Chapter 18 (Mokṣa-Sannyāsa-Yoga (The Yoga of Liberation by Renunciation)), verse 46
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
यतः प्रवृत्तिर्भूतानां येन सर्वमिदं ततम् | स्वकर्मणा तमभ्यर्च्य सिद्धिं विन्दति मानवः
yataḥ pravṛttirbhūtānāṃ yena sarvamidaṃ tatam | svakarmaṇā tamabhyarcya siddhiṃ vindati mānavaḥ
Word-by-word
- yatas← yatnominative plural masculine noun
- pravṛttis← pravṛtnominative singular masculine noun
- bhūtānām← bhūVibhakti.Sasthi plural masculine noun[viśiṣṭādvaita]उत्पत्त्यादिका प्रवृत्तिः? येन
- yena← yāinstrumental singular masculine noun[advaita]ईश्वरेण सर्वम् इदं ततं जगत् व्याप्तम् स्वकर्मणा पूर्वोक्तेन प्रतिवर्णं तम् ईश्वरम् अभ्यर्च्य पूजयित्वा आराध्य केवलं ज्ञ[viśiṣṭādvaita]च सर्वम् इदं ततं स्वकर्मणां तं माम् इन्द्राद्यन्तरात्मतयावस्थितम् अभ्यर्च्य मत्प्रसादात् मत्प्राप्तिरूपां सिद्धिं विन्द[śuddhādvaita]ाक्षरेण भगवत्स्वरूपेणेदं ततं तमेवाभ्यर्च्य? न तु देवान्तरं? तदा सिद्धिं मुक्तिं प्राप्नोति स्वकर्मणेति द्रढयति[bhakti]च कारणात्मना सर्वमिदं विश्वं ततं व्याप्तं तमीश्वरं स्वकर्मणाऽभ्यर्च्य पूजयित्वा सिद्धिं लभते मनुष्यः।[advaita-bhakti]चैकेन सद्रूपेण स्फुरणरूपेण
- sarvam← sarvaaccusative singular masculine noun[advaita]इदं ततं जगत् व्याप्तम् स्वकर्मणा पूर्वोक्तेन प्रतिवर्णं तम् ईश्वरम् अभ्यर्च्य पूजयित्वा आराध्य केवलं ज्ञाननिष्ठायोग्यता[viśiṣṭādvaita]इदं ततं स्वकर्मणां तं माम् इन्द्राद्यन्तरात्मतयावस्थितम् अभ्यर्च्य मत्प्रसादात् मत्प्राप्तिरूपां सिद्धिं विन्दति मानवः
- idam← idamnominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]ततम् इति पूर्वम्
- tatam← tanaccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]इति पूर्वम्[advaita-bhakti]इति तमन्तर्यामिणं भगवन्तं स्वकर्मणा प्रतिवर्णाश्रमं विहितेनाभ्यर्च्य तोषयित्वा तत्प्रसादादैकात्म्यज्ञाननिष्ठायोग्यतालक्
- su← sunominative singular masculine noun[advaita]फलमपश्यतामीश्वरप्रसादासादितविवेकवैराग्यवतां संन्यासिनां ज्ञाननिष्ठयोग्यतावतां ज्ञानप्राप्त्या मुक्तिरित्यभिप्रेत्याह --
- akarmaṇā← akarmaninstrumental singular masculine noun
- tam← tayaccusative singular masculine noun[advaita]स्वकर्मणा पूर्वोक्तेन प्रतिवर्णं तम् ईश्वरम् अभ्यर्च्य पूजयित्वा आराध्य केवलं ज्ञाननिष्ठायोग्यतालक्षणां सिद्धिं विन्दति[viśiṣṭādvaita]अभ्यर्च्य मत्प्रसादात् मत्प्राप्तिरूपां सिद्धिं विन्दति मानवः[advaita-bhakti]। आनन्दो ब्रह्मेति व्यजानात्? आनन्दाद्ध्येव खल्विमानि भूतानि जायन्ते इति च। तस्य निर्णयवाक्यंमायां तु प्रकृतिं विद्यान्म
- abhyarcya← abhyarcnominative singular masculine noun[advaita]पूजयित्वा आराध्य केवलं ज्ञाननिष्ठायोग्यतालक्षणां सिद्धिं विन्दति मानवः मनुष्यः[viśiṣṭādvaita]मत्प्रसादात् मत्प्राप्तिरूपां सिद्धिं विन्दति मानवः
- siddhim← sidhaccusative singular masculine noun
- vindati← vid3rd person singular present indicative active verb[advaita]मानवः मनुष्यः[viśiṣṭādvaita]मानवः[advaita-bhakti]मानवो? देवादिस्तूपासनामात्रेणेति भावः
- mānavas← mānavanominative singular masculine noun
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 18.46, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_18.46 · anandgiri_18.46
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_18.46 · vedantadeshika_18.46
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_18.46 · jayatirtha_18.46
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_18.46
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_18.46
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_18.46
Theme-list memberships (4)
Show all theme-lists this verse participates in
- प्रवृत्तिwith 1.1, 11.31, 14.12, 14.13, 14.22, 15.4, …
- येन सर्वमिदं ततम्with 2.22, 8.4, 9.4, 9.5, 12.3, 12.4
- सिद्धwith 1.1, 2.48, 3.20, 4.12, 4.22, 4.38, …
- स्वकर्मणा तमभ्यर्च्यwith 6.32