Chapter 11 (Viśvarūpa-Darśana-Yoga (The Yoga of the Vision of the Universal Form)), verse 49
Krishna → Arjuna · meter: triṣṭubh
मा ते व्यथा मा च विमूढ-भावो दृष्ट्वा रूपं घोरम् ईदृङ् ममेदम् | व्यपेत-भीः प्रीत-मनाः पुनस् त्वं तद् एव मे रूपम् इदं प्रपश्य
mā te vyathā mā ca vimūḍha-bhāvo dṛṣṭvā rūpaṃ ghoram īdṛṅ mamedam | vyapeta-bhīḥ prīta-manāḥ punas tvaṃ tad eva me rūpam idaṃ prapaśya
Word-by-word
- mā← māvocative singular neuter noun[advaita]ते व्यथा मा भूत् ते भयम्? मा[viśiṣṭādvaita]भूत्? त्वया अभ्यस्तपूर्वम्[śuddhādvaita]ते व्यथादिर्भवतु[bhakti]त इति[advaita-bhakti]विर्भूतेन रूपेणानेन चेत्तवोद्वेगस्तर्हि -- मात इति
- te← tānominative dual feminine noun[advaita]व्यथा मा भूत् ते भयम्? मा[viśiṣṭādvaita]या व्यथा?[śuddhādvaita]व्यथादिर्भवतु[bhakti]व्यथा मास्तु[advaita-bhakti]न रूपेणानेन चेत्तवोद्वेगस्तर्हि -- मात इति
- vyathā← vyathinstrumental singular masculine noun[advaita]मा भूत् ते भयम्? मा[viśiṣṭādvaita]? यः च विमूढभावो वर्तते? तद् उभयं मा भूत्? त्वया अभ्यस्तपूर्वम् एव सौम्यरूपं दर्शयामि? तद् एव इदं मम रूपं प्रपश्य।[śuddhādvaita]दिर्भवतु[bhakti]भवति तर्हि तदेव रूपं दर्शयामीत्याह -- मा त इति[advaita-bhakti]भयनिमित्ता पीडा सा माभूत्
- mā← māvocative singular neuter noun[advaita]ते व्यथा मा भूत् ते भयम्? मा[viśiṣṭādvaita]भूत्? त्वया अभ्यस्तपूर्वम्[śuddhādvaita]ते व्यथादिर्भवतु[bhakti]त इति[advaita-bhakti]विर्भूतेन रूपेणानेन चेत्तवोद्वेगस्तर्हि -- मात इति
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]विमूढभावः विमूढचित्तता? दृष्ट्वा उपलभ्य रूपं घोरम् ईदृक् यथादर्शितं मम इदम्[viśiṣṭādvaita]विमूढभावो वर्तते? तद् उभयं मा भूत्? त्वया अभ्यस्तपूर्वम्[śuddhādvaita]मा ते व्यथादिर्भवतु[bhakti]ेत्तवेदं रूपं घोरं दृष्ट्वा व्यथा भवति तर्हि तदेव रूपं दर्शयामीत्याह -- मा त इति[advaita-bhakti]ेत्तवोद्वेगस्तर्हि -- मात इति
- vim← viaccusative singular masculine noun
- ūḍha← vahvocative singular masculine noun
- bhāvas← bhūnominative singular masculine noun
- dṛṣṭvā← dṛśnominative singular masculine noun[advaita]उपलभ्य रूपं घोरम् ईदृक् यथादर्शितं मम इदम्[viśiṣṭādvaita]रूपंमा ते व्यथा मा[bhakti]व्यथा भवति तर्हि तदेव रूपं दर्शयामीत्याह -- मा त इति[advaita-bhakti]स्थितस्य ते तव या व्यथा भयनिमित्ता पीडा सा माभूत्
- rū← runominative dual masculine noun[advaita]पं घोरम् ईदृक् यथादर्शितं मम इदम्[viśiṣṭādvaita]पदर्शनेन ते या व्यथा?[śuddhādvaita]पं? कालरूपत्वात्[bhakti]पं घोरं दृष्ट्वा व्यथा भवति तर्हि तदेव रूपं दर्शयामीत्याह -- मा त इति[advaita-bhakti]पेणानेन चेत्तवोद्वेगस्तर्हि -- मात इति
- upam← vapaccusative singular masculine noun
- ghoram← ghoraaccusative singular masculine noun[advaita]ईदृक् यथादर्शितं मम इदम्
- i← inominative singular masculine noun[advaita]दम्। व्यपेतभीः विगतभयः? प्रीतमना श्च सन् पुनः भूयः त्वं तदेव चतुर्भुजं रूपं शङ्खचक्रगदाधरं तव इष्टं रूपम् इदं प्रपश्य ।।[viśiṣṭādvaita]दं मम रूपं प्रपश्य[bhakti]ति। ईदृगीदृशं मदीयं घोरं रूपं दृष्ट्वा ते व्यथा मास्तु। विमूढभावो विमूढत्वं च मास्तु। व्यपगतभयः प्रीतमनाश्च सन्पुनस्त्वं[advaita-bhakti]ति। इदं घोरं ईदृक् अनेकबाह्वादियुक्तत्वेन भयंकरं मम रूपं दृष्ट्वा स्थितस्य ते तव या व्यथा भयनिमित्ता पीडा सा माभूत्। तथा
- it← inominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]यत्र क्रियापदविशेषाश्रवणादेतद्रूपदर्शनेन व्यथा? तेन न
- ṛk← ṛjnominative singular masculine noun
- mama← mā2nd person plural perfect active verb[advaita]इदम्। व्यपेतभीः विगतभयः? प्रीतमना श्च सन् पुनः भूयः त्वं तदेव चतुर्भुजं रूपं शङ्खचक्रगदाधरं तव इष्टं रूपम् इदं प्रपश्य[viśiṣṭādvaita]रूपं प्रपश्य[śuddhādvaita]ेदं पश्य[bhakti]रूपं प्रकर्षेण पश्य[advaita-bhakti]रूपं दृष्ट्वा स्थितस्य ते तव या व्यथा भयनिमित्ता पीडा सा माभूत्
- idam← idamnominative singular masculine noun[advaita]। व्यपेतभीः विगतभयः? प्रीतमना श्च सन् पुनः भूयः त्वं तदेव चतुर्भुजं रूपं शङ्खचक्रगदाधरं तव इष्टं रूपम् इदं प्रपश्य ।। सं
- vī← vinominative dual masculine noun
- apa← apanominative singular masculine noun
- ita← ivocative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]्यत्र क्रियापदविशेषाश्रवणादेतद्रूपदर्शनेन व्यथा? तेन न[bhakti]ि। ईदृगीदृशं मदीयं घोरं रूपं दृष्ट्वा ते व्यथा मास्तु। विमूढभावो विमूढत्वं च मास्तु। व्यपगतभयः प्रीतमनाश्च सन्पुनस्त्वं[advaita-bhakti]ि। इदं घोरं ईदृक् अनेकबाह्वादियुक्तत्वेन भयंकरं मम रूपं दृष्ट्वा स्थितस्य ते तव या व्यथा भयनिमित्ता पीडा सा माभूत्। तथा,
- bhīs← bhīnominative singular masculine noun
- prīta← prīvocative singular masculine noun[advaita]मना श्च सन् पुनः भूयः त्वं तदेव चतुर्भुजं रूपं शङ्खचक्रगदाधरं तव इष्टं रूपम् इदं प्रपश्य[bhakti]मनाश्च सन्पुनस्त्वं तदेवेदं मम रूपं प्रकर्षेण पश्य[advaita-bhakti]मनाश्च सन् पुनस्त्वं तदेव चतुर्भुजं वासुदेवत्वादिविशिष्टं त्वया सदा पूर्वदृष्टं रूपमिदं विश्वरूपोपसंहारेण प्रकटीक्रियमाण
- manās← mannominative plural masculine noun
- punas← punanominative singular masculine noun[bhakti]त्वं तदेवेदं मम रूपं प्रकर्षेण पश्य[advaita-bhakti]त्वं तदेव चतुर्भुजं वासुदेवत्वादिविशिष्टं त्वया सदा पूर्वदृष्टं रूपमिदं विश्वरूपोपसंहारेण प्रकटीक्रियमाणं,प्रपश्य प्रकर्
- tvam← tvaaccusative singular masculine noun[advaita]। तदेवेत्युक्तं इदमिति।
- tat← tadvocative singular neuter noun[advaita]वमभिप्रेत्येदृगित्युक्तमिदमिति प्रत्यक्षयोग्यत्वम्[advaita-bhakti]वेन भयंकरं मम रूपं दृष्ट्वा स्थितस्य ते तव या व्यथा भयनिमित्ता पीडा सा माभूत्
- eva← evavocative singular neuter noun[viśiṣṭādvaita]सौम्यरूपं दर्शयामि? तद्[bhakti]मपि चेत्तवेदं रूपं घोरं दृष्ट्वा व्यथा भवति तर्हि तदेव रूपं दर्शयामीत्याह -- मा त इति[advaita-bhakti]ं त्वदनुग्रहार्थमाविर्भूतेन रूपेणानेन चेत्तवोद्वेगस्तर्हि -- मात इति
- me← mālocative singular neuter noun[advaita]वं स्तुत्वा यद्यस्माद्दृश्यमानाद्बिभेषि तर्हि तदुपसंहरामीत्याह -- मा ते व्यथेति[viśiṣṭādvaita]रूपं पुनः पश्य इत्युक्त्या भीत्यादिहेतुभूतमेवेदं पुनः पश्येत्यर्थभ्रमः स्यात् अतस्तच्छब्दमन्यथा व्याचष्टे -- अभ्यस्तपूर[śuddhādvaita]दं पश्य
- rū← runominative dual masculine noun[advaita]पं घोरम् ईदृक् यथादर्शितं मम इदम्[viśiṣṭādvaita]पदर्शनेन ते या व्यथा?[śuddhādvaita]पं? कालरूपत्वात्[bhakti]पं घोरं दृष्ट्वा व्यथा भवति तर्हि तदेव रूपं दर्शयामीत्याह -- मा त इति[advaita-bhakti]पेणानेन चेत्तवोद्वेगस्तर्हि -- मात इति
- upam← vapaccusative singular masculine noun
- idam← idamnominative singular masculine noun[advaita]। व्यपेतभीः विगतभयः? प्रीतमना श्च सन् पुनः भूयः त्वं तदेव चतुर्भुजं रूपं शङ्खचक्रगदाधरं तव इष्टं रूपम् इदं प्रपश्य ।। सं
- prapaśya← pradṛśvocative singular masculine noun[advaita]।। संजय उवाच --,[advaita-bhakti]प्रकर्षेण भयराहित्येन संतोषेण
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 11.49, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_11.49 · anandgiri_11.49
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_11.49 · vedantadeshika_11.49
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_11.49 · jayatirtha_11.49
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_11.49
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_11.49
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_11.49
Theme-list memberships (9)
Show all theme-lists this verse participates in
- दिव्यं ददामि ते चक्षुः पश्य मे योगमैश्वरम्with 11.8
- दृष्ट्वाwith 1.2, 1.20, 1.28, 1.29, 1.30, 2.59, …
- दृष्ट्वा हि त्वां प्रव्यथितान्तरात्माwith 11.24
- द्रष्टुमिच्छामि ते रूपम्with 11.3, 11.46
- प्रव्यथितान्तरात्माwith 11.24
- भयेन च प्रव्यथितं मनो मेwith 11.45
- रूपम्with 8.9, 11.3, 11.9, 11.16, 11.20, 15.3
- व्यथाwith 12.16
- व्यपेतभीःwith 11.9