Bhagavad Gītā Chapter 11, Verse 36: Krishna to Arjuna — Viśvarūpa-Darśana-Yoga
Bhagavad Gītā 11.36
स्थाने हृषीकेश तव प्रकीर्त्या जगत् प्रहृष्यत्यनुरज्यते च ।
रक्षांसि भीतानि दिशो द्रवन्ति सर्वे नमस्यन्ति च सिद्धसंघाः ॥
sthāne← sthāna(5 verses)locative neuter singular nounplace, position, stationattested in commentariesadvaitaयुक्तम्viśiṣṭādvaitaयुक्तम्, यद् एतद् युद्धदिदृक्षया आगतम् अशेषं देवगन्धर्वसिद्धयक्षविद्याधरकिन्नरकिंपुरुषादिकं जगत् त्वत्प्रसादात् त्वां सdvaitaइत्येतत्युक्तं इत्यर्थेऽव्ययं चास्ति, अस्तिśuddhādvaitaइत्येकादशभिः प्रार्थयन्नाह फाल्गुनःbhaktiयुक्तमित्यर्थःadvaita-bhaktiइत्यादिना hṛṣīkeśa← hṛṣīkeśa(7 verses)vocative masculine singular nounlord of the senses (epithet of Kṛṣṇa: hṛṣīka 'sense' + īśa 'lord')attested in commentariesadvaita, यत् जगत् प्रहृष्यति प्रहर्षम् उपैति, तत् स्थाने युक्तम्, इत्यर्थः। अथवा विषयविशेषणं स्थाने इति। युक्तः हर्षादिविषयः भगbhakti, यत एवं त्वमद्भुतप्रभावो भक्तवत्सलश्च अतस्तव प्रकीर्त्या माहात्म्यसंकीर्तनेन न केवलमहमेव प्रहृष्यामि किंतु जगत्सर्वं प्advaita-bhaktiसर्वेन्द्रियप्रवर्तक, यतस्त्वमेवमत्यन्ताद्भुतप्रभावो भक्तवत्सलश्च ततस्तव प्रकीर्त्या प्रकृष्टया कीर्त्या निरतिशयप्राशस् tava← tvad(123 verses)genitive singular nounyou (2nd person pronoun stem) prakīrtyā← prakīrtiinstrumental feminine singular nounfame, renown (pra- + kīrti)attested in commentariesadvaitaत्वन्माहात्म्यकीर्तनेन श्रुतेन,viśiṣṭādvaitaसर्वं प्रहृष्यति अनुरज्यते चśuddhādvaitaयुतं प्रार्थयतिbhaktiमाहात्म्यसंकीर्तनेन न केवलमहमेव प्रहृष्यामि किंतु जगत्सर्वं प्रहृष्यति प्रकर्षेण हर्षं प्राप्नोति एतत्तु स्थाने युक्तमिadvaita-bhaktiप्रकृष्टया कीर्त्या निरतिशयप्राशस्त्यस्य कीर्तनेन श्रवणेन
jagat← jagant(18 verses)nominative neuter singular nounthe world, the moving (universe) prah← pra-√hṛṣ(2 verses)present indicative 3rd person singular verb(pra- + hṛṣ: to be glad)ṛṣyaty anurajyate← anu-√rañjpresent indicative pass 3rd person singular verbto be devoted to, attach to (anu- + √rañj)attested in commentariesadvaitaअनुरागंviśiṣṭādvaitaच। यत् च त्वाम् अवलोक्य रक्षांसि भीतानि सर्वा दिशः प्रद्रवन्ति सर्वे सिद्धसंघाः सिद्धाद्यनुकूलसंघाः नमस्यन्ति च तद् एतत ca← ca(391 verses)and; (homonym: also the consonant ca)
rakṣāṃsi← rakṣas(3 verses)nominative neuter plural nounrākṣasa; demonattested in commentariesadvaitaभीतानि भयाविष्टानि दिशः द्रवन्ति गच्छन्ति तच्च,स्थाने विषयेviśiṣṭādvaitaभीतानि सर्वा दिशः प्रद्रवन्ति सर्वे सिद्धसंघाः सिद्धाद्यनुकूलसंघाः नमस्यन्तिbhaktiभीतानि सन्ति, दिशःप्रति द्रवन्ति पलायन्त इतिadvaita-bhaktiभीतानि bhītāni← √bhī(5 verses)nominative neuter plural participle nounfear; to fear (verbal root)attested in commentariesadvaitaभयाविष्टानि दिशः द्रवन्ति गच्छन्ति तच्च,स्थाने विषयेviśiṣṭādvaitaसर्वा दिशः प्रद्रवन्ति सर्वे सिद्धसंघाः सिद्धाद्यनुकूलसंघाः नमस्यन्तिbhaktiसन्ति, दिशःप्रति द्रवन्ति पलायन्त इतिadvaita-bhakti। भयाविष्टानि सन्ति दिशो द्रवन्ति सर्वासु दिक्षु पलायन्त इति यत्तदपि युक्तमेव। तथा सर्वे सिद्धानां कपिलादीनां सङ्घा नमस् diśo dravanti← √dru(2 verses)present indicative 3rd person plural verbto run, flow (verbal root); treeattested in commentariesadvaitaगच्छन्ति तच्च,स्थाने विषयेbhaktiपलायन्त इतिadvaita-bhaktiसर्वासु दिक्षु पलायन्त इति
sarve← sarva(138 verses)nominative masculine plural nounall, entireattested in commentariesadvaitaनमस्यन्ति नमस्कुर्वन्तिbhaktiयोगतपोमन्त्रादिसिद्धानां सङ्घा नमस्यन्ति प्रणमन्तीति namasyanti← √namasy(2 verses)present indicative 3rd person plural verbto pay homage to (denom. of namas)attested in commentariesadvaitaनमस्कुर्वन्तिviśiṣṭādvaitaच तद् एतत् सर्वं युक्तम् इति पूर्वेण सम्बन्धःbhaktiप्रणमन्तीतिadvaita-bhaktiचेति यत्तदपि युक्तमेव। सर्वत्र तव प्रकीर्त्येत्यस्यान्वयः स्थाने इत्यस्य च। अयं श्लोको रक्षोघ्नमन्त्रत्वेन मन्त्रशास्त् ca← ca(391 verses)and; (homonym: also the consonant ca) siddha← siddha(6 verses)compound (compound member)perfected, accomplished; a class of celestial beings-saṃghāḥ← saṃgha(6 verses)nominative masculine plural nounassembly, community (sam- + √hṛ 'collect')
spoken
Rightly does the world rejoice and fill with love at your glory, O Hṛṣīkeśa; the demons scatter in all directions while the hosts of perfected ones bow before you.