Chapter 10 (Vibhūti-Yoga (The Yoga of Divine Manifestations)), verse 8
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
अहं सर्वस्य प्रभवो मत्तः सर्वं प्रवर्तते | इति मत्वा भजन्ते मां बुधा भाव-समन्विताः
ahaṃ sarvasya prabhavo mattaḥ sarvaṃ pravartate | iti matvā bhajante māṃ budhā bhāva-samanvitāḥ
Word-by-word
- aham← ahanominative singular neuter noun
- sarvasya← sarvaVibhakti.Sasthi singular masculine noun[advaita]जगतः प्रभवः उत्पत्तिः[viśiṣṭādvaita]विचित्रचिदचित्प्रपञ्चस्य प्रभवः उत्पत्तिकारणम् सर्वं मत्त[śuddhādvaita]प्रभव इत्यादि[bhakti]जगतः प्रभवो भृग्वादिरूपविभूतिद्वारेणोत्पत्तिहेतुः[advaita-bhakti]जगतः प्रभव उत्पत्तिकारणमुपादानां निमित्तं च
- prabhavas← prabhūnominative plural masculine noun
- mattas← madnominative singular masculine noun
- sarvam← sarvaaccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]इत्यनेन विवक्षितमित्यभिप्रायेणाहसर्वं मत्त एवेति
- pravartate← pravṛt3rd person singular present indicative active verb[advaita]। इति एवं मत्वा भजन्ते सेवन्ते मां बुधाः अवगतपरमार्थतत्त्वाः? भावसमन्विताः भावः भावना परमार्थतत्त्वाभिनिवेशः तेन समन्वित[viśiṣṭādvaita]इति इदं मम स्वाभाविकं निरङ्कुशैश्वर्यं सौशील्यसौन्दर्यवात्सल्यादिकल्याणगुणगणयोगं[advaita-bhakti]भवति। मयैवान्तर्यामिणा सर्वज्ञेन सर्वशक्तिना प्रेर्यमाणं स्वस्वमर्यादामनतिक्रम्य सर्वं जगत्प्रवर्तते चेष्टत इति वा। इत्
- iti← inominative singular neuter noun[advaita]एवं मत्वा भजन्ते सेवन्ते मां बुधाः अवगतपरमार्थतत्त्वाः? भावसमन्विताः भावः भावना परमार्थतत्त्वाभिनिवेशः तेन समन्विताः सं[viśiṣṭādvaita]इदं मम स्वाभाविकं निरङ्कुशैश्वर्यं सौशील्यसौन्दर्यवात्सल्यादिकल्याणगुणगणयोगं[dvaita]परिज्ञातुः फलमुक्तं तत्किमर्थं पुनरुच्यते इत्यतस्तात्पर्यान्तरमाह -- सन्ति चे ति[śuddhādvaita]मदर्पितान्तःकरणाः[bhakti]? एवं मत्वाऽवबुध्य बुधा विवेकिनो भावसमन्विताः प्रीतियुक्ता मां भजन्ते[advaita-bhakti]वा। इत्येवं मत्वा बुधा विवेकेनावगततत्त्वाभावेन परमार्थतत्त्वग्रहणरूपेण प्रेम्णा समन्विताः सन्तो मां भजन्ते।
- matvā← mannominative singular masculine noun[advaita]भजन्ते सेवन्ते मां बुधाः अवगतपरमार्थतत्त्वाः? भावसमन्विताः भावः भावना परमार्थतत्त्वाभिनिवेशः तेन समन्विताः संयुक्ताः इत[viśiṣṭādvaita]बुधाः ज्ञानिनो भावसमन्विताः मां सर्वकल्याणगुणान्वितं भजन्ते[bhakti]ऽवबुध्य बुधा विवेकिनो भावसमन्विताः प्रीतियुक्ता मां भजन्ते[advaita-bhakti]बुधा विवेकेनावगततत्त्वाभावेन परमार्थतत्त्वग्रहणरूपेण प्रेम्णा समन्विताः सन्तो मां भजन्ते
- bhajante← bhaj3rd person plural present indicative active verb[advaita]सेवन्ते मां बुधाः अवगतपरमार्थतत्त्वाः? भावसमन्विताः भावः भावना परमार्थतत्त्वाभिनिवेशः तेन समन्विताः संयुक्ताः इत्यर्थः[viśiṣṭādvaita]। भावो मनोवृत्तिविशेषः? मयि स्पृहयालवो मां भजन्त इत्यर्थः।कथम् --[śuddhādvaita]सेवामार्गप्रकारेण सेवन्ते? न पूजाडम्बरेणेति? सेवायां स्थितिस्तेषामुक्तासेवायां वा कथायां वा इति भक्तिवर्द्धिन्यां कथाया
- mām← māVibhakti.Sasthi plural neuter noun[viśiṣṭādvaita]इत्यनेनात्र भजनदशानुसन्धेयगुणगणविशिष्टस्वरूपं विवक्षितमित्यभिप्रायेणोक्तंसर्वकल्याणगुणान्वितमिति
- budhā← budhnominative singular feminine noun[advaita]ः अवगतपरमार्थतत्त्वाः? भावसमन्विताः भावः भावना परमार्थतत्त्वाभिनिवेशः तेन समन्विताः संयुक्ताः इत्यर्थः[viśiṣṭādvaita]ः ज्ञानिनो भावसमन्विताः मां सर्वकल्याणगुणान्वितं भजन्ते[śuddhādvaita]ः। एते च माहात्म्यज्ञानपूर्वकभक्तिमन्तो भगवत्सेवकाः स्वरूपतो निर्दिश्यन्ते भगवन्मार्गीया उद्धवादय इव। मच्चित्ता इति मदर्[bhakti]विवेकिनो भावसमन्विताः प्रीतियुक्ता मां भजन्ते[advaita-bhakti]विवेकेनावगततत्त्वाभावेन परमार्थतत्त्वग्रहणरूपेण प्रेम्णा समन्विताः सन्तो मां भजन्ते
- bhāva← bhūvocative singular masculine noun[advaita]समन्विताः भावः भावना परमार्थतत्त्वाभिनिवेशः तेन समन्विताः संयुक्ताः इत्यर्थः[viśiṣṭādvaita]िकं निरङ्कुशैश्वर्यं सौशील्यसौन्दर्यवात्सल्यादिकल्याणगुणगणयोगं[śuddhādvaita]ो भक्तिस्तया समन्विता मां सेवन्ते बुधाः[bhakti]समन्विताः प्रीतियुक्ता मां भजन्ते[advaita-bhakti]ेन परमार्थतत्त्वग्रहणरूपेण प्रेम्णा समन्विताः सन्तो मां भजन्ते
- sam← saaccusative singular masculine noun[śuddhādvaita]बन्धः भगवते कृष्णाय दारागारपुत्राप्त -- इतिवाक्यात्आत्मना सह तत्तदीहापराणि देहेन्द्रियप्राणान्तःकरणानि तद्धर्मांश्च समर्[bhakti]यग्ज्ञानावाप्तिस्तद्दर्शयति -- अहमित्यादिचतुर्भिः
- anvitās← anvinominative plural masculine noun
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 10.8, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_10.8 · anandgiri_10.8
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_10.8 · vedantadeshika_10.8
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_10.8 · jayatirtha_10.8
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_10.8
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_10.8
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_10.8
Theme-list memberships (6)
Show all theme-lists this verse participates in
- प्रभवwith 6.24, 7.6, 8.18, 8.19, 9.16, 9.17, …
- बुधाःwith 4.19
- मत्तःwith 7.7, 10.4, 10.5, 10.7, 15.15
- मत्वाwith 3.28, 11.41, 13.15
- सर्वम्with 2.17, 4.33, 7.7, 7.13, 7.19, 8.22, …
- सर्वस्यwith 2.30, 3.40, 5.15, 7.25, 8.9, 13.17, …