Bhagavad Gītā Chapter 15, Verse 1: Krishna to Arjuna — Puruṣottama-Yoga
Bhagavad Gītā 15.1
श्री-भगवान् उवाचśrī-bhagavān uvāca
श्रीभगवानुवाच ऊर्ध्वमूलमधःशाखमश्वत्थं प्राहुरव्ययम् ।
छन्दांसि यस्य पर्णानि यस् तं वेद स वेदवित् ॥
ūrdhva← ūrdhvacompound (compound member)upward, raised, on highattested in commentariesdvaitaइति। कुतः श्रौतप्रयोगादित्याह -- ऊर्ध्वे ति। आदौ तावदहमूर्ध्वेन विष्णुना पवित्रो निष्पापोऽस्मि ततो वाजिरूपश्च नेता च वा-mūlam← mūla(4 verses)accusative masculine singular nounroot, base, foundation adha← adhas(4 verses)below, downwardḥ-śākham← śākhā(3 verses)accusative masculine singular nounbranch (of a tree); recension of the Veda aśvatthaṃ← aśvattha(3 verses)accusative masculine singular nounthe sacred fig tree (Ficus religiosa); the world-tree prāhu← √prāh(6 verses)past indicative 3rd person plural verbto declare, expound (variant of pravac)r avyayam← avyaya(23 verses)accusative masculine singular nounimperishable (a- + vyaya 'perishable', from vi-√i 'go away')attested in commentariesadvaita। तस्यैव संसारवृक्षस्य इदम् अन्यत् विशेषणम् -- छन्दांसि यस्य पर्णानि, छन्दांसि च्छादनात् ऋग्यजुःसामलक्षणानि यस्य संसारवृ
chandāṃsi← chandas(3 verses)nominative neuter plural nounmeter, prosody; the Vedic hymnsattested in commentariesadvaitaयस्य पर्णानि, छन्दांसि च्छादनात् ऋग्यजुःसामलक्षणानि यस्य संसारवृक्षस्य पर्णानीव पर्णानिviśiṣṭādvaitaपर्णानि आहुः छन्दांसि श्रुतयःbhaktiवेदाः यस्य पर्णानि, धर्माधर्मप्रतिपादनद्वारेण छायास्थानीयैः कर्मफलैः संसारवृक्षस्य सर्वजीवाश्रयणीयत्वापादनात्पर्णस्थानीadvaita-bhaktiछादनात्तत्त्ववस्तुप्रावरणात्संसारवृक्षरक्षणाद्वा कर्मकाण्डानि ऋग्यजुःसामलक्षणानि पर्णानीव पर्णानि yasya← yad(218 verses)genitive masculine singular nounwhich, who (relative pronoun)attested in commentariesadvaitaपर्णानि, छन्दांसि च्छादनात् ऋग्यजुःसामलक्षणानि यस्य संसारवृक्षस्य पर्णानीव पर्णानिviśiṣṭādvaitaच अश्वत्थस्य छन्दांसि पर्णानि आहुः छन्दांसि श्रुतयःśuddhādvaita, यं विचित्रनामरूपप्रपञ्चाख्यं प्रसिद्धमश्वत्थं प्राहुःbhaktiतम्। अध इति ततोऽर्वाचीनाः कार्योपाधयो हिरण्यगर्भादयो गृह्यन्ते, ते तु शाखा इव शाखा यस्य तम्। विनश्वरत्वेन श्वः प्रभातपर parṇāni← parṇanominative neuter plural nounleaf, featherattested in commentariesadvaita, छन्दांसि च्छादनात् ऋग्यजुःसामलक्षणानि यस्य संसारवृक्षस्य पर्णानीव पर्णानिviśiṣṭādvaitaआहुः छन्दांसि श्रुतयःśuddhādvaitaवायव्यं श्वेतमालभेत [यजुः2bhakti, धर्माधर्मप्रतिपादनद्वारेण छायास्थानीयैः कर्मफलैः संसारवृक्षस्य सर्वजीवाश्रयणीयत्वापादनात्पर्णस्थानीया वेदाःadvaita-bhakti। यथा वृक्षस्य,परिरक्षणार्थानि पर्णानि भवन्ति तथा संसारवृक्षस्य परिरक्षणार्थानि कर्मकाण्डानि। धर्माधर्मतद्धेतुफलप्रकाशना yas taṃ veda← √vid(76 verses)past indicative 3rd person singular verbto know; to find (verbal root) sa← tad(305 verses)nominative masculine singular nounthat (distal demonstrative); also 3rd-person pronoun veda← √vid(76 verses)compound (compound member)to know; to find (verbal root)-vit
spoken
The sages speak of an eternal sacred fig rooted above and branching downward, its leaves the Vedic hymns; whoever knows this tree knows all the Vedas.