Chapter 13 (Kṣetra-Kṣetrajña-Vibhāga-Yoga (The Yoga of Distinction Between Field and Field-Knower)), verse 15
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
बहिर् अन्तश् च भूतानाम् अचरं चरम् एव च | सूक्ष्मत्वात् तद् अविज्ञेयं दूर-स्थं चान्तिके च तत्
bahir antaś ca bhūtānām acaraṃ caram eva ca | sūkṣmatvāt tad avijñeyaṃ dūra-sthaṃ cāntike ca tat
Word-by-word
- bahis← bahisnominative singular masculine noun
- antar← antarnominative singular masculine noun
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]तानि इन्द्रियाणि श्रोत्रादीनि बुद्धीन्द्रियकर्मेन्द्रियाख्यानि? अन्तःकरणे[viśiṣṭādvaita]वर्तते[dvaita]ाभासयतीति सर्वेन्द्रियगुणाभासम्[śuddhādvaita]्छेदस्य प्रयोजनं तूपपादितमेवअनन्तं [11[bhakti]-- सर्वेन्द्रियेति[advaita-bhakti]ं प्रपञ्च्यते इति न्यायमनुसृत्य सर्वप्रपञ्चाध्यारोपेणानादिमत्परं ब्रह्मेति व्याख्यातम्
- bhūtānām← bhūVibhakti.Sasthi plural masculine noun
- acaram← car1st person singular imperfect active verb
- caram← caraccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]एव च -- स्वभावतः अचरं चरं च देहित्वे। सूक्ष्मत्वात् तद् अविज्ञेयम्? एवं सर्वशक्तियुक्तं सर्वज्ञं तद् आत्मतत्त्वम् अस्मि
- eva← evavocative singular neuter noun[advaita]म्? तथापि सर्वभृच्च एव[viśiṣṭādvaita]च -- स्वभावतः अचरं चरं च देहित्वे। सूक्ष्मत्वात् तद् अविज्ञेयम्? एवं सर्वशक्तियुक्तं सर्वज्ञं तद् आत्मतत्त्वम् अस्मिन्[dvaita]ंसर्वतःपाणिपादं
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]तानि इन्द्रियाणि श्रोत्रादीनि बुद्धीन्द्रियकर्मेन्द्रियाख्यानि? अन्तःकरणे[viśiṣṭādvaita]वर्तते[dvaita]ाभासयतीति सर्वेन्द्रियगुणाभासम्[śuddhādvaita]्छेदस्य प्रयोजनं तूपपादितमेवअनन्तं [11[bhakti]-- सर्वेन्द्रियेति[advaita-bhakti]ं प्रपञ्च्यते इति न्यायमनुसृत्य सर्वप्रपञ्चाध्यारोपेणानादिमत्परं ब्रह्मेति व्याख्यातम्
- sūkṣmatvāt← sūkṣmatvaablative singular neuter noun[viśiṣṭādvaita]तद् अविज्ञेयम्? एवं सर्वशक्तियुक्तं सर्वज्ञं तद् आत्मतत्त्वम् अस्मिन् क्षेत्रे वर्तमानम्
- tat← tadvocative singular neuter noun[advaita]ज्ञेयम् इत्यर्थः ध्यायतीव लेलायतीव (बृह0 उ 0 4[viśiṣṭādvaita]त्वम् अस्मिन् क्षेत्रे वर्तमानम्[dvaita]वाद्यर्थ उक्तः पुरस्तात्[bhakti]तदाकारेण भासत इति तथा[advaita-bhakti]तद्विषयरूपतयाऽवभासत इव सर्वेन्द्रियव्यापारैर्व्यापृतमिव तज्ज्ञेयं ब्रह्मध्यायतीव लेलायतीव इति श्रुतेः
- avijñeyam← avijñeyaaccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]? एवं सर्वशक्तियुक्तं सर्वज्ञं तद् आत्मतत्त्वम् अस्मिन् क्षेत्रे वर्तमानम्
- dūra← dūravocative singular neuter noun[advaita]स्थत्वमित्याशङ्क्याह -- अविज्ञाततयेति[viśiṣṭādvaita]स्थं च अन्तिके च तत्? अमानित्वाद्युक्तगुणरहितानां विपरीतगुणानां पुंसां स्वदेहे वर्तमानम् अपि अतिदूरस्थम्? तथा अमानित्वाद
- stham← sthaaccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]? तथा अमानित्वादिगुणोपेतानां तद्
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]तानि इन्द्रियाणि श्रोत्रादीनि बुद्धीन्द्रियकर्मेन्द्रियाख्यानि? अन्तःकरणे[viśiṣṭādvaita]वर्तते[dvaita]ाभासयतीति सर्वेन्द्रियगुणाभासम्[śuddhādvaita]्छेदस्य प्रयोजनं तूपपादितमेवअनन्तं [11[bhakti]-- सर्वेन्द्रियेति[advaita-bhakti]ं प्रपञ्च्यते इति न्यायमनुसृत्य सर्वप्रपञ्चाध्यारोपेणानादिमत्परं ब्रह्मेति व्याख्यातम्
- antike← antikalocative singular neuter noun[advaita]चेति। विद्वदविद्वद्भेदापेक्षयादूरात्सुदूरे तदिहान्तिके च इति श्रुतिस्तदर्थोऽत्र प्रसङ्गादनूदित इत्यर्थः।[viśiṣṭādvaita]च तत्? अमानित्वाद्युक्तगुणरहितानां विपरीतगुणानां पुंसां स्वदेहे वर्तमानम् अपि अतिदूरस्थम्? तथा अमानित्वादिगुणोपेतानां त
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]तानि इन्द्रियाणि श्रोत्रादीनि बुद्धीन्द्रियकर्मेन्द्रियाख्यानि? अन्तःकरणे[viśiṣṭādvaita]वर्तते[dvaita]ाभासयतीति सर्वेन्द्रियगुणाभासम्[śuddhādvaita]्छेदस्य प्रयोजनं तूपपादितमेवअनन्तं [11[bhakti]-- सर्वेन्द्रियेति[advaita-bhakti]ं प्रपञ्च्यते इति न्यायमनुसृत्य सर्वप्रपञ्चाध्यारोपेणानादिमत्परं ब्रह्मेति व्याख्यातम्
- tat← tadvocative singular neuter noun[advaita]ज्ञेयम् इत्यर्थः ध्यायतीव लेलायतीव (बृह0 उ 0 4[viśiṣṭādvaita]त्वम् अस्मिन् क्षेत्रे वर्तमानम्[dvaita]वाद्यर्थ उक्तः पुरस्तात्[bhakti]तदाकारेण भासत इति तथा[advaita-bhakti]तद्विषयरूपतयाऽवभासत इव सर्वेन्द्रियव्यापारैर्व्यापृतमिव तज्ज्ञेयं ब्रह्मध्यायतीव लेलायतीव इति श्रुतेः
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 13.15, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_13.15 · anandgiri_13.15
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_13.15 · vedantadeshika_13.15
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_13.15 · jayatirtha_13.15
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_13.15
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_13.15
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_13.15
Theme-list memberships (2)
Show all theme-lists this verse participates in
- भूतानाम्with 1.1, 2.69, 4.6, 10.20, 10.22
- मत्वाwith 3.28, 10.8, 11.41