Bhagavad Gītā Chapter 4, Verse 1: Krishna to Arjuna — Jñāna-Karma-Sannyāsa-Yoga
Bhagavad Gītā 4.1
श्री-भगवान् उवाचśrī-bhagavān uvāca
श्रीभगवानुवाच इमं विवस्वते योगं प्रोक्तवानहमव्ययम् ।
विवस्वान् मनवे प्राह मनुरिक्ष्वाकवे ऽब्रवीत् ॥
imaṃ← idam(122 verses)accusative masculine singular nounthis (proximal demonstrative) vivasvate← vivasvant(3 verses)dative masculine singular nounVivasvant (the Sun-god, father of Manu)attested in commentariesadvaitaआदित्याय सर्गादौ प्रोक्तवान् अहं जगत्परिपालयितृ़णां क्षत्रियाणां बलाधानाय तेन योगबलेन युक्ताः समर्था भवन्ति ब्रह्म परिरviśiṣṭādvaitaप्रोक्तवान्dvaitaयोगं इत्युपदेशपरम्पराकथनं प्रकृतानुपयुक्तमित्यतस्तत्तात्पर्यमाह पूर्वे तिśuddhādvaitaप्रोक्तवान् न चेमं तव युद्धप्रोत्साहनायैव केवलं वच्मि किन्तु मन्वन्तरादावेव निखिलजगदुद्धरणायेमं प्रोक्तवानस्मीति सम्प्रbhaktiआदित्याय कथितवान् सadvaita-bhaktiसर्वक्षत्रियवंशबीजभूतायादित्याय प्रोक्तवान् प्रकर्षेण सर्वसंदेहोच्छेदादिरूपेणोक्तवानहं भगवान् वासुदेवः सर्वजगत्परिपालकः yogaṃ← yoga(73 verses)accusative masculine singular nounyoga; union, discipline, application proktavān← pra-√vac(18 verses)nominative masculine singular participle nounto declare (pra- + √vac 'speak forth')attested in commentariesadvaitaअहं जगत्परिपालयितृ़णां क्षत्रियाणां बलाधानाय तेन योगबलेन युक्ताः समर्था भवन्ति ब्रह्म परिरक्षितुम्viśiṣṭādvaita। विवस्वान् च मनवे मनुः इक्ष्वाकवे इति एवं सम्प्रदाय परम्परया प्राप्तम् इमं योगं पूर्वे राजर्षयो विदुः। स महता कालेन तत्śuddhādvaitaन चेमं तव युद्धप्रोत्साहनायैव केवलं वच्मि किन्तु मन्वन्तरादावेव निखिलजगदुद्धरणायेमं प्रोक्तवानस्मीति सम्प्रदायपूर्वकमाहadvaita-bhaktiप्रकर्षेण सर्वसंदेहोच्छेदादिरूपेणोक्तवानहं भगवान् वासुदेवः सर्वजगत्परिपालकः aham← mad(383 verses)nominative singular nounI, me (1st person pronoun stem); also: to rejoice (verbal root) avyayam← avyaya(23 verses)accusative masculine singular nounimperishable (a- + vyaya 'perishable', from vi-√i 'go away')attested in commentariesadvaitaअव्ययफलत्वात्
vivasvān← vivasvant(3 verses)nominative masculine singular nounVivasvant (the Sun-god, father of Manu)attested in commentariesadvaitaमनवे प्राहviśiṣṭādvaitaच मनवे मनुः इक्ष्वाकवे इति एवं सम्प्रदाय परम्परया प्राप्तम् इमं योगं पूर्वे राजर्षयो विदुःadvaita-bhaktiमनवे वैवस्वताय स्वपुत्राय प्राह manave← manu(3 verses)dative masculine singular nounManu (the progenitor of mankind)attested in commentariesadvaitaप्राह। मनुः इक्ष्वाकवे स्वपुत्राय आदिराजाय अब्रवीत् ।।viśiṣṭādvaitaमनुः इक्ष्वाकवे इति एवं सम्प्रदाय परम्परया प्राप्तम् इमं योगं पूर्वे राजर्षयो विदुःbhaktiश्राद्धदेवाय प्राह सadvaita-bhaktiवैवस्वताय स्वपुत्राय प्राह prāha← √prāh(6 verses)past indicative 3rd person singular verbto declare, expound (variant of pravac)attested in commentariesadvaita। मनुः इक्ष्वाकवे स्वपुत्राय आदिराजाय अब्रवीत् ।।bhaktiस च मनुः स्वपुत्रायेक्ष्वाकवेऽब्रवीत्।advaita-bhakti। सच मनुरिक्ष्वाकवे स्वपुत्रायादिराजायाब्रवीत्। यद्यपि प्रतिमन्वन्तरं स्वायंभुवमन्वादिसाधारणोऽयं भगवदुपदेशस्तथापि सांप्र manu← manu(3 verses)nominative masculine singular nounManu (the progenitor of mankind)r ikṣvākave← ikṣvākudative masculine singular nounIkṣvāku (founder of the Solar dynasty)attested in commentariesadvaitaस्वपुत्राय आदिराजाय अब्रवीत्viśiṣṭādvaitaइति एवं सम्प्रदाय परम्परया प्राप्तम् इमं योगं पूर्वे राजर्षयो विदुः 'bravīt
spoken
I taught this imperishable yoga to Vivasvān at the dawn of creation; Vivasvān passed it to Manu, and Manu spoke it to Ikṣvāku.