Chapter 8 (Akṣara-Brahma-Yoga (The Yoga of the Imperishable Brahman)), verse 14
Krishna → Arjuna · vocative: Pārtha · meter: anuṣṭubh
अनन्य-चेताः सततं यो मां स्मरति नित्यशः | तस्याहं सुलभः पार्थ नित्य-युक्तस्य योगिनः
ananya-cetāḥ satataṃ yo māṃ smarati nityaśaḥ | tasyāhaṃ sulabhaḥ pārtha nitya-yuktasya yoginaḥ
Word-by-word
- anani← anvocative singular feminine noun
- a← avocative singular masculine noun[advaita]नन्यचेताः न अन्यविषये चेतः यस्य सोऽयम् अनन्यचेताः योगी सततं सर्वदा[viśiṣṭādvaita]नन्यचेताः[śuddhādvaita]नन्येति[bhakti]नन्येति[advaita-bhakti]त्र तस्येति षष्ठी शेषे संबन्धसामान्ये कर्तरिन लोका -- इत्यादिना निषेधात्
- cetās← citnominative plural masculine noun
- satatam← satataaccusative singular masculine noun[advaita]इति नैरन्तर्यम् उच्यते नित्यशः इति दीर्घकालत्वम् उच्यते[viśiṣṭādvaita]इत्यनेन पुनरुक्तिः सङ्कोचक्लेशो वा स्यादित्यभिप्रायेणाह -- सततं सर्वकालमिति
- yas← īnominative plural masculine noun[advaita]य सोऽयम् अनन्यचेताः योगी सततं सर्वदा[viśiṣṭādvaita]त्वनन्यया [8[śuddhādvaita]मिन्पुत्रदारादिके (किन्तु अक्षरादिके स्वरूपे) चेतो यस्य तथा मां भगवन्तं लीलापुरुषोत्तमं नित्यशः स्मरति सततं[bhakti]येति पूर्वोक्तमेवानुस्मारयति -- अनन्येति[advaita-bhakti]य सोऽनन्यचेताः सततं निरन्तरं नित्यशो,यावज्जीवं यो मां स्मरति
- mām← māVibhakti.Sasthi plural neuter noun[viśiṣṭādvaita]उद्योगप्रभृति सततं सर्वकालम् अनन्यचेताः
- smarati← smṛ3rd person singular present indicative active verb[advaita]नित्यशः[viśiṣṭādvaita]अत्यर्थं मत्प्रियत्वेन मत्स्मृत्या विना आत्मधारणम् अलभमानो निरतिशयप्रियां स्मृतिं[śuddhādvaita]सततं तस्य नित्ययुक्तस्य मदनुरक्तस्य योगिनो मत्सम्बन्धतो वाऽहं निरुपममहिमा वासुदेवः पुरुषोत्तमो भगवान्सुलभो़ऽस्मि।[bhakti]तस्य नित्ययुक्तस्य समाहितस्याहं सुखेन लभ्योऽस्मि नान्यस्य।[advaita-bhakti]तस्य स्ववशतया परवशतया वा देहं त्यजतोऽपि नित्ययुक्तस्य सततसमाहितचित्तस्य योगिनः सुलभः सुखेन लभ्योऽहं परमेश्वरः इतरेषामति
- nityaśas← nityaśasnominative singular masculine noun
- tasya← tadVibhakti.Sasthi singular neuter noun[advaita]योगिनः अहं सुलभः सुखेन लभ्यः[viśiṣṭādvaita]नित्ययुक्तस्य नित्ययोगं काङ्क्षमाणस्य योगिनः अहं सुलभः अहम्[dvaita]नित्योपायवतः[śuddhādvaita]स्वप्राप्तिमाह -- अनन्येति[bhakti]नित्ययुक्तस्य समाहितस्याहं सुखेन लभ्योऽस्मि नान्यस्य[advaita-bhakti]किं स्यादिति तदाह -- न विद्यते मदन्यविषये चेतो यस्य सोऽनन्यचेताः सततं निरन्तरं नित्यशो,यावज्जीवं यो मां स्मरति
- aham← ahanominative singular neuter noun[viśiṣṭādvaita]एव प्राप्यः न मद्भाव ऐश्वर्यादिकः। सुप्रापश्च तद्वियोगम् असहमानः अहम् एव तं वृणे मत्प्राप्त्यनुगुणोपासनविपाकं तद्विरोधि
- sulabhas← sulabhanominative singular masculine noun
- pārtha← pārthavocative singular masculine noun[advaita]नित्ययुक्तस्य सदा समाहितचित्तस्य योगिनः[viśiṣṭādvaita]महमज्ञानजं तमः[advaita-bhakti]तवाहमतिसुलभो मा भैषीरित्यभिप्रायः
- nitya← nityavocative singular neuter noun[advaita]शः। सततम् इति नैरन्तर्यम् उच्यते नित्यशः इति दीर्घकालत्वम् उच्यते। न षण्मासं संवत्सरं वा किं तर्हि यावज्जीवं नैरन्तर्येण[viśiṣṭādvaita]शो माम् उद्योगप्रभृति सततं सर्वकालम् अनन्यचेताः[dvaita]युक्तस्य नित्योपायवतः[śuddhādvaita]शः स्मरति सततं[bhakti]ाभ्यासवशत[advaita-bhakti]शो,यावज्जीवं यो मां स्मरति
- yuktasya← yujVibhakti.Sasthi singular masculine noun[advaita]सदा समाहितचित्तस्य योगिनः[viśiṣṭādvaita]नित्ययोगं काङ्क्षमाणस्य योगिनः अहं सुलभः अहम्[dvaita]नित्योपायवतः[śuddhādvaita]मदनुरक्तस्य योगिनो मत्सम्बन्धतो वाऽहं निरुपममहिमा वासुदेवः पुरुषोत्तमो भगवान्सुलभो़ऽस्मि[bhakti]समाहितस्याहं सुखेन लभ्योऽस्मि नान्यस्य[advaita-bhakti]सततसमाहितचित्तस्य योगिनः सुलभः सुखेन लभ्योऽहं परमेश्वरः इतरेषामतिदुर्लभोऽपि
- yoginas← yujaccusative plural masculine noun
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 8.14, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_8.14 · anandgiri_8.14
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_8.14 · vedantadeshika_8.14
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_8.14 · jayatirtha_8.14
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_8.14
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_8.14
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_8.14
Theme-list memberships (8)
Show all theme-lists this verse participates in
- अनन्यwith 8.22, 9.13, 9.22, 9.30, 11.54, 12.6
- नित्यwith 1.1, 2.12, 2.14, 2.18, 2.20, 2.21, …
- नित्ययुक्तwith 9.14
- पार्थwith 1.25, 1.26, 1.28, 1.29, 1.30, 2.3, …
- मैं भगवान्का हूँ और भगवान् मेरे हैंwith 6.5, 9.29, 9.30
- युक्तwith 1.14, 2.28, 2.39, 2.50, 2.51, 2.61, …
- योगिनःwith 1.1, 4.25, 5.11, 8.23
- सततम्with 6.10, 12.13, 12.14