Chapter 1 (Arjuna-Viṣāda-Yoga (The Yoga of Arjuna's Despondency)), verse 30
Arjuna → Krishna · meter: anuṣṭubh
गाण्डीवं स्रंसते हस्तात् त्वक् चैव परिदह्यते | न च शक्नोम्य् अवस्थातुं भ्रमतीव च मे मनः
gāṇḍīvaṃ sraṃsate hastāt tvak caiva paridahyate | na ca śaknomy avasthātuṃ bhramatīva ca me manaḥ
Word-by-word
- gāṇḍīvam← gāṇḍīvaaccusative singular masculine noun
- sraṃsate← sraṃs3rd person singular present indicative active verb
- has← hanominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]रेभ्योऽपि निरायुधस्य परमपुरुषस्य सन्निधिमात्रमेव विजयहेतुतया निश्चित्य तमेव वव्रे
- tāt← tātnominative singular masculine noun
- tvak← tvacnominative singular masculine noun
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]ाधैर्यमपि संवृत्तमित्याह न चेति[viśiṣṭādvaita]संजय उवाच स तु पार्थो महामनाः परमकारुणिको दीर्घबन्धुः परमधार्मिकः सभ्रातृको भवद्भिः अतिघोरैः मारणैः जतुगृहादिभिः असकृद्[śuddhādvaita]मे मनः इत्यन्तं देहधर्माभिमानेन विषयदर्शनपूर्वकं स्वस्याश्रयो निवेदयतिनिमित्तानि इत्यादिना[bhakti]्च न चेति[advaita-bhakti]न शक्रोमीत्यनेन मूर्च्छा सूच्यते
- eva← evavocative singular neuter noun[viśiṣṭādvaita]ैवंविधः किन्तु सर्वेऽपि पाण्डवा इति भावः[advaita-bhakti]मतो नावस्थातुं शक्नोमीत्यर्थः
- na← navocative singular neuter noun[advaita]चेति। मोहोऽपि महान्भवतीत्याह भ्रमतीवेति। विपरीतनिमित्तप्रतीतेरपि मोहो भवतीत्याह निमित्तानीति। तानि विपरीतानि निमित्तानि[viśiṣṭādvaita]उवाच संजय उवाच स तु पार्थो महामनाः परमकारुणिको दीर्घबन्धुः परमधार्मिकः सभ्रातृको भवद्भिः अतिघोरैः मारणैः जतुगृहादिभिः अ[śuddhādvaita]्ति इत्युपक्रम्यभ्रमतीव[bhakti]्यच्च न चेति[advaita-bhakti]शक्रोमीत्यनेन मूर्च्छा सूच्यते
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]ाधैर्यमपि संवृत्तमित्याह न चेति[viśiṣṭādvaita]संजय उवाच स तु पार्थो महामनाः परमकारुणिको दीर्घबन्धुः परमधार्मिकः सभ्रातृको भवद्भिः अतिघोरैः मारणैः जतुगृहादिभिः असकृद्[śuddhādvaita]मे मनः इत्यन्तं देहधर्माभिमानेन विषयदर्शनपूर्वकं स्वस्याश्रयो निवेदयतिनिमित्तानि इत्यादिना[bhakti]्च न चेति[advaita-bhakti]न शक्रोमीत्यनेन मूर्च्छा सूच्यते
- śaknomi← śak1st person singular present indicative active verb
- avasthātum← avasthānominative singular masculine noun
- bhramati← bhram3rd person singular present indicative active verb
- iva← ivanominative singular masculine noun
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]ाधैर्यमपि संवृत्तमित्याह न चेति[viśiṣṭādvaita]संजय उवाच स तु पार्थो महामनाः परमकारुणिको दीर्घबन्धुः परमधार्मिकः सभ्रातृको भवद्भिः अतिघोरैः मारणैः जतुगृहादिभिः असकृद्[śuddhādvaita]मे मनः इत्यन्तं देहधर्माभिमानेन विषयदर्शनपूर्वकं स्वस्याश्रयो निवेदयतिनिमित्तानि इत्यादिना[bhakti]्च न चेति[advaita-bhakti]न शक्रोमीत्यनेन मूर्च्छा सूच्यते
- me← mālocative singular neuter noun[viśiṣṭādvaita]क एवैवंविधः किन्तु सर्वेऽपि पाण्डवा इति भावः[śuddhādvaita]मनः इत्यन्तं देहधर्माभिमानेन विषयदर्शनपूर्वकं स्वस्याश्रयो निवेदयतिनिमित्तानि इत्यादिना
- manas← mannominative singular masculine noun
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 1.30, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_1.30 · anandgiri_1.30
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_1.30 · vedantadeshika_1.30
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_1.30
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_1.30
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_1.30
Theme-list memberships (13)
Show all theme-lists this verse participates in
- कृष्णwith 1.1, 1.28, 1.29, 1.32, 1.41, 5.1, …
- दृष्ट्वाwith 1.2, 1.20, 1.28, 1.29, 2.59, 11.20, …
- दृष्ट्वा तु पाण्डवानीकम्with 1.28, 1.29
- दृष्ट्वेमं स्वजनं कृष्ण युयुत्सुं समुपस्थितम्with 1.28, 1.29
- पाण्डवाःwith 1.1, 1.20, 1.28, 1.29
- पार्थwith 1.25, 1.26, 1.28, 1.29, 2.3, 2.21, …
- मामकाःwith 1.1, 1.28, 1.29
- यत्र योगेश्वरः कृष्णो यत्र पार्थो धनुर्धरःwith 1.28, 1.29, 18.78
- युयुत्सुं समुपस्थितम्with 1.28, 1.29
- व्यवस्थितान्दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रान्with 1.28, 1.29
- समवेता युयुत्सवःwith 1.1, 1.28, 1.29
- सीदन्ति मम गात्राणि ৷৷ भ्रमतीव च मे मनःwith 1.28, 1.29
- स्वजनम्with 1.28, 1.29, 1.31, 1.45