Chapter 6 (Dhyāna-Yoga (The Yoga of Meditation)), verse 18
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
यदा विनियतं चित्तम् आत्मन्य् एवावतिष्ठते | निःस्पृहः सर्व-कामेभ्यो युक्त इत्य् उच्यते तदा
yadā viniyataṃ cittam ātmany evāvatiṣṭhate | niḥspṛhaḥ sarva-kāmebhyo yukta ity ucyate tadā
Word-by-word
- yat← yatnominative singular masculine noun[advaita]चित्तं तस्योपमा उच्यते[viśiṣṭādvaita]राहनिरतिशयेति[dvaita]र स्वस्मिन्नेवेति प्रतीतिनिरासायाह आत्मनी ति[advaita-bhakti]वाच्चितेरेव प्राधान्यान्न्यग्भूतं सदवतिष्ठते निश्चलं भवति तदा तस्मिन्सर्ववृत्तिनिरोधकाले युक्तः समाहित इत्युच्यते
- ās← anominative plural masculine noun
- viniyatam← viniyamaccusative singular masculine noun
- cittam← citaccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]आत्मनि
- āt← aablative singular masculine noun[advaita]मन्येव केवले अवतिष्ठते स्वात्मनि स्थितिं लभते इत्यर्थः[viśiṣṭādvaita]मनि एव विनियतं विशेषेण नियतं निरतिशयप्रयोजनतया तत्रैव नियतंनिश्चलम् अवतिष्ठते तदा सर्वकामेभ्यो निःस्पृहः सन् युक्त इति उ[dvaita]मनि भवति[śuddhādvaita]मन्येव चित्तं विनियतं संयतं तिष्ठति यस्य सोऽपि योगकाले सम्प्राप्ते तेभ्यो योगैश्वर्याष्टसिद्धिरूपेभ्योऽशेषकामेभ्यो निस्स
- man← maṅkinominative singular masculine noun[advaita]येव केवले अवतिष्ठते स्वात्मनि स्थितिं लभते इत्यर्थः[viśiṣṭādvaita]येव इत्येवकारव्यवच्छेद्यक्षुद्रप्रयोजनान्तरज्ञापनाय सामान्यतःप्रयोजनविषयमित्युक्तम्[śuddhādvaita]येव चित्तं विनियतं संयतं तिष्ठति यस्य सोऽपि योगकाले सम्प्राप्ते तेभ्यो योगैश्वर्याष्टसिद्धिरूपेभ्योऽशेषकामेभ्यो निस्स्पृ[bhakti]येव यदा निश्चलं तिष्ठति[advaita-bhakti]तःकरणसत्त्वं स्वच्छत्वात्सर्वविषयाकारग्रहणसमर्थमपि सर्वतोनिरुद्धवृत्तिकत्वादात्मन्येव प्रत्यक्िचति अनात्मानुपरक्ते वृत्त
- i← inominative singular masculine noun[advaita]त्यर्थः[viśiṣṭādvaita]ति उच्यते योगार्ह इति उच्यते[dvaita]त्यत्र स्वस्मिन्नेवेति प्रतीतिनिरासायाह आत्मनी ति[bhakti]त्युच्यते[advaita-bhakti]त्युच्यते
- eva← evavocative singular neuter noun[viśiṣṭādvaita]विनियतं विशेषेण नियतं निरतिशयप्रयोजनतया तत्रैव नियतंनिश्चलम् अवतिष्ठते तदा सर्वकामेभ्यो निःस्पृहः सन् युक्त इति उच्यते[advaita-bhakti]मेकाग्रभूमौ संप्रज्ञातं समाधिमभिधाय निरोधभूमावसंप्रज्ञातं समाधिं वक्तुमुपक्रमते यदा यस्मिन्काले परवैराग्यवशाद्विनियतं वि
- avatiṣṭhate← avasthā3rd person singular present indicative active verb[advaita]स्वात्मनि स्थितिं लभते इत्यर्थः[viśiṣṭādvaita]तदा सर्वकामेभ्यो निःस्पृहः सन् युक्त इति उच्यते योगार्ह इति उच्यते
- niḥspṛhas← niḥspṛhanominative singular masculine noun
- sarva← sarvavocative singular masculine noun[advaita]कामेभ्यः निर्गता दृष्टादृष्टविषयेभ्यः स्पृहा तृष्णा यस्य योगिनः सः युक्तः समाहितः इत्युच्यते तदा तस्मिन्काले[viśiṣṭādvaita]कामेभ्यो निःस्पृहः सन् युक्त इति उच्यते योगार्ह इति उच्यते[bhakti]कामेभ्य ऐहिकामुष्मिकभोगेभ्यो विगततृष्णो भवति तदा प्राप्तयोग इत्युच्यते[advaita-bhakti]शून्यतामापादितं चित्तं विगतरजस्तमस्कमन्तःकरणसत्त्वं स्वच्छत्वात्सर्वविषयाकारग्रहणसमर्थमपि सर्वतोनिरुद्धवृत्तिकत्वादात्मन
- kāmebhyas← kāmadative plural masculine noun
- yukta← yujvocative singular masculine noun[advaita]ः समाहितः इत्युच्यते तदा तस्मिन्काले[viśiṣṭādvaita]इति उच्यते योगार्ह इति उच्यते[śuddhādvaita]ः सिद्धयोगी दृढतरयोगीत्युच्यतेऽसम्प्रज्ञातसमाधिनिष्ठः[advaita-bhakti]ः समाहित इत्युच्यते
- itī← itinominative dual feminine noun
- ucyate← vac3rd person singular present indicative passive verb[viśiṣṭādvaita]योगार्ह इति उच्यते
- tadā← tadānominative singular masculine noun[advaita]तस्मिन्काले[viśiṣṭādvaita]सर्वकामेभ्यो निःस्पृहः सन् युक्त इति उच्यते योगार्ह इति उच्यते[śuddhādvaita]युक्तः सिद्धयोगी दृढतरयोगीत्युच्यतेऽसम्प्रज्ञातसमाधिनिष्ठः[bhakti]प्राप्तयोग इत्युच्यते[advaita-bhakti]तस्मिन्सर्ववृत्तिनिरोधकाले युक्तः समाहित इत्युच्यते
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 6.18, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_6.18 · anandgiri_6.18
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_6.18 · vedantadeshika_6.18
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_6.18 · jayatirtha_6.18
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_6.18
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_6.18
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_6.18
Theme-list memberships (3)
Show all theme-lists this verse participates in
- चित्तwith 4.21, 6.10, 6.12, 6.14, 6.19, 6.20, …
- चित्तम्with 12.9, 12.10
- युक्तwith 1.14, 2.28, 2.39, 2.50, 2.51, 2.61, …