मवादेनोत्पत्तिं निराकुर्वन्नशोच्यतामाह न त्वेव[bhakti]त्वेवेति[advaita-bhakti]त्वेवेत्याद्येकोनविंशतिश्लोकैःअशोच्यानन्वशोचस्त्वम् इत्यस्य विवरणं क्रियतेस्वधर्ममपि चावेक्ष्य इत्याद्यष्टभिः श्लोकैः
- tu← tunominative singular masculine noun[advaita]एव जातु कदाचिद् अहं नासम् किं तु आसमेव। अतीतेषु देहोत्पत्तिविनाशेषु घटादिषु वियदिव नित्य एव अहमासमित्यभिप्रायः। तथा न त[viśiṣṭādvaita]आसम्। त्वन्मुखाः च एते ईशितव्याः क्षेत्रज्ञा न नासन् अपि त्वासन्। अहं च यूयं च सर्वे वयमतः परम् अस्माद् अनन्तरे काले न[dvaita]तत्वाद्दृष्टान्तत्वेनाह न त्वेवेति[śuddhādvaita]ते भवन्ति ये उत्पन्ना म्रियन्ते ते त्वात्मान इत्येषामुत्पत्तिरेव न सम्भवतीत्यात्मवादेनोत्पत्तिं निराकुर्वन्नशोच्यतामाह[bhakti]माह नत्वेवेति[advaita-bhakti]ं नित्यत्वं साधयति
- evās← evanominative plural masculine noun
- ham← haaccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]त्वम्इमेसर्वेवयम् इति व्यपदेशात्[dvaita]। ईश्वरनित्यत्वस्याप्रस्तुतत्वाद्दृष्टान्तत्वेनाह न त्वेवेति। यथाऽहं नित्यः सर्ववेदान्तेषु प्रसिद्धः एवं त्वमेते जनाधिपा
- jātu← jātunominative singular masculine noun[advaita]कदाचिद् अहं नासम् किं तु आसमेव[viśiṣṭādvaita]शब्दाभिप्रेतं[dvaita]नासं इति दृष्टान्तेनानादित्वसाधनमनुवदति[śuddhādvaita]कदाचिन्नासं न तथाऽभूवं वा नोत्पन्नोऽसि वाऽभूश्च इमे पुरः स्थिता जनाधिपाश्च नोत्पन्नाः किन्तु सर्वदा नित्याः शुद्धाश्चेत[bhakti]कदाचिल्लीलाविग्रहस्याविर्भावे तिरोभावेऽपि नासमिति नैव अपितु आसमेव अनादित्वात्[advaita-bhakti]कदाचिदपि नासमिति नैव अपितु आसमेव तथा त्वमप्यासीः इमे जनाधिपाश्चासन्नेव
- nās← nanominative plural masculine noun[viśiṣṭādvaita]तीति भ्राम्यति संशेते वा
- am← aaccusative singular masculine noun
- na← navocative singular neuter noun[advaita]तु एव जातु कदाचिद् अहं नासम् किं तु आसमेव। अतीतेषु देहोत्पत्तिविनाशेषु घटादिषु वियदिव नित्य एव अहमासमित्यभिप्रायः। तथा[viśiṣṭādvaita]ात् पूर्वस्मिन् अनादौ काले न नासम्[dvaita]त्वेवाहम्[śuddhādvaita]्ति ये उत्पन्ना म्रियन्ते ते त्वात्मान इत्येषामुत्पत्तिरेव न सम्भवतीत्यात्मवादेनोत्पत्तिं निराकुर्वन्नशोच्यतामाह न त्वेव[bhakti]त्वेवेति[advaita-bhakti]त्वेवेत्याद्येकोनविंशतिश्लोकैःअशोच्यानन्वशोचस्त्वम् इत्यस्य विवरणं क्रियतेस्वधर्ममपि चावेक्ष्य इत्याद्यष्टभिः श्लोकैः
- tvam← tvaaccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]इमेसर्वेवयम् इति व्यपदेशात्[advaita-bhakti]इत्यस्य विवरणं क्रियतेस्वधर्ममपि चावेक्ष्य इत्याद्यष्टभिः श्लोकैः
- neme← nemanominative plural masculine noun[viśiṣṭādvaita]इति भेदनिर्देशेऽपि क्षेत्रज्ञत्वाकारेण समुदायीकुर्वन् ईश्वरापेक्षया युष्मदिदंशब्दार्थतया फलितमीशितव्यत्वाकारं
- janādhipās← janādhipanominative plural masculine noun
- na← navocative singular neuter noun[advaita]तु एव जातु कदाचिद् अहं नासम् किं तु आसमेव। अतीतेषु देहोत्पत्तिविनाशेषु घटादिषु वियदिव नित्य एव अहमासमित्यभिप्रायः। तथा[viśiṣṭādvaita]ात् पूर्वस्मिन् अनादौ काले न नासम्[dvaita]त्वेवाहम्[śuddhādvaita]्ति ये उत्पन्ना म्रियन्ते ते त्वात्मान इत्येषामुत्पत्तिरेव न सम्भवतीत्यात्मवादेनोत्पत्तिं निराकुर्वन्नशोच्यतामाह न त्वेव[bhakti]त्वेवेति[advaita-bhakti]त्वेवेत्याद्येकोनविंशतिश्लोकैःअशोच्यानन्वशोचस्त्वम् इत्यस्य विवरणं क्रियतेस्वधर्ममपि चावेक्ष्य इत्याद्यष्टभिः श्लोकैः
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]िद् अहं नासम् किं तु आसमेव[viśiṣṭādvaita]एते ईशितव्याः क्षेत्रज्ञा न नासन्[dvaita]नित्याः[śuddhādvaita]्यास्तु ते भवन्ति ये उत्पन्ना म्रियन्ते ते त्वात्मान इत्येषामुत्पत्तिरेव न सम्भवतीत्यात्मवादेनोत्पत्तिं निराकुर्वन्नशोच्[bhakti]्यत्वे[advaita-bhakti]्यानन्वशोचस्त्वम् इत्यस्य विवरणं क्रियतेस्वधर्ममपि चावेक्ष्य इत्याद्यष्टभिः श्लोकैः
- eva← evavocative singular neuter noun[advaita]जातु कदाचिद् अहं नासम् किं तु आसमेव[viśiṣṭādvaita]। यथा अहं सर्वेश्वरः परमात्मा नित्य इति न अत्र संशयः तथैव भवन्तः क्षेत्रज्ञा आत्मानः अपि नित्या एव इति मन्तव्याः। एवं भग[dvaita]ं त्वमेते जनाधिपाश्च नित्याः[śuddhādvaita]ात्मान इत्यशोच्याः[bhakti]। जन्ममरणशून्यत्वादशोच्या इत्यर्थः।[advaita-bhakti]ेति ध्वंसाप्रतियोगित्वमुक्तम्
- na← navocative singular neuter noun[advaita]तु एव जातु कदाचिद् अहं नासम् किं तु आसमेव। अतीतेषु देहोत्पत्तिविनाशेषु घटादिषु वियदिव नित्य एव अहमासमित्यभिप्रायः। तथा[viśiṣṭādvaita]ात् पूर्वस्मिन् अनादौ काले न नासम्[dvaita]त्वेवाहम्[śuddhādvaita]्ति ये उत्पन्ना म्रियन्ते ते त्वात्मान इत्येषामुत्पत्तिरेव न सम्भवतीत्यात्मवादेनोत्पत्तिं निराकुर्वन्नशोच्यतामाह न त्वेव[bhakti]त्वेवेति[advaita-bhakti]त्वेवेत्याद्येकोनविंशतिश्लोकैःअशोच्यानन्वशोचस्त्वम् इत्यस्य विवरणं क्रियतेस्वधर्ममपि चावेक्ष्य इत्याद्यष्टभिः श्लोकैः
- bhaviṣyāmas← bhū1st person plural simple future active verb
- sarve← sarvanominative plural masculine noun[advaita]वयम् अतः अस्मात् देहविनाशात् परम् उत्तरकाले अपि[viśiṣṭādvaita]श्वरः तावद् अतो वर्तमानात् पूर्वस्मिन् अनादौ काले न नासम्[advaita-bhakti]वयं अहं त्वं इमे जनाधिपाश्चातःपरं नभविष्याम इति न अपितु भविष्याम एवेति ध्वंसाप्रतियोगित्वमुक्तम्
- vayam← ajaccusative singular masculine noun[advaita]अतः अस्मात् देहविनाशात् परम् उत्तरकाले अपि[viśiṣṭādvaita]इति व्यपदेशात्
- at← adnominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]र संशयः तथैव भवन्तः क्षेत्रज्ञा आत्मानः[dvaita]र नित्यत्वादित्युत्तरम्
- as← anominative singular masculine noun[advaita]मात् देहविनाशात् परम् उत्तरकाले अपि[viśiṣṭādvaita]माद् अनन्तरे काले न चैव न भविष्यामः
- param← pṝaccusative singular masculine noun[advaita]उत्तरकाले अपि[viśiṣṭādvaita]अस्माद् अनन्तरे काले न चैव न भविष्यामः
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 2.12, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_2.12 · anandgiri_2.12
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_2.12 · vedantadeshika_2.12
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_2.12 · jayatirtha_2.12
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_2.12
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_2.12
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_2.12
Theme-list memberships (3)
Show all theme-lists this verse participates in
- अशोच्यान्with 2.11
- नित्यwith 1.1, 2.14, 2.18, 2.20, 2.21, 2.24, …
- सर्वेwith 1.9, 1.11, 1.25, 2.46, 2.70, 4.19, …