Chapter 7 (Jñāna-Vijñāna-Yoga (The Yoga of Knowledge and Realization)), verse 16
Krishna → Arjuna · vocative: Bharatarṣabha · meter: other
चतुर्-विधा भजन्ते मां जनाः सुकृतिनो ऽर्जुन | आर्तो जिज्ञासुर् अर्थार्थी ज्ञानी च भरतर्षभ
catur-vidhā bhajante māṃ janāḥ sukṛtino 'rjuna | ārto jijñāsur arthārthī jñānī ca bharatarṣabha
Word-by-word
- vidhā← vidhānominative singular masculine noun[advaita]ः चतुःप्रकाराः भजन्ते सेवन्ते मां जनाः सुकृतिनः पुण्यकर्माणः[viśiṣṭādvaita]ः सुकृतगरीयस्त्वेन प्रतिपत्तिवैशेष्याद् उत्तरोत्तराधिकतमाः भवन्ति[śuddhādvaita]इति। सुकृतिरेव तत्र प्रवर्तिकेति सुकृतिन इत्युक्तम्। ते च सेवकाः सुकृतिनस्त एव तारतम्येन चतुर्विधाः स्थूलरीत्येति। तदाह[bhakti]इत्याह चतुर्विधा इति[advaita-bhakti]ः सन्तो मामेव भजन्ते क्रमेण
- bhajante← bhaj3rd person plural present indicative active verb[advaita]सेवन्ते मां जनाः सुकृतिनः पुण्यकर्माणः[viśiṣṭādvaita]। ते चे सुकृततारतम्येन चतुर्विधाः सुकृतगरीयस्त्वेन प्रतिपत्तिवैशेष्याद् उत्तरोत्तराधिकतमाः भवन्ति। आर्त्तः प्रतिष्ठाहीनो[advaita-bhakti]क्रमेण
- mām← māVibhakti.Sasthi plural neuter noun[viśiṣṭādvaita]एव भजन्ते। ते चे सुकृततारतम्येन चतुर्विधाः सुकृतगरीयस्त्वेन प्रतिपत्तिवैशेष्याद् उत्तरोत्तराधिकतमाः भवन्ति। आर्त्तः प्र
- janās← jananominative plural masculine noun[bhakti]ते मां भजन्ति
- sukṛt← sukṛtnominative singular masculine noun
- in← indhnominative singular masculine noun[dvaita]द्रियेषु तत्प्रीणन्[advaita-bhakti]द्रे वर्षति व्रजवासी जनः यथा वा जरासन्धकारागारवर्ती राजनिचयः द्यूतसभायां वस्त्राकर्षणे द्रौपदी
- as← anominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]य स्वरूपम् इति जिज्ञासुः इति उक्तम्
- arjuna← arjunavocative singular neuter noun[advaita]। आर्तः आर्तिपरिगृहीतः तस्करव्याघ्ररोगादिना अभिभूतः आपन्नः जिज्ञासुः भगवत्तत्त्वं ज्ञातुमिच्छति यः अर्थार्थी धनकामः ज्ञा[advaita-bhakti]ते च त्रयः सकामा एकोऽकाम इत्येवं चतुर्विधाः। आर्तः आर्त्या शत्रुव्याध्याद्यापदाग्रस्तस्तन्निवृत्तिमिच्छन् यथा मखभङ्गेन
- ārtas← ārtanominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]य हि परभजनमार्तिनिवृत्त्यर्थमेवेत्यभिप्रायेणाहभ्रष्टैश्वर्यः पुनस्तत्प्राप्तिकाम इति[advaita-bhakti]यार्थार्थिनश्च जिज्ञासुत्वसंभवाज्जिज्ञासोश्चार्तत्वज्ञानोपकरणार्थार्थित्वसंभवादुभयोर्मध्ये जिज्ञासुरुद्दिष्टः
- jijñāsus← jijñāsanominative singular masculine noun
- arthārthī← arthārthinnominative singular masculine noun[advaita]धनकामः ज्ञानी विष्णोः तत्त्वविच्च[viśiṣṭādvaita]अप्राप्तैश्वर्यतया ऐश्वर्यकामः तयोः मुखभेदमात्रम् ऐश्वर्यविषयतया ऐक्याद् एक[bhakti]अत्र वा परत्र वा भोगसाधनभूतार्थलिप्सुः ज्ञानी[advaita-bhakti]इह वा परत्र वा यद्भोगोपकरणं तल्लिप्सुः
- jñānī← jñānominative singular feminine noun[advaita]विष्णोः तत्त्वविच्च[viśiṣṭādvaita]च इतस्त्वन्यां प्रकृतिं विद्धि मे पराम् (गीता 7।5) इत्यादिना अभिहितभगवच्छेषतैकरसात्मस्वरूपवित् प्रकृतिवियुक्तकेवलात्मनि[śuddhādvaita]चेति। यदार्त्यादिनाऽपि भगवत्सम्बन्धित्वं ते सुकृतिनो ज्ञेयाः यथा गजेन्द्रशौनकध्रुवशुकादयः एतेन तेषामर्त्यादिना भजने पूर[bhakti]च आत्मवित्।[advaita-bhakti]च ज्ञानं भगवत्तत्त्वसाक्षात्कारस्तेन नित्ययुक्तो ज्ञानी तीर्णमायो निवृत्तसर्वकामः। चकारो यस्य कस्यापि निष्कामप्रेमभक्तस
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]तुर्विधाः चतुःप्रकाराः भजन्ते सेवन्ते मां जनाः सुकृतिनः पुण्यकर्माणः[viśiṣṭādvaita]े सुकृततारतम्येन चतुर्विधाः सुकृतगरीयस्त्वेन प्रतिपत्तिवैशेष्याद् उत्तरोत्तराधिकतमाः भवन्ति[dvaita]्च मूढाः अत एवासुरं भावमाश्रिताः[śuddhādvaita]तुर्विधा इति[bhakti]सुकृततारतम्येन चतुर्विधा इत्याह चतुर्विधा इति[advaita-bhakti]तुर्विधाः सन्तो मामेव भजन्ते क्रमेण
- bharatarṣabha← bharataṛṣabhavocative singular masculine noun[advaita-bhakti]त्वमपि जिज्ञासुर्वा ज्ञानी वेति कतमोऽहं भक्त इति माशङ्किष्ठा इत्यर्थः
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 7.16, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_7.16 · anandgiri_7.16
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_7.16 · vedantadeshika_7.16
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_7.16 · jayatirtha_7.16
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_7.16
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_7.16
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_7.16
Theme-list memberships (5)
Show all theme-lists this verse participates in
- उदाराःwith 7.18
- कामनाwith 2.56, 2.63, 2.71, 3.30, 3.37, 3.39, …
- ज्ञानwith 1.1, 3.1, 3.2, 3.3, 3.26, 3.32, …
- ज्ञानीwith 6.46, 7.17, 7.18
- ज्ञानी त्वात्मैव मे मतम्with 7.18