Chapter 6 (Dhyāna-Yoga (The Yoga of Meditation)), verse 11
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
शुचौ देशे प्रतिष्ठाप्य स्थिरम् आसनम् आत्मनः | नात्युच्छ्रितं नातिनीचं चैलाजिन-कुशोत्तरम्
śucau deśe pratiṣṭhāpya sthiram āsanam ātmanaḥ | nātyucchritaṃ nātinīcaṃ cailājina-kuśottaram
Word-by-word
- śucau← śucilocative singular masculine noun[advaita]शुद्धे विविक्ते स्वभावतः संस्कारतो वा देशे स्थाने प्रतिष्ठाप्य स्थिरम् अचलम् आत्मनः आसनं नात्युच्छ्रितं नातीवउच्छ्रितं[viśiṣṭādvaita]देशे अशुचिभिः पुरुषैः अनधिष्ठिते अपरिगृहीते[advaita-bhakti]स्वभावतः संस्कारतो वा शुद्धे जनसमुदायरहित निर्भये गङ्गातटगुहादौ देशे समे स्थाने प्रतिष्ठाप्य स्थिरं निश्चलं नात्युच्छ्र
- deśe← diślocative singular masculine noun[advaita]स्थाने प्रतिष्ठाप्य स्थिरम् अचलम् आत्मनः आसनं नात्युच्छ्रितं नातीवउच्छ्रितं न[viśiṣṭādvaita]अशुचिभिः पुरुषैः अनधिष्ठिते अपरिगृहीते[advaita-bhakti]समे स्थाने प्रतिष्ठाप्य स्थिरं निश्चलं नात्युच्छ्रितं नात्युच्चं नाप्यतिनीचं चैलाजिनकुशोत्तरं चैलं मृदु वस्त्रं अजिनं व
- pratiṣṭha← pratiṣṭhāvocative singular masculine noun[advaita]ाप्य स्थिरम् अचलम् आत्मनः आसनं नात्युच्छ्रितं नातीवउच्छ्रितं न[viśiṣṭādvaita]ाय तस्मिन् मनःप्रसादकरे सापाश्रये उपविश्य योगैकाग्रम् अव्याकुलम् मनः कृत्वा यतचित्तेन्द्रियक्रियः सर्वात्मना उपसंहृतचित्[advaita-bhakti]ाप्य स्थिरं निश्चलं नात्युच्छ्रितं नात्युच्चं नाप्यतिनीचं चैलाजिनकुशोत्तरं चैलं मृदु वस्त्रं अजिनं व्याघ्रादिचर्म ते कुश
- apya← apyavocative singular neuter noun
- sthiram← sthiraaccusative singular masculine noun[advaita]अचलम् आत्मनः आसनं नात्युच्छ्रितं नातीवउच्छ्रितं न
- āsanam← āsaccusative singular masculine noun
- āt← aablative singular masculine noun[advaita]मनः आसनं नात्युच्छ्रितं नातीवउच्छ्रितं न[viśiṣṭādvaita]मविशुद्धये बन्धविमुक्तये योगं यु़ञ्ज्यात् आत्मावलोकनं कुर्वीत[dvaita]मानं मनः[śuddhādvaita]मानं सततं युञ्जीत[bhakti]मनः स्वस्यासनं स्थापयित्वा[advaita-bhakti]मन इति परासनव्यावृत्त्यर्थं तस्यापि परेच्छानियमाभावेन योगविक्षेपकरत्वात्
- manas← mannominative singular masculine noun
- nāt← naablative singular masculine noun[advaita]युच्छ्रितं नातीवउच्छ्रितं न[viśiṣṭādvaita]युच्छ्रितं नातिनीचं चैलाजिनकुशोत्तरम् आसनं प्रतिष्ठाय तस्मिन् मनःप्रसादकरे सापाश्रये उपविश्य योगैकाग्रम् अव्याकुलम् मनः[advaita-bhakti]युच्छ्रितं नात्युच्चं नाप्यतिनीचं चैलाजिनकुशोत्तरं चैलं मृदु वस्त्रं अजिनं व्याघ्रादिचर्म ते कुशेभ्य उत्तरे उपरितने यस्म
- yut← yudhnominative singular masculine noun[advaita]पत्तिमनुसृत्याह आसनमिति[viśiṣṭādvaita]तरोत्तरमार्दवसिद्ध्यर्थमुक्तमिति मन्तव्यम्
- śritam← śriaccusative singular masculine noun
- nātinīcam← nātinīcaaccusative singular masculine noun
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]ौ शुद्धे विविक्ते स्वभावतः संस्कारतो वा देशे स्थाने प्रतिष्ठाप्य स्थिरम् अचलम् आत्मनः आसनं नात्युच्छ्रितं नातीवउच्छ्रितं[viśiṣṭādvaita]ौ देशे अशुचिभिः पुरुषैः अनधिष्ठिते अपरिगृहीते[dvaita]्यते तत्कथं समाधीत्युक्तं इत्यत आह युञ्जीते ति[śuddhādvaita]्छति 15 इत्यन्तेन[bhakti]ाविति द्वाभ्याम्[advaita-bhakti]ौ स्वभावतः संस्कारतो वा शुद्धे जनसमुदायरहित निर्भये गङ्गातटगुहादौ देशे समे स्थाने प्रतिष्ठाप्य स्थिरं निश्चलं नात्युच्छ्
- a← avocative singular masculine noun[advaita]चलम् आत्मनः आसनं नात्युच्छ्रितं नातीवउच्छ्रितं न[viśiṣṭādvaita]शुचिभिः पुरुषैः अनधिष्ठिते अपरिगृहीते[advaita-bhakti]जिनं व्याघ्रादिचर्म ते कुशेभ्य उत्तरे उपरितने यस्मिंस्तत् आस्यतऽस्मिन्नित्यासनं कुशमयबृस्युपरि मृदुचर्म तदुपरि मृदुवस्त्
- ilā← ilānominative singular feminine noun
- ajina← ajinavocative singular neuter noun[advaita]ं कुशाश्च उत्तरे यस्मिन् आसने[advaita-bhakti]ं व्याघ्रादिचर्म ते कुशेभ्य उत्तरे उपरितने यस्मिंस्तत् आस्यतऽस्मिन्नित्यासनं कुशमयबृस्युपरि मृदुचर्म तदुपरि मृदुवस्त्ररू
- kuśa← kuśavocative singular masculine noun[advaita]ोत्तरं चैलम् अजिनं कुशाश्च उत्तरे यस्मिन् आसने[viśiṣṭādvaita]ोत्तरम् आसनं प्रतिष्ठाय तस्मिन् मनःप्रसादकरे सापाश्रये उपविश्य योगैकाग्रम् अव्याकुलम् मनः कृत्वा यतचित्तेन्द्रियक्रियः स[bhakti]ेभ्य उत्तरे यस्मिन्[advaita-bhakti]ोत्तरं चैलं मृदु वस्त्रं अजिनं व्याघ्रादिचर्म ते कुशेभ्य उत्तरे उपरितने यस्मिंस्तत् आस्यतऽस्मिन्नित्यासनं कुशमयबृस्युपरि
- ut← unominative singular masculine noun[advaita]तरे यस्मिन् आसने[bhakti]तरे यस्मिन्[advaita-bhakti]तरे उपरितने यस्मिंस्तत् आस्यतऽस्मिन्नित्यासनं कुशमयबृस्युपरि मृदुचर्म तदुपरि मृदुवस्त्ररूपमित्यर्थः
- taram← tṝaccusative singular masculine noun[advaita]। पाठक्रमाद्विपरीतः अत्र क्रमः चैलादीनाम्।।प्रतिष्ठाप्य किम्[viśiṣṭādvaita]आसनं प्रतिष्ठाय तस्मिन् मनःप्रसादकरे सापाश्रये उपविश्य योगैकाग्रम् अव्याकुलम् मनः कृत्वा यतचित्तेन्द्रियक्रियः सर्वात्म
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 6.11, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_6.11 · anandgiri_6.11
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_6.11 · vedantadeshika_6.11
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_6.11 · jayatirtha_6.11
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_6.11
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_6.11
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_6.11
Theme-list memberships (1)
Show all theme-lists this verse participates in
- आत्मनःwith 5.16, 6.5, 6.19, 16.21, 16.22