Chapter 18 (Mokṣa-Sannyāsa-Yoga (The Yoga of Liberation by Renunciation)), verse 31
Krishna → Arjuna · vocative: Pārtha · meter: anuṣṭubh
यया धर्ममधर्मं च कार्यं चाकार्यमेव च | अयथावत्प्रजानाति बुद्धिः सा पार्थ राजसी
yayā dharmamadharmaṃ ca kāryaṃ cākāryameva ca | ayathāvatprajānāti buddhiḥ sā pārtha rājasī
Word-by-word
- yayā← yāinstrumental singular feminine noun[advaita]धर्मं शास्त्रचोदितम् अधर्मं[viśiṣṭādvaita]पूर्वोक्तं द्विविधं धर्मं तद्विपरीतं[dvaita]धर्ममधर्मं चेति राजस्या बुद्धेर्धर्मादिविषयायाः अयथार्थज्ञानहेतुत्वमुच्यत,इत्यन्यथाप्रतीतिनिरासार्थमाह -- यथार्थत्वे ति[śuddhādvaita]धर्ममिति[advaita-bhakti]बुद्ध्या सा राजसी बुद्धिः
- dhā← dhāvocative singular neuter noun[advaita]निर्णयेन न जानातीत्यर्थः[viśiṣṭādvaita]रण्यादुभयप्रसङ्गाच्च -- पूर्वोक्तं,द्विविधमित्युक्तम्
- ṝm← ṝaccusative singular masculine noun
- am← aaccusative singular masculine noun
- adharmam← adharmaaccusative singular masculine noun
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]ोदितम् अधर्मं[viśiṣṭādvaita]तन्निष्ठानां देशकालावस्थादिषु कार्यं[dvaita]ेति राजस्या बुद्धेर्धर्मादिविषयायाः अयथार्थज्ञानहेतुत्वमुच्यत,इत्यन्यथाप्रतीतिनिरासार्थमाह -- यथार्थत्वे ति[śuddhādvaita]प्रजानाति? न यथावत् सा राजसी बुद्धिः[advaita-bhakti]ाकार्यं
- kāryam← kṛaccusative singular masculine noun
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]ोदितम् अधर्मं[viśiṣṭādvaita]तन्निष्ठानां देशकालावस्थादिषु कार्यं[dvaita]ेति राजस्या बुद्धेर्धर्मादिविषयायाः अयथार्थज्ञानहेतुत्वमुच्यत,इत्यन्यथाप्रतीतिनिरासार्थमाह -- यथार्थत्वे ति[śuddhādvaita]प्रजानाति? न यथावत् सा राजसी बुद्धिः[advaita-bhakti]ाकार्यं
- akāryam← akāryaaccusative singular masculine noun
- eva← evavocative singular neuter noun[advaita]कार्याकार्ये अयथावत् न यथावत् सर्वतः निर्णयेन न प्रजानाति? बुद्धिः सा पार्थ? राजसी[dvaita]ार्थः किं न स्यात् इत्यत आह -- अन्यथे ति
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]ोदितम् अधर्मं[viśiṣṭādvaita]तन्निष्ठानां देशकालावस्थादिषु कार्यं[dvaita]ेति राजस्या बुद्धेर्धर्मादिविषयायाः अयथार्थज्ञानहेतुत्वमुच्यत,इत्यन्यथाप्रतीतिनिरासार्थमाह -- यथार्थत्वे ति[śuddhādvaita]प्रजानाति? न यथावत् सा राजसी बुद्धिः[advaita-bhakti]ाकार्यं
- ayathās← yam2nd person singular aorist passive verb
- vat← avvocative singular neuter noun[advaita]न यथावत् सर्वतः निर्णयेन न प्रजानाति? बुद्धिः सा पार्थ? राजसी[viśiṣṭādvaita]न जानाति सा राजसी बुद्धिः[dvaita]प्रजानातीत्यस्य यथार्थज्ञानजनननियमाभावे तात्पर्यमित्यर्थः[śuddhādvaita]सा राजसी बुद्धिः[bhakti]संदेहास्पदत्वेनेत्यर्थः
- prajānāti← prajñā3rd person singular present indicative active verb[advaita]? बुद्धिः सा पार्थ? राजसी[śuddhādvaita]? न यथावत् सा राजसी बुद्धिः[advaita-bhakti]यथावन्न जानाति किंस्विदिदमिदमित्थं नवेति चानध्यवसायं संशयं वा भजते यया बुद्ध्या सा राजसी बुद्धिः
- buddhis← budhnominative singular masculine noun
- sā← sānominative singular feminine noun[advaita]पार्थ? राजसी[viśiṣṭādvaita]राजसी बुद्धिः[dvaita]र्थमाह -- यथार्थत्वे ति[śuddhādvaita]राजसी बुद्धिः[advaita-bhakti]यं संशयं वा भजते यया बुद्ध्या सा राजसी बुद्धिः
- pārtha← pārthavocative singular masculine noun[advaita]? राजसी
- rājas← rājnominative plural masculine noun[dvaita]याः। अन्यथा तामस्याः? भेदाभावात्।
- ī← inominative dual masculine noun
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 18.31, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_18.31 · anandgiri_18.31
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_18.31 · vedantadeshika_18.31
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_18.31 · jayatirtha_18.31
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_18.31
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_18.31
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_18.31
Theme-list memberships (5)
Show all theme-lists this verse participates in
- कार्यwith 2.25, 2.28, 3.5, 3.17, 3.19, 4.16, …
- पार्थwith 1.25, 1.26, 1.28, 1.29, 1.30, 2.3, …
- प्रजाwith 1.1, 3.10, 3.24, 10.6, 11.31, 11.39
- बुद्धिwith 2.19, 2.39, 2.41, 2.44, 2.49, 2.50, …
- बुद्धिःwith 2.44, 2.65, 3.1, 3.2, 10.4, 10.5, …