Chapter 15 (Puruṣottama-Yoga (The Yoga of the Supreme Person)), verse 12
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
यद् आदित्य-गतं तेजो जगद् भासयते ऽखिलम् | यच् चन्द्रमसि यच् चाग्नौ तत् तेजो विद्धि मामकम्
yad āditya-gataṃ tejo jagad bhāsayate 'khilam | yac candramasi yac cāgnau tat tejo viddhi māmakam
Word-by-word
- yat← yatnominative singular masculine noun[advaita]आदित्यगतम् आदित्याश्रयम्[viśiṣṭādvaita]तेजः तत् मदीयं तेजः तैः तैः आराधितेन मया तेभ्यो दत्तम इति विद्धि।पृथिव्याः च भूतधारिण्या धारकत्वशक्तिः मदीया इत्याह --[dvaita]सर्वान्तर्यामिस्वरूपं विज्ञानमुक्तं? यच्चोर्ध्वशब्देन सर्वोत्तमत्वं तदध्यायशेषेण प्रपञ्चयतीत्यर्थः[śuddhādvaita]तु योऽसावादित्ये पुरुषः सोऽसावहं [मैत्र्यु.6[advaita-bhakti]पदं सर्वावभासनक्षमा अप्यादित्यादयो भासयितुं न क्षमन्ते
- āt← aablative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]मज्योतिषो विभूतित्वोक्त्यनन्तरं तत्प्रकाशनासमर्थतया व्यवच्छेद्यत्वेन प्रसक्तानां प्राकृतज्योतिषामपि विभूतित्वोक्तिर्युक्
- itya← ivocative singular masculine noun[advaita]ादि। नैष दोषः? सत्त्वाधिक्यात् आविस्तरत्वोपपत्तेः। आदित्यादिषु हि सत्त्वं अत्यन्तप्रकाशम् अत्यन्तभास्वरम् अतः तत्रैव आवि[viśiṣṭādvaita]ाह --[dvaita]ादिना स्वरूपं कथितं तत्किमुत्तरेण इत्यत आह -- पूर्वोक्तमेवे ति[śuddhādvaita]ुक्तम् इदानीमचित्परिणामविशेषोऽप्यादित्यादीनां पूर्वोक्तानां ज्योतिरादिर्मद्विभूतिरिति श्रौतार्थमाह -- यदित्यादिचतुर्भिः[bhakti]ादिना पारमेश्वरं परं धामोक्तं? तत्प्राप्तानां चापुनरावृत्तिरुक्ता? तत्र[advaita-bhakti]ादिनातमेव भान्तमनु भाति सर्वं
- gatam← gamaccusative singular masculine noun[advaita]आदित्याश्रयम्
- tā← tannominative singular masculine noun[advaita]रतम्येन आविर्भवति तद्वत्[viśiṣṭādvaita]नां प्राकृतज्योतिषामपि विभूतित्वोक्तिर्युक्तेत्युक्तं भवति अन्येषां तेजः कथमन्यस्य स्यात् अतोऽत्रादित्यादितादात्म्यं प्र[dvaita]नि [15[śuddhādvaita]मपि प्रकाशनिरपेक्षं सदानन्दचिद्रूपधामाक्षरः कालः प्रकृत्यध्यक्षः पुरुषश्चात्मा केवलचिद्रूपः जीवावस्थश्च भगवतो मे विभूतिर[bhakti]नां चापुनरावृत्तिरुक्ता? तत्र[advaita-bhakti]श्च मुमुक्षवो न पुनः संसाराय प्रवर्तन्ते यस्य
- ijas← yajnominative plural masculine noun
- jagat← jagatnominative singular masculine noun[advaita]भासयते प्रकाशयति अखिलं समस्तम्
- bhās← bhūnominative singular masculine noun[advaita]वरम् अतः तत्रैव आविस्तरं ज्योतिः इति[advaita-bhakti]वररूपं जगदखिलं रूपवद्वस्त्ववभासयते एवं यच्चन्द्रमसि यच्चाग्नौ जगदवभासकं तेजस्तन्मामकं विद्धीति कथनाय द्वितीयोऽप्यर्थो द्
- ayate← yat1st person singular imperfect active verb
- akhilam← akhilaaccusative singular masculine noun
- yat← yatnominative singular masculine noun[advaita]आदित्यगतम् आदित्याश्रयम्[viśiṣṭādvaita]तेजः तत् मदीयं तेजः तैः तैः आराधितेन मया तेभ्यो दत्तम इति विद्धि।पृथिव्याः च भूतधारिण्या धारकत्वशक्तिः मदीया इत्याह --[dvaita]सर्वान्तर्यामिस्वरूपं विज्ञानमुक्तं? यच्चोर्ध्वशब्देन सर्वोत्तमत्वं तदध्यायशेषेण प्रपञ्चयतीत्यर्थः[śuddhādvaita]तु योऽसावादित्ये पुरुषः सोऽसावहं [मैत्र्यु.6[advaita-bhakti]पदं सर्वावभासनक्षमा अप्यादित्यादयो भासयितुं न क्षमन्ते
- candram← candraaccusative singular masculine noun
- asi← as2nd person singular present indicative active verb
- yat← yatnominative singular masculine noun[advaita]आदित्यगतम् आदित्याश्रयम्[viśiṣṭādvaita]तेजः तत् मदीयं तेजः तैः तैः आराधितेन मया तेभ्यो दत्तम इति विद्धि।पृथिव्याः च भूतधारिण्या धारकत्वशक्तिः मदीया इत्याह --[dvaita]सर्वान्तर्यामिस्वरूपं विज्ञानमुक्तं? यच्चोर्ध्वशब्देन सर्वोत्तमत्वं तदध्यायशेषेण प्रपञ्चयतीत्यर्थः[śuddhādvaita]तु योऽसावादित्ये पुरुषः सोऽसावहं [मैत्र्यु.6[advaita-bhakti]पदं सर्वावभासनक्षमा अप्यादित्यादयो भासयितुं न क्षमन्ते
- cās← canominative plural masculine noun
- gnā← gnānominative singular feminine noun
- au← anominative dual masculine noun[śuddhādvaita]षधीनामधिपतिः [ ] इति
- tat← tadvocative singular neuter noun[advaita]तेजः दीप्तिः प्रकाशः जगत् भासयते प्रकाशयति अखिलं समस्तम्[viśiṣṭādvaita]मदीयं तेजः तैः तैः आराधितेन मया तेभ्यो दत्तम इति विद्धि[dvaita]किमुत्तरेण इत्यत आह -- पूर्वोक्तमेवे ति[śuddhādvaita]तूपासनाभिप्रायेणाधिदैवतम्[bhakti]प्राप्तानां चापुनरावृत्तिरुक्ता? तत्र[advaita-bhakti]र सूर्यो भाति न चन्द्रतारकं नेमा विद्युतो भान्ति कुतोऽयमग्निः इति श्रुत्यर्धं प्राग्व्याख्यातं न तद्भासयते सूर्य इत्यादि
- tā← tannominative singular masculine noun[advaita]रतम्येन आविर्भवति तद्वत्[viśiṣṭādvaita]नां प्राकृतज्योतिषामपि विभूतित्वोक्तिर्युक्तेत्युक्तं भवति अन्येषां तेजः कथमन्यस्य स्यात् अतोऽत्रादित्यादितादात्म्यं प्र[dvaita]नि [15[śuddhādvaita]मपि प्रकाशनिरपेक्षं सदानन्दचिद्रूपधामाक्षरः कालः प्रकृत्यध्यक्षः पुरुषश्चात्मा केवलचिद्रूपः जीवावस्थश्च भगवतो मे विभूतिर[bhakti]नां चापुनरावृत्तिरुक्ता? तत्र[advaita-bhakti]श्च मुमुक्षवो न पुनः संसाराय प्रवर्तन्ते यस्य
- ijas← yajnominative plural masculine noun
- viddhi← vid2nd person singular imperative active verb[advaita]विजानीहि मामकं मदीयं मम विष्णोः[viśiṣṭādvaita]।पृथिव्याः च भूतधारिण्या धारकत्वशक्तिः मदीया इत्याह --[śuddhādvaita]यत्तु योऽसावादित्ये पुरुषः सोऽसावहं [मैत्र्यु.6।35] इति श्रुतं? तत्तूपासनाभिप्रायेणाधिदैवतम्। एवं चन्द्रमस्यपि यदेष औषध[advaita-bhakti]। यद्यपि स्थावरजङ्गमेषु समानं चैतन्यात्मकं ज्योतिस्तथापि सत्त्वोत्कर्षेणादित्यादीनामुत्कर्षात्तत्रैवाविस्तरां चैतन्यज्यो
- mām← māVibhakti.Sasthi plural neuter noun
- akam← akanominative singular neuter noun
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 15.12, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_15.12 · anandgiri_15.12
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_15.12 · vedantadeshika_15.12
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_15.12 · jayatirtha_15.12
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_15.12
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_15.12
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_15.12
Theme-list memberships (2)
Show all theme-lists this verse participates in
- आदित्यwith 5.16, 8.9, 10.21, 11.6
- विद्धिwith 2.17, 3.15, 3.32, 4.13, 4.14, 4.32, …