Chapter 14 (Guṇatraya-Vibhāga-Yoga (The Yoga of Distinction of the Three Qualities)), verse 9
Krishna → Arjuna · vocative: Bhārata · meter: anuṣṭubh
सत्त्वं सुखे संजयति रजः कर्मणि भारत | ज्ञानम् आवृत्य तु तमः प्रमादे संजयत्य् उत
sattvaṃ sukhe saṃjayati rajaḥ karmaṇi bhārata | jñānam āvṛtya tu tamaḥ pramāde saṃjayaty uta
Word-by-word
- sat← satnominative singular masculine noun[advaita]त्वं सुखे सञ्जयति संश्लेषयति? रजः कर्मणि[viśiṣṭādvaita]त्वं सुखसङ्गप्रधानम्? रजः कर्मसङ्गप्रधानम्? तमः तु वस्तुयाथात्म्यज्ञानम् आवृत्य विपरीतज्ञानहेतुतया कर्तव्यविपरीतप्रवृत्त[dvaita]त्व मिति[śuddhādvaita]त्वादाना स्वभावमाह -- सत्त्वमिति[bhakti]त्वादीनामेवं स्वकार्यकरणे सामर्थ्यातिशयमाह -- सत्त्वमिति[advaita-bhakti]त्वमुत्कृष्टं सत् सुखे संजयति दुःखकारणमभिभूय सुखे संश्लेषयति
- tvam← tvaaccusative singular masculine noun
- sukhe← sukhidative singular masculine noun[advaita]सञ्जयति संश्लेषयति? रजः कर्मणि[viśiṣṭādvaita]इति श्लोकस्य अर्थविभागेन पुनरुक्ततां परिहरति -- सत्त्वादीनामिति[bhakti]संजयति संश्लेषयति[advaita-bhakti]संजयति दुःखकारणमभिभूय सुखे संश्लेषयति
- saṃjayati← saṃji3rd person singular present indicative active verb[bhakti]संश्लेषयति[advaita-bhakti]दुःखकारणमभिभूय सुखे संश्लेषयति
- rajas← rajasvocative singular neuter noun
- karmaṇi← karmanlocative singular neuter noun[advaita]हे भारत सञ्जयति इति अनुवर्तते। ज्ञानं सत्त्वकृतं विवेकम् आवृत्य आच्छाद्य तु तमः स्वेन आवरणात्मना प्रमादे सञ्जयति उत प्र[viśiṣṭādvaita]विश्राम्यन्तीति भावः[advaita-bhakti]? संजयतीत्यनुषज्यते
- bhās← bhūnominative singular masculine noun
- rata← ramvocative singular masculine noun[advaita]सञ्जयति इति अनुवर्तते[viśiṣṭādvaita]ि -- सत्त्वादीनामिति
- jñānam← jñāaccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]आवृत्य विपरीतज्ञानहेतुतया कर्तव्यविपरीतप्रवृत्तिसङ्गप्रधानम्
- āvṛtya← āvṛnominative singular masculine noun[advaita]आच्छाद्य तु तमः स्वेन आवरणात्मना प्रमादे सञ्जयति उत प्रमादः नाम प्राप्तकर्तव्याकरणम्[viśiṣṭādvaita]विपरीतज्ञानहेतुतया कर्तव्यविपरीतप्रवृत्तिसङ्गप्रधानम्
- tu← tunominative singular masculine noun[advaita]तमः स्वेन आवरणात्मना प्रमादे सञ्जयति उत प्रमादः नाम प्राप्तकर्तव्याकरणम्[viśiṣṭādvaita]वस्तुयाथात्म्यज्ञानम् आवृत्य विपरीतज्ञानहेतुतया कर्तव्यविपरीतप्रवृत्तिसङ्गप्रधानम्[śuddhādvaita]माह -- ज्ञानमिति[bhakti]महत्सङ्गेनोत्पद्यमानमपि ज्ञानमावृत्याच्छाद्य प्रमादे संजयति महद्भिरुपदिश्यमानस्यार्थस्यानवधाने योजयति[advaita-bhakti]प्रमादबलेनोत्पद्यमानमपि सत्त्वकार्यं ज्ञानमावृत्य आच्छाद्य प्रमादे प्राप्तज्ञायमानताकस्याप्यज्ञाने संजयति
- tamas← tamnominative singular masculine noun[bhakti]तु महत्सङ्गेनोत्पद्यमानमपि ज्ञानमावृत्याच्छाद्य प्रमादे संजयति महद्भिरुपदिश्यमानस्यार्थस्यानवधाने योजयति[advaita-bhakti]तु प्रमादबलेनोत्पद्यमानमपि सत्त्वकार्यं ज्ञानमावृत्य आच्छाद्य प्रमादे प्राप्तज्ञायमानताकस्याप्यज्ञाने संजयति
- pramāde← pramadlocative singular masculine noun[advaita]सञ्जयति उत प्रमादः नाम प्राप्तकर्तव्याकरणम्[bhakti]संजयति महद्भिरुपदिश्यमानस्यार्थस्यानवधाने योजयति[advaita-bhakti]प्राप्तज्ञायमानताकस्याप्यज्ञाने संजयति
- saṃjayati← saṃji3rd person singular present indicative active verb[bhakti]संश्लेषयति[advaita-bhakti]दुःखकारणमभिभूय सुखे संश्लेषयति
- uta← uvocative singular masculine noun[advaita]प्रमादः नाम प्राप्तकर्तव्याकरणम्[bhakti]अपि आलस्यादावपि संयोजयतीत्यर्थः।[advaita-bhakti]्कृष्टं सत्सुखकारणमभिभूय कर्मणि? संजयतीत्यनुषज्यते
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 14.9, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_14.9 · anandgiri_14.9
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_14.9 · vedantadeshika_14.9
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: jayatirtha_14.9
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_14.9
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_14.9
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_14.9
Theme-list memberships (4)
Show all theme-lists this verse participates in
- कर्मणिwith 2.47, 3.1, 3.22, 4.16, 4.18, 4.21, …
- ज्ञानwith 1.1, 3.1, 3.2, 3.3, 3.26, 3.32, …
- ज्ञानम्with 3.39, 3.40, 3.41, 4.34, 7.2, 10.4, …
- न कर्मस्वनुषज्जतेwith 6.4