Chapter 7 (Jñāna-Vijñāna-Yoga (The Yoga of Knowledge and Realization)), verse 30
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
साधिभूताधिदैवं मां साधियज्ञं च ये विदुः | प्रयाण-काले ऽपि च मां ते विदुर् युक्त-चेतसः
sādhibhūtādhidaivaṃ māṃ sādhiyajñaṃ ca ye viduḥ | prayāṇa-kāle 'pi ca māṃ te vidur yukta-cetasaḥ
Word-by-word
- sa← savocative singular masculine noun[advaita]ाधिभूताधिदैवम् अधिभूतं[viśiṣṭādvaita]ाधिभूतं साधिदैवं माम् ऐश्वर्यार्थिनो ये विदुः इत्येतद् अनुवादस्वरूपम्[śuddhādvaita]ाधिभूतेति[bhakti]ाधिभूताधिदैवमिति[advaita-bhakti]्मरणं शङ्कनीयम् यतः साधिभूताधिदैवमधिभूताधिदैवाभ्यां सहितं तथा साधियज्ञं चाधियज्ञेन
- adhibhūta← adhibhūtavocative singular neuter noun[advaita]ं च अधिदैवं च अधिभूताधिदैवम् सह अधिभूताधिदैवेन वर्तते इति साधिभूताधिदैवं च मां ये विदुः साधियज्ञं च सह अधियज्ञेन साधियज्[bhakti]ादिशब्दानामर्थं भगवानेवानन्तराध्याये व्याख्यास्यति[advaita-bhakti]ाधिदैवाधियज्ञशब्दानुत्तरेऽध्यायेऽर्जुनप्रश्नपूर्वकं व्याख्यास्यति भगवानिति सर्वमनाविलम्
- ās← anominative plural masculine noun
- dhit← dhinominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]वं प्रश्नादिवशाच्च फलिष्यति
- a← avocative singular masculine noun[advaita]धिभूतं[viśiṣṭādvaita]त्र य इति पुनर्निर्देशात् पूर्वनिर्दिष्टेभ्यः अन्ये अधिकारिणो ज्ञायन्ते[śuddhādvaita]त्रये इति पुनर्निदेशात्पूर्वनिर्दिष्टेभ्योऽन्ये जिज्ञासव उक्ता इत्यवसीयते[bhakti]धिभूतादिशब्दानामर्थं भगवानेवानन्तराध्याये व्याख्यास्यति[advaita-bhakti]धिभूताधिदैवाधियज्ञशब्दानुत्तरेऽध्यायेऽर्जुनप्रश्नपूर्वकं व्याख्यास्यति भगवानिति सर्वमनाविलम्
- evam← evaaccusative singular masculine noun
- mām← māVibhakti.Sasthi plural neuter noun[viśiṣṭādvaita]ऐश्वर्यार्थिनो ये विदुः इत्येतद् अनुवादस्वरूपम्
- sādhiyajñam← sādhiyajñaaccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]इत्यपि त्रयाणाम् अधिकारिणाम् अविशेषेण विधीयते अर्थस्वाभाव्यात् त्रयाणां हि नित्यनैमित्तिकरूपमहायज्ञाद्यनुष्ठानम् अवर्जन
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]अधिदैवं[viśiṣṭādvaita]प्रयाणकालेऽपि स्वाप्राप्यानुगुणं मां विदुः[śuddhādvaita]मां (साधिभूतं) साधिदैवं साधियज्ञमिति विशेषसहितं विदुरिति[bhakti]ैवंभूतानां योगभ्रंशशङ्कापीत्याह साधिभूताधिदैवमिति[advaita-bhakti]ैवंभूतानां मद्भक्तानां मृत्युकालेऽपि विवशकरणतया मद्विस्मरणं शङ्कनीयम् यतः साधिभूताधिदैवमधिभूताधिदैवाभ्यां सहितं तथा साधि
- ye← yālocative singular neuter noun[advaita]विदुः साधियज्ञं[viśiṣṭādvaita]अधिकारिणो ज्ञायन्ते[śuddhādvaita]इति पुनर्निदेशात्पूर्वनिर्दिष्टेभ्योऽन्ये जिज्ञासव उक्ता इत्यवसीयते[bhakti]व्याख्यास्यति[advaita-bhakti]विदुश्चिन्तयन्ति ते युक्तचेतसः सर्वदा मयि समाहितचेतसः सन्तस्तत्संस्कारपाटवात्प्रयाणकाले प्राणोत्क्रमणकाले करणग्रामस्यात
- vidus← vid3rd person plural present indicative active verb[advaita]तेषां यथोक्तज्ञानवतां समाहितचेतसामापदवस्थायामपि भगवत्तत्त्वज्ञानमप्रतिहतं तिष्ठतीत्याह प्रयाणेति
- prayāṇa← prayāvocative singular masculine noun[advaita]काले अपि च मरणकाले अपि च मां ते विदुः युक्तचेतसः समाहितचित्ता इति।।इति श्रीमत्परमहंसपरिव्राजकाचार्यस्य श्रीगोविन्दभगवत्प[viśiṣṭādvaita]कालेऽपि स्वाप्राप्यानुगुणं मां विदुः[śuddhādvaita]कालेऽपि ते[bhakti]कालेऽपि मरणसमयेऽपि मां विदुर्जानन्ति नतु तदापि व्याकुलीभूय मां विस्मरन्ति[advaita-bhakti]काले प्राणोत्क्रमणकाले करणग्रामस्यात्यन्तन्यग्रतायामपि चकारादयत्नेनैव मत्कृपया मां सर्वात्मानं विदुर्जानन्ति तेषां मृतिक
- kāle← kallocative singular masculine noun[advaita]अपि च मरणकाले अपि च मां ते विदुः युक्तचेतसः समाहितचित्ता इति।।इति श्रीमत्परमहंसपरिव्राजकाचार्यस्य श्रीगोविन्दभगवत्पूज्य[viśiṣṭādvaita]ऽपि स्वाप्राप्यानुगुणं मां विदुः[śuddhādvaita]ऽपि ते[bhakti]ऽपि मरणसमयेऽपि मां विदुर्जानन्ति नतु तदापि व्याकुलीभूय मां विस्मरन्ति[advaita-bhakti]ऽपि विवशकरणतया मद्विस्मरणं शङ्कनीयम् यतः साधिभूताधिदैवमधिभूताधिदैवाभ्यां सहितं तथा साधियज्ञं चाधियज्ञेन
- api← apinominative singular masculine noun[advaita]च मरणकाले अपि च मां ते विदुः युक्तचेतसः समाहितचित्ता इति।।इति श्रीमत्परमहंसपरिव्राजकाचार्यस्य श्रीगोविन्दभगवत्पूज्यपादश[viśiṣṭādvaita]अप्राप्तार्थत्वात् तद्विधायकम् एव
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]अधिदैवं[viśiṣṭādvaita]प्रयाणकालेऽपि स्वाप्राप्यानुगुणं मां विदुः[śuddhādvaita]मां (साधिभूतं) साधिदैवं साधियज्ञमिति विशेषसहितं विदुरिति[bhakti]ैवंभूतानां योगभ्रंशशङ्कापीत्याह साधिभूताधिदैवमिति[advaita-bhakti]ैवंभूतानां मद्भक्तानां मृत्युकालेऽपि विवशकरणतया मद्विस्मरणं शङ्कनीयम् यतः साधिभूताधिदैवमधिभूताधिदैवाभ्यां सहितं तथा साधि
- mām← māVibhakti.Sasthi plural neuter noun[viśiṣṭādvaita]ऐश्वर्यार्थिनो ये विदुः इत्येतद् अनुवादस्वरूपम्
- te← tānominative dual feminine noun[advaita]इति साधिभूताधिदैवं[viśiṣṭādvaita]।साधिभूतं साधिदैवं माम् ऐश्वर्यार्थिनो ये विदुः इत्येतद् अनुवादस्वरूपम् अपि अप्राप्तार्थत्वात् तद्विधायकम् एव।तथा साधियज[śuddhādvaita]ति। अत्रये इति पुनर्निदेशात्पूर्वनिर्दिष्टेभ्योऽन्ये जिज्ञासव उक्ता इत्यवसीयते। ये च मां (साधिभूतं) साधिदैवं साधियज्ञमित[bhakti]नाधिदैवेन[advaita-bhakti]युक्तचेतसः सर्वदा मयि समाहितचेतसः सन्तस्तत्संस्कारपाटवात्प्रयाणकाले प्राणोत्क्रमणकाले करणग्रामस्यात्यन्तन्यग्रतायामपि च
- vidus← vid3rd person plural present indicative active verb[advaita]तेषां यथोक्तज्ञानवतां समाहितचेतसामापदवस्थायामपि भगवत्तत्त्वज्ञानमप्रतिहतं तिष्ठतीत्याह प्रयाणेति
- yukta← yujvocative singular masculine noun[advaita]चेतसः समाहितचित्ता इति[viśiṣṭādvaita]चेतश्शब्देन विवक्षितमित्याह स्वप्राप्यानुगुणमिति[śuddhādvaita]चेतस इति योगसिद्धिरन्ते सूचिता[bhakti]चेतसः मय्यासक्तमनसः प्रयाणकालेऽपि मरणसमयेऽपि मां विदुर्जानन्ति नतु तदापि व्याकुलीभूय मां विस्मरन्ति[advaita-bhakti]चेतसः सर्वदा मयि समाहितचेतसः सन्तस्तत्संस्कारपाटवात्प्रयाणकाले प्राणोत्क्रमणकाले करणग्रामस्यात्यन्तन्यग्रतायामपि चकारादय
- cetas← citnominative singular masculine noun
- as← anominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]य च विधित्वं प्रश्नादिवशाच्च फलिष्यति। नह्यवगते प्रश्नाद्यवकाशः।साधियज्ञम् इत्यस्यैकस्मिन्नधिकारिणि निर्दिष्टस्याप्यर्थस
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 7.30, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_7.30 · anandgiri_7.30
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_7.30 · vedantadeshika_7.30
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_7.30 · jayatirtha_7.30
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_7.30
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_7.30
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_7.30
Theme-list memberships (1)
Show all theme-lists this verse participates in
- युक्तwith 1.14, 2.28, 2.39, 2.50, 2.51, 2.61, …