Chapter 9 (Rāja-Vidyā-Rāja-Guhya-Yoga (The Yoga of Royal Knowledge and Royal Mystery)), verse 18
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
गतिर् भर्ता प्रभुः साक्षी निवासः शरणं सुहृत् | प्रभवः प्रलयः स्थानं निधानं बीजम् अव्ययम्
gatir bhartā prabhuḥ sākṣī nivāsaḥ śaraṇaṃ suhṛt | prabhavaḥ pralayaḥ sthānaṃ nidhānaṃ bījam avyayam
Word-by-word
- gatis← gamnominative singular masculine noun
- bhartā← bhṛ3rd person singular periphrastic future active verb[advaita]पोष्टा? प्रभुः स्वामी? साक्षी प्राणिनां कृताकृतस्य? निवासः यस्मिन् प्राणिनो निवसन्ति? शरणम् आर्तानाम्? प्रपन्नानामार्ति[viśiṣṭādvaita]धारयिता? प्रभुः शासिता? साक्षी साक्षाद् द्रष्टा? निवासः वासस्थानं[bhakti]पोषणकर्ता? प्रभुः नियन्ता? साक्षी शुभाशुभद्रष्टा? निवासः भोगस्थानम्? शरणं रक्षकः?सुहृद्धितकर्ता? प्रकर्षेण भवत्यनेनेति[advaita-bhakti]पोष्टा सुखसाधनस्यैव दाता
- prabhus← prabhūnominative singular masculine noun
- sākṣī← sākṣinnominative singular masculine noun[advaita]प्राणिनां कृताकृतस्य? निवासः यस्मिन् प्राणिनो निवसन्ति? शरणम् आर्तानाम्? प्रपन्नानामार्तिहरः[viśiṣṭādvaita]साक्षाद् द्रष्टा? निवासः वासस्थानं[dvaita]। तथाहि बाष्कलशाखायाम् स साक्षादिदमद्राक्षीद्यदद्राक्षीत्तत्साक्षिणः साक्षित्वम् इति। शरणमाश्रयः संसारभीतस्य।परं परायणं[śuddhādvaita]कृताकृतावेक्षकत्वेन ब्रह्मरूपश्चाहम्[bhakti]शुभाशुभद्रष्टा? निवासः भोगस्थानम्? शरणं रक्षकः?सुहृद्धितकर्ता? प्रकर्षेण भवत्यनेनेति प्रभवः स्रष्टा? प्रलीयतेऽनेनेति प्[advaita-bhakti]सर्वप्राणिनां शुभाशुभद्रष्टा
- nivāsas← nivasnominative singular masculine noun
- śaraṇam← śṝaccusative singular masculine noun[advaita]आर्तानाम्? प्रपन्नानामार्तिहरः[viśiṣṭādvaita]इष्टस्य प्रापकतया अनिष्टस्य निवारणतया समाश्रयणीयः चेतनः शरणम्? स[advaita-bhakti]। प्रपन्नानामार्तिहृत्। सुहृत् प्रत्युपकारानपेक्षः सन्नुपकारी। प्रभव उत्पत्तिः प्रलयो विनाशः स्थानं स्थितिः। यद्वा प्रकर
- suhṛt← suhṛdnominative singular masculine noun[advaita]प्रत्युपकारानपेक्षः सन् उपकारी? प्रभवः उत्पत्तिः जगतः? प्रलयः प्रलीयते अस्मिन् इति? तथा स्थानं तिष्ठति अस्मिन् इति? निध[viśiṣṭādvaita]हितैषी? प्रभवप्रलयस्थानं यस्य कस्य[śuddhādvaita]यजमानस्य बन्धुवर्गः[advaita-bhakti]प्रत्युपकारानपेक्षः सन्नुपकारी
- prabhavas← prabhūnominative plural masculine noun
- pralayas← pralayanominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]थानं यस्य कस्य[advaita-bhakti]थानमिति यावत्
- sthānam← sthāaccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]इत्यर्थः[bhakti]? शरणं रक्षकः?सुहृद्धितकर्ता? प्रकर्षेण भवत्यनेनेति प्रभवः स्रष्टा? प्रलीयतेऽनेनेति प्रलयः संहर्ता? तिष्ठन्त्यस्मिन्निति[advaita-bhakti]। शीर्यते दुःखमस्मिन्निति शरणम्। प्रपन्नानामार्तिहृत्। सुहृत् प्रत्युपकारानपेक्षः सन्नुपकारी। प्रभव उत्पत्तिः प्रलयो विन
- nidhānam← nidhāaccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]उत्पाद्यम् उपसंहार्यं[dvaita]। तथा हि ऋग्वेदखिलेषु अपश्यमप्यये मायया विश्वकर्मण्यदो जगन्निहितं शुभ्रचक्षुः इति।
- bījam← bījanominative singular neuter noun
- avyayam← vye1st person singular imperfect active verb[advaita]? न हि अबीजं किञ्चित् प्ररोहति नित्यं
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 9.18, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_9.18 · anandgiri_9.18
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_9.18 · vedantadeshika_9.18
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_9.18 · jayatirtha_9.18
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_9.18
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_9.18
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_9.18
Theme-list memberships (25)
Show all theme-lists this verse participates in
- अव्ययwith 2.17, 2.21, 4.1, 4.6, 4.13, 7.13, …
- अव्यय बीजwith 7.10, 9.16, 9.17, 10.39
- अव्ययम्with 2.21, 4.1, 4.2, 4.13, 4.14, 7.13, …
- अहं क्रतुरहं यज्ञः स्वधाहमहमौषधम्with 9.16, 9.17
- गतिर्भर्ता प्रभुः साक्षी निवासः शरणं सुहृत्with 9.16, 9.17
- निधानwith 9.16, 9.17, 11.18, 11.38
- निवासwith 9.16, 9.17, 11.25, 11.37, 11.45
- पितामहwith 1.12, 1.26, 1.34, 9.16, 9.17, 11.39
- पिताहमस्य जगतो माता धाता पितामहःwith 9.16, 9.17
- प्रभवwith 6.24, 7.6, 8.18, 8.19, 9.16, 9.17, …
- प्रभवःwith 7.6
- प्रभवः प्रलयःwith 9.34
- प्रभवः प्रलयः स्थानं निधानं बीजमव्ययम्with 9.16, 9.17
- प्रभुwith 5.14, 9.16, 9.17, 9.24, 11.4
- प्रभुःwith 5.14, 5.15
- प्रलयwith 7.6, 8.18, 9.16, 9.17, 14.2, 14.14, …
- प्रलयःwith 7.6
- ब्रह्मणोऽप्यादिकर्त्रेwith 9.16, 9.17
- भर्ताwith 9.16, 9.17, 13.22
- मन्त्रोऽहमहमेवाज्यमहमग्निरहं हुतम्with 9.16, 9.17
- यज्ञो दानं तपश्चैव पावनानि मनीषिणाम्with 9.16, 9.17, 18.5
- वेद्यं पवित्रमोंकार ऋक्साम यजुरेव चwith 9.16, 9.17
- साक्षीwith 9.16, 9.17
- सुहृद्with 6.9, 9.16, 9.17
- स्थानwith 1.1, 5.5, 8.22, 8.28, 9.4, 9.5, …