Chapter 8 (Akṣara-Brahma-Yoga (The Yoga of the Imperishable Brahman)), verse 15
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
माम् उपेत्य पुनर्-जन्म दुःखालयम् अशाश्वतम् | नाप्नुवन्ति महात्मानः संसिद्धिं परमां गताः
mām upetya punar-janma duḥkhālayam aśāśvatam | nāpnuvanti mahātmānaḥ saṃsiddhiṃ paramāṃ gatāḥ
Word-by-word
- mām← māVibhakti.Sasthi plural neuter noun[advaita]उपेत्य माम् ईश्वरम् उपेत्य मद्भावमापद्य पुनर्जन्म पुनरुत्पत्तिं नाप्नुवन्ति न प्राप्नुवन्ति[viśiṣṭādvaita]उपास्य परमसंसिद्धिरूपं मां प्राप्ताः
- upā← vapinstrumental singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]स्य परमसंसिद्धिरूपं मां प्राप्ताः
- itya← ivocative singular masculine noun[dvaita]ुक्त्वासंसिद्धिं परमां गताः इति पृथगुक्तिः इत्यत आह -- परमामि ति[advaita-bhakti]ाह -- मामीश्वरं प्राप्य पुनर्जन्म मनुष्यादिदेहसंबन्धम्
- punar← punarnominative singular masculine noun[advaita]जन्म पुनरुत्पत्तिं नाप्नुवन्ति न प्राप्नुवन्ति[śuddhādvaita]जन्म न प्राप्नुवन्ति महात्मानः किन्तु परमां सिद्धिं मुक्तिं निर्गुणां गताः[bhakti]दुःखाश्रयमनित्यं[advaita-bhakti]जन्म मनुष्यादिदेहसंबन्धम्
- janma← janmanvocative singular neuter noun[advaita]पुनरुत्पत्तिं नाप्नुवन्ति न प्राप्नुवन्ति[viśiṣṭādvaita]न प्राप्नुवन्ति यत एते महात्मानः महामनसो यथावस्थितमत्स्वरूपज्ञानाः अत्यर्थमत्प्रियत्वेन मया विना आत्मधारणम् अलभमाना मयि[dvaita]सम्भवतीत्येवं तत्र स्वयम्प्राप्तानां जन्माभावे[śuddhādvaita]न प्राप्नुवन्ति महात्मानः किन्तु परमां सिद्धिं मुक्तिं निर्गुणां गताः[bhakti]न प्राप्नुवन्ति[advaita-bhakti]मनुष्यादिदेहसंबन्धम्
- dus← dusnominative singular masculine noun
- kha← khanvocative singular neuter noun[advaita]ालयं दुःखानाम् आध्यात्मिकादीनां आलयम् आश्रयम् आलीयन्ते यस्मिन् दुःखानि इति दुःखालयं जन्म[viśiṣṭādvaita]िल दुःखालयम् अस्थिरं जन्म न प्राप्नुवन्ति यत एते महात्मानः महामनसो यथावस्थितमत्स्वरूपज्ञानाः अत्यर्थमत्प्रियत्वेन मया वि[bhakti]ाश्रयमनित्यं[advaita-bhakti]ालयं गर्भवासयोनिद्वारनिर्गमनाद्यनेकदुःखस्थानं अशाश्वतमस्थिरं दृष्नष्टप्रायं नाप्नुवन्ति
- ālayam← ālayaaccusative singular masculine noun[advaita]आश्रयम् आलीयन्ते यस्मिन् दुःखानि इति दुःखालयं जन्म
- aśāśvatam← aśāśvataaccusative singular masculine noun[advaita]अनवस्थितस्वरूपं च
- na← navocative singular neuter noun[advaita]र्जन्म पुनरुत्पत्तिं नाप्नुवन्ति न प्राप्नुवन्ति[viśiṣṭādvaita]ः निखिल दुःखालयम् अस्थिरं जन्म न प्राप्नुवन्ति यत एते महात्मानः महामनसो यथावस्थितमत्स्वरूपज्ञानाः अत्यर्थमत्प्रियत्वेन म[dvaita]ात् परमगतिर्भगवल्लाभश्च पृथगिति न मन्तव्यम् भगवत्प्राप्तेरेवोत्तरत्र स्तुतेः अन्यथोभयस्तुतिप्रसङ्गादित्यभिप्रायेणाह -- त[śuddhādvaita]रावृत्तिं सदाचारेण दर्शयति -- मामिति[bhakti]ो मद्भक्ता मां प्राप्य पुनर्दुःखाश्रयमनित्यं[advaita-bhakti]्तं प्राप्ताः पुनरावर्तन्ते न वेति संदेहे नावर्तन्त इत्याह -- मामीश्वरं प्राप्य पुनर्जन्म मनुष्यादिदेहसंबन्धम्
- āpnuvanti← āpnominative plural neuter noun
- mahāt← mahablative singular masculine noun[advaita]मानः यतयः संसिद्धिं मोक्षाख्यां परमां प्रकृष्टां गताः प्राप्ताः[viśiṣṭādvaita]मानः महामनसो यथावस्थितमत्स्वरूपज्ञानाः अत्यर्थमत्प्रियत्वेन मया विना आत्मधारणम् अलभमाना मयि आसक्तमनसो मदाश्रयाः माम् उपा[śuddhādvaita]मानः किन्तु परमां सिद्धिं मुक्तिं निर्गुणां गताः[bhakti]मानो मद्भक्ता मां प्राप्य पुनर्दुःखाश्रयमनित्यं[advaita-bhakti]मानः रजस्तमोमलरहितान्तःकरणाः शुद्धसत्त्वाः समुत्पन्नसम्यग्दर्शना मल्लोकभोगान्ते परमां सर्वोत्कृष्टां संसिद्धिं मुक्तिं ग
- mānas← mānominative singular masculine noun
- saṃsiddhim← saṃsiddhiaccusative singular feminine noun
- paramām← paramaaccusative singular feminine noun
- gatās← gamnominative plural masculine noun[advaita-bhakti]ते। अत्र मां प्राप्य सिद्धिं गता इति वदतोपासकानां क्रममुक्तिर्दर्शिता।
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 8.15, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_8.15 · anandgiri_8.15
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_8.15 · vedantadeshika_8.15
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_8.15 · jayatirtha_8.15
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_8.15
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_8.15
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_8.15
Theme-list memberships (8)
Show all theme-lists this verse participates in
- आत्माwith 5.17, 6.6, 6.10, 6.29, 9.34, 10.20, …
- महात्माwith 7.3, 7.19, 9.13, 11.50
- महात्मानःwith 9.34
- मामुपेत्यwith 8.16
- मृत्युसंसारवर्त्मनिwith 9.3, 9.34
- शाश्वतwith 1.43, 2.20, 6.41, 8.26, 10.12, 10.13, …
- संसिद्धwith 3.20, 4.38, 6.37, 6.43, 6.45, 18.45
- सिद्धwith 1.1, 2.48, 3.20, 4.12, 4.22, 4.38, …