Chapter 9 (Rāja-Vidyā-Rāja-Guhya-Yoga (The Yoga of Royal Knowledge and Royal Mystery)), verse 16
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
अहं क्रतुर् अहं यज्ञः स्वधाहम् अहम् औषधम् | मन्त्रो ऽहम् अहम् एवाज्यम् अहम् अग्निर् अहं हुतम्
ahaṃ kratur ahaṃ yajñaḥ svadhāham aham auṣadham | mantro 'ham aham evājyam aham agnir ahaṃ hutam
Word-by-word
- aham← ahanominative singular neuter noun[advaita]? पितृभ्यो[viśiṣṭādvaita]एव यज्ञः महायज्ञः अहम् एव स्वधा पितृगणपुष्टिदायिनी औषधं हविः च अहम् एव। अहम् एव च मन्त्रः अहम् एव आज्यम्। प्रदर्शनार्थम
- kratus← kratunominative singular masculine noun
- aham← ahanominative singular neuter noun[advaita]? पितृभ्यो[viśiṣṭādvaita]एव यज्ञः महायज्ञः अहम् एव स्वधा पितृगणपुष्टिदायिनी औषधं हविः च अहम् एव। अहम् एव च मन्त्रः अहम् एव आज्यम्। प्रदर्शनार्थम
- yajñas← yajnominative singular masculine noun[bhakti]तु स्मार्तः पञ्चयज्ञादिः? स्वधा पित्रर्थे श्राद्धादिः? औषधमोषधिप्रभवमन्नं भेषजं वा? मन्त्रो याज्यापुरोनुवाक्यादिः? आज्यं
- svadhā← svadhānominative singular masculine noun[advaita]अन्नम् अहम्? पितृभ्यो[viśiṣṭādvaita]पितृगणपुष्टिदायिनी औषधं हविः[śuddhādvaita]पितृभ्यो दीयमानमन्नं नान्दीमुखादौ[bhakti]पित्रर्थे श्राद्धादिः? औषधमोषधिप्रभवमन्नं भेषजं वा? मन्त्रो याज्यापुरोनुवाक्यादिः? आज्यं होमादिसाधनम्? अग्निराहवनीयादिः[advaita-bhakti]न्नं पितृभ्यो दीयमानं? औषधं ओषधिप्रभवमन्नं सर्वैः प्राणिभिर्भज्यमानं भेषजं वा
- aham← ahanominative singular neuter noun[advaita]? पितृभ्यो[viśiṣṭādvaita]एव यज्ञः महायज्ञः अहम् एव स्वधा पितृगणपुष्टिदायिनी औषधं हविः च अहम् एव। अहम् एव च मन्त्रः अहम् एव आज्यम्। प्रदर्शनार्थम
- aham← ahanominative singular neuter noun[advaita]? पितृभ्यो[viśiṣṭādvaita]एव यज्ञः महायज्ञः अहम् एव स्वधा पितृगणपुष्टिदायिनी औषधं हविः च अहम् एव। अहम् एव च मन्त्रः अहम् एव आज्यम्। प्रदर्शनार्थम
- auṣadham← auṣadhaaccusative singular masculine noun[advaita]इति व्याध्युपशमनार्थं भेषजम्
- mantras← mantranominative singular masculine noun
- aham← ahanominative singular neuter noun[advaita]? पितृभ्यो[viśiṣṭādvaita]एव यज्ञः महायज्ञः अहम् एव स्वधा पितृगणपुष्टिदायिनी औषधं हविः च अहम् एव। अहम् एव च मन्त्रः अहम् एव आज्यम्। प्रदर्शनार्थम
- aham← ahanominative singular neuter noun[advaita]? पितृभ्यो[viśiṣṭādvaita]एव यज्ञः महायज्ञः अहम् एव स्वधा पितृगणपुष्टिदायिनी औषधं हविः च अहम् एव। अहम् एव च मन्त्रः अहम् एव आज्यम्। प्रदर्शनार्थम
- eva← evavocative singular neuter noun[viśiṣṭādvaita]यज्ञः महायज्ञः अहम्[śuddhādvaita]सर्वं फलं इति बोधयितुमाह -- क्रतुरिति[advaita-bhakti]। एतदेकैकज्ञानमपि भगवदुपासनमिति कथयितुं प्रत्येकमहंशब्दः। क्रियाकारकफलजातं किमपि भगवदतिरिक्तं नास्तीति समुदायार्थः।
- ājyam← ājyaaccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]। प्रदर्शनार्थम् इदम्? सोमादिकं च हविः अहम् एव इत्यर्थः। अहम् आहवनीयादिकः अग्निः होमश्च अहम् एव।
- aham← ahanominative singular neuter noun[advaita]? पितृभ्यो[viśiṣṭādvaita]एव यज्ञः महायज्ञः अहम् एव स्वधा पितृगणपुष्टिदायिनी औषधं हविः च अहम् एव। अहम् एव च मन्त्रः अहम् एव आज्यम्। प्रदर्शनार्थम
- agnis← agninominative singular masculine noun[śuddhādvaita]त्रेतादिरूपोऽहं पञ्चाग्निविद्यासिद्धश्च
- aham← ahanominative singular neuter noun[advaita]? पितृभ्यो[viśiṣṭādvaita]एव यज्ञः महायज्ञः अहम् एव स्वधा पितृगणपुष्टिदायिनी औषधं हविः च अहम् एव। अहम् एव च मन्त्रः अहम् एव आज्यम्। प्रदर्शनार्थम
- hutam← huaccusative singular masculine noun
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 9.16, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_9.16 · anandgiri_9.16
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_9.16 · vedantadeshika_9.16
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_9.16 · jayatirtha_9.16
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_9.16
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_9.16
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_9.16
Theme-list memberships (25)
Show all theme-lists this verse participates in
- अव्यय बीजwith 7.10, 9.17, 9.18, 10.39
- अहं कृत्स्नस्य जगतः प्रभवःwith 7.6, 9.17
- अहं क्रतुरहं यज्ञः स्वधाहमहमौषधम्with 9.17, 9.18
- अहं हुतम्with 4.24
- क्रतुwith 9.17
- गतिर्भर्ता प्रभुः साक्षी निवासः शरणं सुहृत्with 9.17, 9.18
- निधानwith 9.17, 9.18, 11.18, 11.38
- निवासwith 9.17, 9.18, 11.25, 11.37, 11.45
- पितामहwith 1.12, 1.26, 1.34, 9.17, 9.18, 11.39
- पिताहमस्य जगतो माता धाता पितामहःwith 9.17, 9.18
- प्रभवwith 6.24, 7.6, 8.18, 8.19, 9.17, 9.18, …
- प्रभवः प्रलयः स्थानं निधानं बीजमव्ययम्with 9.17, 9.18
- प्रभुwith 5.14, 9.17, 9.18, 9.24, 11.4
- प्रलयwith 7.6, 8.18, 9.17, 9.18, 14.2, 14.14, …
- ब्रह्मणोऽप्यादिकर्त्रेwith 9.17, 9.18
- भर्ताwith 9.17, 9.18, 13.22
- मन्त्रोऽहमहमेवाज्यमहमग्निरहं हुतम्with 9.17, 9.18
- यज्ञःwith 3.14, 4.33, 8.2, 16.1
- यज्ञो दानं तपश्चैव पावनानि मनीषिणाम्with 9.17, 9.18, 18.5
- यह सब भगवान् कैसे हो सकते हैंwith 9.17
- वेद्यwith 9.17, 11.38, 15.15
- वेद्यं पवित्रमोंकार ऋक्साम यजुरेव चwith 9.17, 9.18
- साक्षीwith 9.17, 9.18
- सुहृद्with 6.9, 9.17, 9.18
- स्थानwith 1.1, 5.5, 8.22, 8.28, 9.4, 9.5, …