Chapter 6 (Dhyāna-Yoga (The Yoga of Meditation)), verse 10
Krishna → Arjuna · vocative: Tāta · meter: anuṣṭubh
योगी युञ्जीत सततम् आत्मानं रहसि स्थितः | एकाकी यत-चित्तात्मा निराशीर् अपरिग्रहः
yogī yuñjīta satatam ātmānaṃ rahasi sthitaḥ | ekākī yata-cittātmā nirāśīr aparigrahaḥ
Word-by-word
- yogī← yoginnominative singular masculine noun[advaita]ध्यायी युञ्जीत समादध्यात् सततं सर्वदा आत्मानम् अन्तःकरणं रहसि एकान्ते गिरिगुहादौ स्थितः सन् एकाकी असहायः[viśiṣṭādvaita]उक्तप्रकारकर्मयोगनिष्ठः सततम् अहरहः योगकाले आत्मानं युञ्जीत आत्मानं युक्तं कुर्वीत स्वदर्शननिष्ठं कुर्वीत इत्यर्थः[śuddhādvaita]इत्यादिनामत्संस्थामधिगच्छति 15 इत्यन्तेन[bhakti]त्यादिना[advaita-bhakti]त्यादिभिः स योगी परमो मत इत्यन्तैस्त्रयोविंशत्या श्लोकैः
- yuñjīta← yuj3rd person singular optative active verb[advaita]समादध्यात् सततं सर्वदा आत्मानम् अन्तःकरणं रहसि एकान्ते गिरिगुहादौ स्थितः सन् एकाकी असहायः[viśiṣṭādvaita]आत्मानं युक्तं कुर्वीत स्वदर्शननिष्ठं कुर्वीत इत्यर्थः[dvaita]ेत्यादिना इति[bhakti]समाहितं कुर्यात्[advaita-bhakti]क्षिप्तमूढविक्षिप्तभूमिपरित्यागेनैकाग्रनिरोधभूम्यां समाहितं कुर्यात्
- satatam← satataaccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]अहरहः योगकाले आत्मानं युञ्जीत आत्मानं युक्तं कुर्वीत स्वदर्शननिष्ठं कुर्वीत इत्यर्थः
- āt← aablative singular masculine noun[advaita]मानम् अन्तःकरणं रहसि एकान्ते गिरिगुहादौ स्थितः सन् एकाकी असहायः[viśiṣṭādvaita]मानं युञ्जीत आत्मानं युक्तं कुर्वीत स्वदर्शननिष्ठं कुर्वीत इत्यर्थः[dvaita]मानं मनः[śuddhādvaita]मानं सततं युञ्जीत[bhakti]मानं मनो युञ्जीत समाहितं कुर्यात्[advaita-bhakti]मानं चित्तं सततं निरन्तरं युञ्जीत क्षिप्तमूढविक्षिप्तभूमिपरित्यागेनैकाग्रनिरोधभूम्यां समाहितं कुर्यात्
- mānam← māaccusative singular masculine noun[advaita]अन्तःकरणं रहसि एकान्ते गिरिगुहादौ स्थितः सन् एकाकी असहायः
- rahasi← rah2nd person singular present indicative active verb[advaita]एकान्ते गिरिगुहादौ स्थितः सन् एकाकी असहायः[viśiṣṭādvaita]जनवर्जिते निःशब्दे देशे स्थितः एकाकी तत्रापि न सद्वितीयः तत्रापि यतचित्तात्मा यतचित्तमनस्कः निराशीः आत्मव्यतिरिक्ते कृत[śuddhādvaita]स्थितः आत्मानं सततं युञ्जीत[advaita-bhakti]गिरिगुहादौ योगप्रतिबन्धकदुर्जनादिवर्जिते देशे स्थितः एकाकी त्यक्तसर्वपरिग्रहजनः संन्यासी चित्तमन्तःकरणमात्मा देहश्च संय
- sthitas← sthānominative singular masculine noun
- ekākī← ekākinnominative singular masculine noun[advaita]असहायः[viśiṣṭādvaita]तत्रापि न सद्वितीयः तत्रापि यतचित्तात्मा यतचित्तमनस्कः निराशीः आत्मव्यतिरिक्ते कृत्स्ने वस्तुनि निरपेक्षः अपरिग्रहः तद्[advaita-bhakti]त्यक्तसर्वपरिग्रहजनः संन्यासी चित्तमन्तःकरणमात्मा देहश्च संयतौ योगप्रतिबन्धकव्यापारशून्यौ यस्य स यतचित्तात्मा
- yata← yatvocative singular masculine noun[advaita]चित्तात्मा चित्तम् अन्तःकरणम् आत्मा देहश्च संयतौ यस्य सः यतचित्तात्मा निराशीः वीततृष्णः अपरिग्रहः परिग्रहरहितश्चेत्यर्थः[viśiṣṭādvaita]चित्तात्मा यतचित्तमनस्कः निराशीः आत्मव्यतिरिक्ते कृत्स्ने वस्तुनि निरपेक्षः अपरिग्रहः तद्व्यतिरिक्ते कस्मिंश्चिद्[dvaita]े इत्यत आह समाधी ति[bhakti]ं संयतं चित्तमात्मा देहश्च यस्य निराशीर्निराकाङ्क्षो निराहारो वा अपरिग्रहः परिग्रहशून्यश्च[advaita-bhakti]ौ योगप्रतिबन्धकव्यापारशून्यौ यस्य स यतचित्तात्मा
- cittāt← citablative singular masculine noun[advaita]मा चित्तम् अन्तःकरणम् आत्मा देहश्च संयतौ यस्य सः यतचित्तात्मा निराशीः वीततृष्णः अपरिग्रहः परिग्रहरहितश्चेत्यर्थः[viśiṣṭādvaita]मा यतचित्तमनस्कः निराशीः आत्मव्यतिरिक्ते कृत्स्ने वस्तुनि निरपेक्षः अपरिग्रहः तद्व्यतिरिक्ते कस्मिंश्चिद्[advaita-bhakti]मा। यतो निराशीर्वैराग्यदार्ढ्येन विगततृष्णः। अतएव वापरिग्रहः शास्त्राभ्यनुज्ञातेनापि योगप्रतिबन्धकेन परिग्रहेण शून्यः।
- mā← māvocative singular neuter noun[advaita]दध्यात् सततं सर्वदा आत्मानम् अन्तःकरणं रहसि एकान्ते गिरिगुहादौ स्थितः सन् एकाकी असहायः[viśiṣṭādvaita]नं युञ्जीत आत्मानं युक्तं कुर्वीत स्वदर्शननिष्ठं कुर्वीत इत्यर्थः[dvaita]धियोगप्रकारमाह योगं युञ्जीतेत्यादिना इति[śuddhādvaita]ह योगी इत्यादिनामत्संस्थामधिगच्छति 15 इत्यन्तेन[bhakti]नं मनो युञ्जीत समाहितं कुर्यात्[advaita-bhakti]नं चित्तं सततं निरन्तरं युञ्जीत क्षिप्तमूढविक्षिप्तभूमिपरित्यागेनैकाग्रनिरोधभूम्यां समाहितं कुर्यात्
- nirāśīs← niraś2nd person singular aorist active verb
- aparigrahas← aparigrahanominative singular masculine noun
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 6.10, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_6.10 · anandgiri_6.10
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_6.10 · vedantadeshika_6.10
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_6.10 · jayatirtha_6.10
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_6.10
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_6.10
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_6.10
Theme-list memberships (8)
Show all theme-lists this verse participates in
- अपरिग्रहwith 4.5
- आत्माwith 5.17, 6.6, 6.29, 8.15, 9.34, 10.20, …
- चित्तwith 4.21, 6.12, 6.14, 6.18, 6.19, 6.20, …
- निराशीःwith 4.17, 4.21
- परिग्रहwith 4.5, 4.21, 18.53
- यतचित्तात्माwith 4.21
- योगी युञ्जीत सततम्with 6.15
- सततम्with 8.14, 12.13, 12.14