Chapter 1 (Arjuna-Viṣāda-Yoga (The Yoga of Arjuna's Despondency)), verse 2
Arjuna → Krishna · meter: anuṣṭubh
संजय उवाच दृष्ट्वा तु पाण्डवानीकं व्यूढं दुर्योधनस् तदा | आचार्यम् उपसंगम्य राजा वचनम् अब्रवीत्
saṃjaya uvāca dṛṣṭvā tu pāṇḍavānīkaṃ vyūḍhaṃ duryodhanas tadā | ācāryam upasaṃgamya rājā vacanam abravīt
Word-by-word
- saṃjaya← saṃjivocative singular masculine noun[advaita]स्य प्रतिवचनं दृष्ट्वेत्यादि[viśiṣṭādvaita]ः अकथयत्[advaita-bhakti]स्यातिधार्मिकस्य प्रतिवचनमवतारयति वैशम्पायनः
- uvāca← vac3rd person singular perfect active verb[viśiṣṭādvaita]सञ्जय उवाच दुर्योधनः स्वयमेव भीमाभिरक्षितं पाण्डवानां बलम् आत्मीयं
- dṛṣṭvā← dṛśnominative singular masculine noun[advaita]प्रत्यक्षेण प्रतीत्य त्रस्तहृदयो दुर्योधनो राजा तदा तस्यां संग्रामोद्योगावस्थायामाचार्यं द्रोणनामानमात्मनः शिक्षितारं र[viśiṣṭādvaita]लङ्कादहनवानरध्वजः पाण्डुतनयो ज्ञानशक्तिबलैश्वर्यवीर्यतेजसां निधिं स्वसंकल्पकृतजगदुदयविभवलयलीलं हृषीकेशं परावरनिखिलजनान्[bhakti]द्रोणाचार्यसमीपं गत्वा राजा दुर्योधनो वक्ष्यमाणं वाक्यमुवाच[advaita-bhakti]चाक्षुषज्ञानेन विषयीकृत्य तदा संग्रामोद्यमकाले आचार्यं द्रोणनामानं धनुर्विद्यासंप्रदायप्रवर्तयितारमुपसंगम्य स्वयमेव तत्
- tu← tunominative singular masculine noun[advaita]शब्देन द्योत्यते प्रत्युत दुर्योधनस्यैव राज्ञो भयं प्रभूतं प्रादुर्बभूव[viśiṣṭādvaita]ं सिंहनादं शङ्खाध्मानं[advaita-bhakti]भ्रान्त्यार्जुनस्योत्पन्नं भगवतोपशमितमिति पाण्डवानामुत्कर्षस्तुशब्देन द्योत्यते
- pāṇḍavānīkam← pāṇḍavānīkanominative singular neuter noun
- vyūḍham← vivahaccusative singular masculine noun
- duryodhanas← duryodhananominative singular masculine noun[advaita]यैव राज्ञो भयं प्रभूतं प्रादुर्बभूव
- tadā← tadānominative singular masculine noun[advaita]तस्यां संग्रामोद्योगावस्थायामाचार्यं द्रोणनामानमात्मनः शिक्षितारं रक्षितारं[advaita-bhakti]संग्रामोद्यमकाले आचार्यं द्रोणनामानं धनुर्विद्यासंप्रदायप्रवर्तयितारमुपसंगम्य स्वयमेव तत्समीपं गत्वा नतु स्वसमीपमाहूय
- ācāryam← ācaraccusative singular masculine noun
- upasaṃgamya← upasaṃgamvocative singular masculine noun
- rājā← rājinstrumental singular masculine noun[advaita]तदा तस्यां संग्रामोद्योगावस्थायामाचार्यं द्रोणनामानमात्मनः शिक्षितारं रक्षितारं[bhakti]दुर्योधनो वक्ष्यमाणं वाक्यमुवाच[advaita-bhakti]नं तोषयितुं दुर्योधनदौष्ट्यमेव प्रथमतो वर्णयति दृष्ट्वेति
- vacanam← vacaccusative singular masculine noun
- abravīt← brū3rd person singular imperfect active verb
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 1.2, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_1.2 · anandgiri_1.2
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_1.2 · vedantadeshika_1.2
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_1.2
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_1.2
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_1.2
Theme-list memberships (5)
Show all theme-lists this verse participates in
- अब्रवीत्with 1.28
- आचार्यwith 1.3, 1.26, 1.34, 6.44, 13.7
- दृष्ट्वाwith 1.20, 1.28, 1.29, 1.30, 2.59, 11.20, …
- पाण्डवwith 1.1, 1.14, 1.20, 4.35, 6.2, 10.37, …
- पाण्डवाwith 1.1, 10.37