Bhagavad Gītā Chapter 9, Verse 18: Krishna to Arjuna — Rāja-Vidyā-Rāja-Guhya-Yoga
Bhagavad Gītā 9.18
गतिर् भर्ता प्रभुः साक्षी निवासः शरणं सुहृत् ।
प्रभवः प्रलयः स्थानं निधानं बीजमव्ययम् ॥
gati← gati(17 verses)nominative feminine singular noungoing, motion, path, destinationr bhartā← bhartṛ(3 verses)nominative masculine singular nounsupporter, husband, lord (from √bhṛ)attested in commentariesadvaitaपोष्टा, प्रभुः स्वामी, साक्षी प्राणिनां कृताकृतस्य, निवासः यस्मिन् प्राणिनो निवसन्ति, शरणम् आर्तानाम्, प्रपन्नानामार्तिviśiṣṭādvaitaधारयिता, प्रभुः शासिता, साक्षी साक्षाद् द्रष्टा, निवासः वासस्थानंbhaktiपोषणकर्ता, प्रभुः नियन्ता, साक्षी शुभाशुभद्रष्टा, निवासः भोगस्थानम्, शरणं रक्षकः,सुहृद्धितकर्ता, प्रकर्षेण भवत्यनेनेतिadvaita-bhaktiपोष्टा सुखसाधनस्यैव दाता prabhuḥ← prabhu(5 verses)nominative masculine singular nounlord, master (pra- + √bhū 'come into being above')attested in commentariesadvaitaस्वामी, साक्षी प्राणिनां कृताकृतस्य, निवासः यस्मिन् प्राणिनो निवसन्ति, शरणम् आर्तानाम्, प्रपन्नानामार्तिहरःviśiṣṭādvaitaशासिता, साक्षी साक्षाद् द्रष्टा, निवासः वासस्थानंśuddhādvaitaफलदश्च साक्षी कृताकृतावेक्षकत्वेन ब्रह्मरूपश्चाहम्bhaktiनियन्ता, साक्षी शुभाशुभद्रष्टा, निवासः भोगस्थानम्, शरणं रक्षकः,सुहृद्धितकर्ता, प्रकर्षेण भवत्यनेनेति प्रभवः स्रष्टा, प्advaita-bhaktiस्वामी मदीयोऽयमिति स्वीकर्ता sākṣī← sākṣin(2 verses)nominative masculine singular nounwitness (sa + akṣi 'eye'; one who sees with own eyes)attested in commentariesadvaitaप्राणिनां कृताकृतस्य, निवासः यस्मिन् प्राणिनो निवसन्ति, शरणम् आर्तानाम्, प्रपन्नानामार्तिहरःviśiṣṭādvaitaसाक्षाद् द्रष्टा, निवासः वासस्थानंdvaita। तथाहि बाष्कलशाखायाम् स साक्षादिदमद्राक्षीद्यदद्राक्षीत्तत्साक्षिणः साक्षित्वम् इति। शरणमाश्रयः संसारभीतस्य।परं परायणंśuddhādvaitaकृताकृतावेक्षकत्वेन ब्रह्मरूपश्चाहम्bhaktiशुभाशुभद्रष्टा, निवासः भोगस्थानम्, शरणं रक्षकः,सुहृद्धितकर्ता, प्रकर्षेण भवत्यनेनेति प्रभवः स्रष्टा, प्रलीयतेऽनेनेति प्advaita-bhaktiसर्वप्राणिनां शुभाशुभद्रष्टा nivāsaḥ← nivāsa(4 verses)nominative masculine singular noundwelling, abode (ni- + √vas 'dwell')attested in commentariesadvaitaयस्मिन् प्राणिनो निवसन्ति, शरणम् आर्तानाम्, प्रपन्नानामार्तिहरःviśiṣṭādvaitaवासस्थानंbhaktiभोगस्थानम्, शरणं रक्षकः,सुहृद्धितकर्ता, प्रकर्षेण भवत्यनेनेति प्रभवः स्रष्टा, प्रलीयतेऽनेनेति प्रलयः संहर्ता, तिष्ठन्त् śaraṇaṃ← śaraṇa(4 verses)nominative neuter singular nounrefuge, shelter, protection suhṛ← suhṛd(4 verses)nominative masculine singular noun(su- + hṛd: heart)t
prabhavaḥ← prabhava(6 verses)nominative masculine singular nounorigin, source; manifestation (pra- + √bhū)attested in commentariesadvaitaउत्पत्तिः जगतः, प्रलयः प्रलीयते अस्मिन् इति, तथा स्थानं तिष्ठति अस्मिन् इति, निधानं निक्षेपः कालान्तरोपभोग्यं प्राणिनामviśiṣṭādvaitaइति व्यस्तं परोक्तं पाठान्तरमप्रसिद्धेरनार्जवाच्चानादृतम्śuddhādvaitaफलस्योत्पादको देवतारूपःbhaktiस्रष्टा, प्रलीयतेऽनेनेति प्रलयः संहर्ता, तिष्ठन्त्यस्मिन्निति स्थानमाधारः, निधीयतेऽस्मिन्निति निधानं लयस्थानम्, बीजं काadvaita-bhaktiस्रष्टा pralayaḥ← pralaya(6 verses)nominative masculine singular noundissolution, cosmic destruction (pra- + √lī 'dissolve')attested in commentariesadvaitaप्रलीयते अस्मिन् इति, तथा स्थानं तिष्ठति अस्मिन् इति, निधानं निक्षेपः कालान्तरोपभोग्यं प्राणिनाम्, बीजं प्ररोहकारणं प्रśuddhādvaitaपापानां नाशकश्चbhaktiसंहर्ता, तिष्ठन्त्यस्मिन्निति स्थानमाधारः, निधीयतेऽस्मिन्निति निधानं लयस्थानम्, बीजं कारणम्, तथाप्यव्ययमविनाशि नतु व्रीadvaita-bhaktiसंहर्ता sthānaṃ← sthāna(5 verses)nominative neuter singular nounplace, position, station nidhānaṃ← nidhāna(3 verses)nominative neuter singular nountreasure, repository, resting place (ni- + √dhā) bījam← bīja(5 verses)nominative neuter singular nounseed avyayam← avyaya(23 verses)nominative neuter singular nounimperishable (a- + vyaya 'perishable', from vi-√i 'go away')attested in commentariesadvaita, न हि अबीजं किञ्चित् प्ररोहति नित्यं
spoken
I am your destination, your sustainer, your lord, your witness, your home and your refuge, your disinterested friend; I am the source from which all things arise, the ground on which they stand, the dissolution into which they return, the treasury where they rest, and the imperishable seed of all that is born.