Chapter 4 (Jñāna-Karma-Sannyāsa-Yoga (The Yoga of Renunciation of Action in Knowledge)), verse 13
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
चातुर्-वर्ण्यं मया सृष्टं गुण-कर्म-विभागशः | तस्य कर्तारम् अपि मां विद्ध्य् अकर्तारम् अव्ययम्
cātur-varṇyaṃ mayā sṛṣṭaṃ guṇa-karma-vibhāgaśaḥ | tasya kartāram api māṃ viddhy akartāram avyayam
Word-by-word
- cāt← caablative singular masculine noun
- ur← ṛablative singular masculine noun
- varṇyam← varṇyanominative singular neuter noun[bhakti]। स्वार्थे ष्यञ्प्रत्ययः। अयमर्थः सत्वप्रधाना ब्राह्मणास्तेषां शमदमादीनि कर्माणि सत्वरजःप्रधानाः क्षत्रियास्तेषां च शौर्
- mayā← māinstrumental singular feminine noun[advaita]ईश्वरेण सृष्टम् उत्पादितम् ब्राह्मणोऽस्य मुखमासीत् इत्यादिश्रुतेः[viśiṣṭādvaita]सृष्टम्[śuddhādvaita]सृष्टंचत्वारो जज्ञिरे वर्णाः पुरुषादाश्रमैः सह इतिभगवद्वाक्यात्
- sṛṣṭam← sṛjaccusative singular masculine noun[advaita]उत्पादितम् ब्राह्मणोऽस्य मुखमासीत् इत्यादिश्रुतेः[viśiṣṭādvaita]। सृष्टिग्रहणं प्रदर्शनार्थम् मया एव रक्ष्यते मया एव च उपसंह्रियते। तस्य विचित्रसृष्टयादेः कर्तारम् अपि अकर्तारं मां विद
- guṇa← guṇavocative singular masculine noun[advaita]कर्मविभागशःगुणविभागशः कर्मविभागशश्च[viśiṣṭādvaita]विभागेन तदनुगुणशमादिकर्मविभागेन[dvaita]विभागः[śuddhādvaita]कर्मविभागश इति गुणाः सत्त्वादयः तदनुगुणकर्माणि तैर्विभागस्तेषां कृतः स्थूलः[bhakti]ानां कर्मणां[advaita-bhakti]वैषम्यादपि न सर्वे समानस्वभावा इत्याह चत्वारो वर्णा
- karma← karmanvocative singular neuter noun[advaita]विभागशःगुणविभागशः कर्मविभागशश्च[viśiṣṭādvaita]विभागेन[dvaita]विभागस्तुशमो दमः 18[śuddhādvaita]वैचित्र्यं तत्कर्तृ़णां[bhakti]वैचित्र्यम् तत्कर्तृ़णां[advaita-bhakti]विभागशः गुणविभागशः कर्मविभागश्च
- tasya← tadVibhakti.Sasthi singular neuter noun[advaita]कर्मणः कर्तारमपि सन्तं मां परमार्थतः विद्धि अकर्तारम्[viśiṣṭādvaita]विचित्रसृष्टयादेः कर्तारम्[dvaita]इति तदेतद्व्याहतमित्यत आह क्रियायामि ति[bhakti]कर्तारमपि फलतोऽकर्तारमेव मां विद्धि[advaita-bhakti]विषमस्वभावस्य चातुर्वर्ण्यस्य व्यवहारदृष्ट्या कर्तारमपि मां परमार्थदृष्ट्या विद्ध्यकर्तारमव्ययं निरहंकारत्वेनाक्षीणमहिम
- kartāram← kṛaccusative singular masculine noun[advaita]। अत एव अव्ययम् असंसारिणं च मां विद्धि।।येषां तु कर्मणां कर्तारं मां मन्यसे परमार्थतः तेषाम् अकर्ता एवाहम् यतः[viśiṣṭādvaita]अपि अकर्तारं मां विद्धि।कथम् इति अत्र आह
- api← apinominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]अकर्तारं मां विद्धि
- mām← māVibhakti.Sasthi plural neuter noun
- viddhi← vid2nd person singular imperative active verb[advaita]अकर्तारम्[viśiṣṭādvaita]।कथम् इति अत्र आह[śuddhādvaita]यतः अव्ययमिति अहङ्कारादिरहितमित्यर्थः[bhakti]। तत्र हेतुः। अव्ययमासक्तिराहित्येन श्रमरहितं नाशादिरहितम्।
- ak← ajnominative singular masculine noun
- artāram← ṛaccusative singular masculine noun
- avyayam← vye1st person singular imperfect active verb[advaita]असंसारिणं
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 4.13, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_4.13 · anandgiri_4.13
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_4.13 · vedantadeshika_4.13
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_4.13 · jayatirtha_4.13
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_4.13
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_4.13
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_4.13
Theme-list memberships (12)
Show all theme-lists this verse participates in
- अकर्तारम्with 4.14
- अव्ययwith 2.17, 2.21, 4.1, 4.6, 7.13, 7.25, …
- अव्ययम्with 2.21, 4.1, 4.2, 4.14, 7.13, 7.25, …
- इति मां योऽभिजानातिwith 4.14
- और मिलेwith 4.14
- कर्मभिर्न स बध्यतेwith 4.14
- चातुर्वर्ण्यंwith 4.14
- चातुर्वर्ण्यम्with 4.14
- तस्य कर्तारमपि मां विद्ध्यकर्तारमव्ययम्with 4.14
- न मां कर्माणि लिम्पन्ति न मे कर्मफले स्पृहाwith 4.14
- मया सृष्टं गुणकर्मविभागशःwith 4.14
- विद्धिwith 2.17, 3.15, 3.32, 4.14, 4.32, 4.34, …