Bhagavad Gītā Chapter 9, Verse 8: Krishna to Arjuna — Rāja-Vidyā-Rāja-Guhya-Yoga
Bhagavad Gītā 9.8
प्रकृतिं स्वामवष्टभ्य विसृजामि पुनः पुनः ।
भूतग्राममिमं कृत्स्नमवशं प्रकृतेर् वशात् ॥
prakṛtiṃ← prakṛti(28 verses)accusative feminine singular nounprimordial nature (pra- + √kṛ 'do' — 'that from which all is made') svām← sva(21 verses)accusative feminine singular nounown, selfattested in commentariesviśiṣṭādvaitaइति श्लोकेन avaṣṭabhya← avaṣṭambh(2 verses)convto support, lean upon (ava- + √stambh)attested in commentariesadvaitaवशीकृत्य विसृजामि पुनः पुनः प्रकृतितो जातं भूतग्रामं भूतसमुदायम् इमं वर्तमानं कृत्स्नं समग्रम् अवशम् अस्वतन्त्रम्, अविदviśiṣṭādvaitaअष्टधा परिणमय्य इमं चतुर्विधं देवतिर्यङ्मनुष्यस्थावरात्मकं भूतग्रामं मदीयाया मोहिन्याः गुणमय्याः प्रकृतेः वशात् अवशं पु visṛjāmi← vi-√sṛj(3 verses)present indicative 1st person singular verbto release, emit, dispatch (vi- + √sṛj)attested in commentariesadvaitaपुनः पुनः प्रकृतितो जातं भूतग्रामं भूतसमुदायम् इमं वर्तमानं कृत्स्नं समग्रम् अवशम् अस्वतन्त्रम्, अविद्यादिदोषैः परवशीकृviśiṣṭādvaita।एवं तर्हि विषमसृष्ट्यादीनि कर्माणि नैर्घृण्याद्यापादनेन भगवन्तं बध्नन्ति इति, अत्र आह --śuddhādvaita। प्रकृत्या विसर्जनात्तद्वशादवशम्। अनेन मयैव स्वेच्छया कृतोऽयं प्रकृतिद्वारात्मविभागः नान्येन कृत इति सूच्यते। प्राचीनकर puna← punar(25 verses)again, once moreḥ puna← punar(25 verses)again, once moreḥ
bhūta← bhūta(67 verses)compound (compound member)being, creature; element; past, gone-grāmam← grāma(5 verses)accusative masculine singular nounvillage; collection imaṃ← idam(122 verses)accusative masculine singular nounthis (proximal demonstrative) kṛtsnam← kṛtsna(12 verses)accusative masculine singular nounwhole, entire, complete avaśaṃ← avaśa(5 verses)accusative masculine singular nounwithout will, helpless (a- + vaśa 'will') prakṛte← prakṛti(28 verses)genitive feminine singular nounprimordial nature (pra- + √kṛ 'do' — 'that from which all is made')r vaśāt← vaśa(4 verses)ablative masculine singular nounwill, control, powerattested in commentariesadvaitaस्वभाववशात्viśiṣṭādvaitaअवशं पुनः पुनः काले काले विसृजामि
spoken
Seizing hold of my own nature, I send forth this entire multitude of beings again and again; they are helpless, swept along by the force of that nature itself.