Bhagavad Gītā Chapter 5, Verse 14: Krishna to Arjuna — Karma-Sannyāsa-Yoga
Bhagavad Gītā 5.14
न कर्तृत्वं न कर्माणि लोकस्य सृजति प्रभुः ।
न कर्मफलसंयोगं स्वभावस् तु प्रवर्तते ॥
na← na(252 verses)not (negation particle) kartṛ← kartṛ(13 verses)compound (compound member)doer, agent (from √kṛ)tvaṃ← tva(21 verses)accusative neuter singular nounyou-ness; abstract suffix making 'X-ness' from X na← na(252 verses)not (negation particle) karmāṇi← karman(144 verses)accusative neuter plural nounaction, deed, the law of actionattested in commentariesadvaitaरथघटप्रासादादीनि ईप्सिततमानि लोकस्य सृजति उत्पादयति प्रभुः आत्माviśiṣṭādvaitaतत्तत् कर्म जन्यदेवादिफलसंयोगंśuddhādvaitaतत्फलसंयोगंbhaktiत्यजेत् lokasya← loka(49 verses)genitive masculine singular nounworld, realm; peopleattested in commentariesadvaitaसृजति उत्पादयति प्रभुः आत्माviśiṣṭādvaitaदेवाद्यसाधारणं कर्तृत्वं तत्तदसाधारणानि कर्माणि तत्तत् कर्म जन्यदेवादिफलसंयोगंśuddhādvaitaप्राकृतशरीराभिमानिनः नानायोनिबीजाशयस्वभावकृतिकस्य कर्तृत्वं कर्माणि तत्फलसंयोगंadvaita-bhaktiदेहादेः कर्तृत्वं प्रभुरात्मा स्वामी न सृजति त्वं कुर्विति नियोगेन sṛjati← √sṛj(4 verses)present indicative 3rd person singular verbto release, create, emit (verbal root)attested in commentariesadvaitaउत्पादयति प्रभुः आत्माviśiṣṭādvaitaनोत्पादयतिśuddhādvaita। किन्तु तादृशः स्वभावो लोकनिष्ठः स्वत एव प्रवर्तते। अन्यथा परमात्मनो वैषम्यनैर्घृण्यप्रसङ्गः।bhaktiकिंतु जीवस्यैव स्वभावोऽविद्यैव कर्तृत्वादिरूपेण प्रवर्ततेadvaita-bhaktiत्वं कुर्विति नियोगेन prabhuḥ← prabhu(5 verses)nominative masculine singular nounlord, master (pra- + √bhū 'come into being above')attested in commentariesadvaitaआत्मा। नापि रथादि कृतवतः तत्फलेन संयोगं न कर्मफलसंयोगम्। यदि किञ्चिदपि स्वतः न करोति न कारयति च देही कः तर्हि कुर्वन् कviśiṣṭādvaitaअकर्मवश्यः स्वाभाविकस्वरूपेण अवस्थित आत्मा न सृजति नोत्पादयति
na← na(252 verses)not (negation particle) karma← karman(144 verses)compound (compound member)action, deed, the law of actionattested in commentariesviśiṣṭādvaitaजन्यदेवादिफलसंयोगंbhaktiकारयति तं यमेभ्यो लोकेभ्य उन्निनीषत एष एवासाधु कर्म कारयति तं यमेभ्यो लोकेभ्योऽधो निनीषते इत्यादिश्रुतेः परमेश्वरेणैव शadvaita-bhaktiकृतवतस्तत्फलसंबन्धं सृजति भोजयितापि भोक्तापि न भवतीत्यर्थः-phala← phala(34 verses)compound (compound member)fruit, result-saṃyogaṃ← saṃyoga(5 verses)accusative masculine singular noununion, conjunction (sam- + √yuj) svabhāva← svabhāva(11 verses)nominative masculine singular nounown-nature, innate disposition (sva 'own' + bhāva 'being')s tu← tu(67 verses)but, on the other hand (particle) pravartate← pra-√vṛt(6 verses)present indicative 3rd person singular verbto engage in (pra- + √vṛt 'turn forth')attested in commentariesadvaitaइति उच्यते स्वभावस्तु स्वो भावः स्वभावः अविद्यालक्षणा प्रकृतिः माया प्रवर्तते दैवी हि इत्यादिना वक्ष्यमाणाviśiṣṭādvaitaस्वभावः प्रकृतिवासना अनादिकालप्रवृत्तपूर्वपूर्वकर्मजनितदेवाद्याकारप्रकृतिसंसर्गकृततत्तदात्माभिमानजनितवासनाकृतम् ईदृशं कśuddhādvaita। अन्यथा परमात्मनो वैषम्यनैर्घृण्यप्रसङ्गः।bhakti। अनाद्यविद्याकामवशात्प्रवृत्तिस्वभावं जीवलोकमीश्वरः कर्मसु नियुङ्क्ते न तु स्वयमेव कर्तृत्वादिकमुत्पादयतीत्यर्थः।
spoken
The inner sovereign neither creates agenthood in the world nor actions nor their bond to fruit. Nature alone moves.