सूत्रकृत्·Sūtrakṛt-Gītā
Ch 2 · Sāṅkhya-Yoga
compare← 2.472.49 →

Bhagavad Gītā Chapter 2, Verse 48: Krishna to Arjuna — Sāṅkhya-Yoga

Bhagavad Gītā 2.48Chapter 2 · Sāṅkhya-Yoga · Krishna → Arjuna · Dhanañjaya · anuṣṭubh
योगस्थः कुरु कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा धनंजय ।
सिद्ध्य्असिद्ध्योः समो भूत्वा समत्वं योग उच्यते ॥
yoga← yoga(73 verses)compound (compound member)yoga; union, discipline, applicationsthaḥ← stha(22 verses)nominative masculine singular nounstanding, situated (suffix) kuru← kṛ(42 verses)present imperative 2nd person singular verbto do, make (verbal root)attested in commentariesadvaitaकर्माणि केवलमीश्वरार्थम् तत्रापि ईश्वरो मे तुष्यतु इति सङ्गं त्यक्त्वा धनञ्जयviśiṣṭādvaita। तदन्तर्भूतविजयादि सिद्ध्यसिद्ध्योः समो भूत्वा कुरु। तद् इदं सिद्ध्यसिद्ध्योः समत्वम् योगस्थ इत्यत्र योगशब्देन उच्यते।bhakti। तथा सङ्गं कर्तृत्वाभिनिवेशं त्यक्त्वा केवलमीश्वराश्रयेणैव कुरु। तत्फलस्य ज्ञानस्यापि सिद्ध्यसिद्ध्योः समो भूत्वा केवलमadvaita-bhakti। अत्र बहुवचनात्कर्मण्येवाधिकारस्ते इत्यत्र जातावेकवचनम्। सङ्गत्यागोपायमाह सिद्ध्यसिद्ध्योः समो भूत्वा फलसिद्धौ हर्षं फल karmāṇi← karman(144 verses)accusative neuter plural nounaction, deed, the law of actionattested in commentariesadvaitaकेवलमीश्वरार्थम् तत्रापि ईश्वरो मे तुष्यतु इति सङ्गं त्यक्त्वा धनञ्जयviśiṣṭādvaitaयोगस्थः कुरुdvaitaइति किमर्थमुच्यते इत्यत आह योगस्थ इतिbhaktiकुरु। तथा सङ्गं कर्तृत्वाभिनिवेशं त्यक्त्वा केवलमीश्वराश्रयेणैव कुरु। तत्फलस्य ज्ञानस्यापि सिद्ध्यसिद्ध्योः समो भूत्वाadvaita-bhaktiकुरु। अत्र बहुवचनात्कर्मण्येवाधिकारस्ते इत्यत्र जातावेकवचनम्। सङ्गत्यागोपायमाह सिद्ध्यसिद्ध्योः समो भूत्वा फलसिद्धौ हर् saṅgaṃ← saṅga(20 verses)accusative masculine singular nounattachment, contact (= saṅga in earlier dict — alternate spelling) tyaktvā← tyaj(17 verses)convto abandon, give up, renounce (verbal root)attested in commentariesadvaitaधनञ्जयviśiṣṭādvaitaयुद्धादीनि कर्माणि योगस्थः कुरुdvaita। तत एव सिद्ध्यसिद्ध्योः समो भूत्वा। स एव च मयोक्तो योगः।śuddhādvaita। योगं व्याचष्टे समत्वं योग इति। तच्च मनोनिरोधे सम्भवति तथैव कुर्विति पूर्वोक्तं समर्थितम्।bhaktiकेवलमीश्वराश्रयेणैव कुरुadvaita-bhaktiकर्माणि कुरु dhanaṃjaya← dhanaṃjaya(11 verses)vocative masculine singular nounwinner of wealth (epithet of Arjuna)attested in commentariesadvaita-bhaktiत्वं योगस्थः सन् सङ्गं फलाभिलाषं कर्तृत्वाभिनिवेशं
sidd← siddhi(14 verses)compound (compound member)perfection, attainment, success; supernatural power (yogic)hy-asiddhyoḥ← asiddhi(2 verses)locative feminine dual noun(a- + siddhi: perfection) samo bhūtvā sama← sama(27 verses)nominative masculine singular nounequal, same, even-mindedtvaṃ← tva(21 verses)nominative neuter singular nounyou-ness; abstract suffix making 'X-ness' from X yoga← yoga(73 verses)nominative masculine singular nounyoga; union, discipline, application ucyate← √vac(62 verses)present indicative pass 3rd person singular verbto speak (verbal root)attested in commentariesadvaita।। यत्पुनः समत्वबुद्धियुक्तमीश्वराराधनार्थं कर्मोक्तम् एतस्मात्कर्मणःviśiṣṭādvaita। योगः सिद्ध्यसिद्ध्योः समत्वरूपं चित्तसमाधानम्। किमर्थम् इदम् असकृद् उच्यते इत्यत आहdvaitaइति एकस्यैव ग्रहणमयुक्तम्bhaktiसद्भिःadvaita-bhakti। यदेतत्सिद्ध्यसिद्ध्योः समत्वं इदमेव योगस्थ इत्यत्र योगशब्देनोच्यते नतु कर्मेति न कोऽपि विरोध इत्यर्थः। अत्र पूर्वार्धस
spokensingle-voice recital; rendered via IndicF5 conditioned on a Sanskrit reference clip
meaning

Stand firm in yoga, act without clinging to outcomes, Arjuna, and meet success and failure with the same mind. That evenness of spirit is what yoga means.