Chapter 9 (Rāja-Vidyā-Rāja-Guhya-Yoga (The Yoga of Royal Knowledge and Royal Mystery)), verse 7
Krishna → Arjuna · vocative: Kaunteya · meter: other
सर्व-भूतानि कौन्तेय प्रकृतिं यान्ति मामिकाम् | कल्प-क्षये पुनस् तानि कल्पादौ विसृजाम्य् अहम्
sarva-bhūtāni kaunteya prakṛtiṃ yānti māmikām | kalpa-kṣaye punas tāni kalpādau visṛjāmy aham
Word-by-word
- sarva← sarvavocative singular masculine noun[advaita]भूतानि कौन्तेय प्रकृतिं त्रिगुणात्मिकाम् अपरां निकृष्टां यान्ति मामिकां मदीयां कल्पक्षये प्रलयकाले[viśiṣṭādvaita]ाणि भूतानि मामिकां मच्छरीरभूतां प्रकृतिं तमःशब्दवाच्यां नामरूपविभागानर्हां कल्पक्षये चतुर्मुखावसानसमये मत्संकल्पाद् यान्[dvaita]भूतानीत्यादिना[śuddhādvaita]ेति। स्थावरजङ्गमात्मकानि वियदादीनि च कल्पक्षये शतं कल्पा ब्रह्मणो वर्षात्मकास्तेषां क्षयेऽवान्तरे च प्रातिलोम्येन,मामिका[bhakti]ेति। कल्पक्षये प्रलयकाले सर्वाणि भूतानि मदीयां प्रकृतिं यान्ति त्रिगुणात्मिकायां मायायां लीयन्ते? पुनः कल्पादौ सृष्टिकाल[advaita-bhakti]ाणि भूतानि कल्पक्षये प्रलयकाले मामिकां मच्छक्तित्वेन कल्पितां प्रकृतिं त्रिगुणात्मिकां मायां स्वकारणभूतां यान्ति
- bhūtāni← bhūnominative plural neuter noun[advaita]कौन्तेय प्रकृतिं त्रिगुणात्मिकाम् अपरां निकृष्टां यान्ति मामिकां मदीयां कल्पक्षये प्रलयकाले[viśiṣṭādvaita]मामिकां मच्छरीरभूतां प्रकृतिं तमःशब्दवाच्यां नामरूपविभागानर्हां कल्पक्षये चतुर्मुखावसानसमये मत्संकल्पाद् यान्ति[bhakti]मदीयां प्रकृतिं यान्ति त्रिगुणात्मिकायां मायायां लीयन्ते? पुनः कल्पादौ सृष्टिकाले तानि विसृजामि विशेषेण सृजामि[advaita-bhakti]कल्पक्षये प्रलयकाले मामिकां मच्छक्तित्वेन कल्पितां प्रकृतिं त्रिगुणात्मिकां मायां स्वकारणभूतां यान्ति
- kaunteya← kaunteyavocative singular masculine noun[advaita]प्रकृतिं त्रिगुणात्मिकाम् अपरां निकृष्टां यान्ति मामिकां मदीयां कल्पक्षये प्रलयकाले[viśiṣṭādvaita]इत्यस्य भावः[advaita-bhakti]ेत्युक्तार्थम्
- prakṛtim← prakṛaccusative singular masculine noun
- yānti← yā3rd person plural present indicative active verb[advaita]मामिकां मदीयां कल्पक्षये प्रलयकाले[viśiṣṭādvaita]। तानि एव भूतानि कल्पादौ पुनः विसृजामि अहम्। यथा आह मनुः -- आसीदिदं तमोभूतम् (मनु0 1।5)सोऽभिध्याय शरीरात् स्वात् (मनु0 1[śuddhādvaita]तत्र प्रलीयन्ते[bhakti]त्रिगुणात्मिकायां मायायां लीयन्ते? पुनः कल्पादौ सृष्टिकाले तानि विसृजामि विशेषेण सृजामि[advaita-bhakti]। तत्रैव सूक्ष्मरूपेण लीयन्त इत्यर्थः। हे कौन्तेयेत्युक्तार्थम्। पुनस्तानि कल्पादौ सर्गकाले विसृजामि प्रकृतावविभागापन्ना
- kalpa← kalpavocative singular masculine noun[advaita]क्षये प्रलयकाले[viśiṣṭādvaita]क्षये चतुर्मुखावसानसमये मत्संकल्पाद् यान्ति[śuddhādvaita]क्षये शतं कल्पा ब्रह्मणो वर्षात्मकास्तेषां क्षयेऽवान्तरे[bhakti]क्षये प्रलयकाले सर्वाणि भूतानि मदीयां प्रकृतिं यान्ति त्रिगुणात्मिकायां मायायां लीयन्ते? पुनः कल्पादौ सृष्टिकाले तानि वि[advaita-bhakti]ितेन प्रपञ्चेनासङ्गस्यात्मनोऽसंश्लेषमुक्त्वा प्रलयेऽपि तमाह -- सर्वाणि भूतानि कल्पक्षये प्रलयकाले मामिकां मच्छक्तित्वेन
- kṣaye← kṣilocative singular masculine noun[advaita]प्रलयकाले[viśiṣṭādvaita]चतुर्मुखावसानसमये मत्संकल्पाद् यान्ति[śuddhādvaita]शतं कल्पा ब्रह्मणो वर्षात्मकास्तेषां क्षयेऽवान्तरे[bhakti]प्रलयकाले सर्वाणि भूतानि मदीयां प्रकृतिं यान्ति त्रिगुणात्मिकायां मायायां लीयन्ते? पुनः कल्पादौ सृष्टिकाले तानि विसृजाम[advaita-bhakti]प्रलयकाले मामिकां मच्छक्तित्वेन कल्पितां प्रकृतिं त्रिगुणात्मिकां मायां स्वकारणभूतां यान्ति
- punas← punanominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]तानि विसृजामि इति वचनाच्च[advaita-bhakti]तानि कल्पादौ सर्गकाले विसृजामि प्रकृतावविभागापन्नानि विभागेन व्यनज्मि
- tāni← tanlocative singular masculine noun[advaita]कौन्तेय प्रकृतिं त्रिगुणात्मिकाम् अपरां निकृष्टां यान्ति मामिकां मदीयां कल्पक्षये प्रलयकाले[viśiṣṭādvaita]मामिकां मच्छरीरभूतां प्रकृतिं तमःशब्दवाच्यां नामरूपविभागानर्हां कल्पक्षये चतुर्मुखावसानसमये मत्संकल्पाद् यान्ति[bhakti]मदीयां प्रकृतिं यान्ति त्रिगुणात्मिकायां मायायां लीयन्ते? पुनः कल्पादौ सृष्टिकाले तानि विसृजामि विशेषेण सृजामि[advaita-bhakti]कल्पक्षये प्रलयकाले मामिकां मच्छक्तित्वेन कल्पितां प्रकृतिं त्रिगुणात्मिकां मायां स्वकारणभूतां यान्ति
- kalpāt← kalpaablative singular masculine noun
- au← anominative dual masculine noun
- visṛjāmi← visṛj1st person singular present indicative active verb[advaita]उत्पादयामि अहं पूर्ववत्[viśiṣṭādvaita]अहम्। यथा आह मनुः -- आसीदिदं तमोभूतम् (मनु0 1।5)सोऽभिध्याय शरीरात् स्वात् (मनु0 1।8) इति श्रुतिरपि -- यस्याव्यक्तं शरीर[śuddhādvaita]तान्यहमक्षरात्मा प्रकृतिपुरुषद्वारा[bhakti]विशेषेण सृजामि[advaita-bhakti]प्रकृतावविभागापन्नानि विभागेन व्यनज्मि
- aham← ahanominative singular neuter noun[viśiṣṭādvaita]। यथा आह मनुः -- आसीदिदं तमोभूतम् (मनु0 1।5)सोऽभिध्याय शरीरात् स्वात् (मनु0 1।8) इति श्रुतिरपि -- यस्याव्यक्तं शरीरम् (स
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 9.7, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_9.7 · anandgiri_9.7
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_9.7 · vedantadeshika_9.7
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_9.7 · jayatirtha_9.7
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_9.7
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_9.7
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_9.7
Theme-list memberships (6)
Show all theme-lists this verse participates in
- अहं बीजप्रदः पिताwith 7.10
- कौन्तेयwith 1.27, 2.14, 2.37, 2.60, 3.9, 3.39, …
- गर्भंwith 14.3
- प्रकृतिwith 1.1, 3.5, 3.28, 3.33, 4.6, 5.10, …
- बहु स्यां प्रजायेयwith 7.10, 9.4, 9.5, 9.8, 9.24
- भूतभावोद्भवकरो विसर्गः कर्मसंज्ञितःwith 8.3