Summon
Chapter 2 (Sāṅkhya-Yoga (The Yoga of Knowledge)), verse 44
KrishnaArjuna · meter: anuṣṭubh
भोगैश्वर्य-प्रसक्तानां तयापहृत-चेतसाम् | व्यवसायात्मिका बुद्धिः समाधौ न विधीयते
bhogaiśvarya-prasaktānāṃ tayāpahṛta-cetasām | vyavasāyātmikā buddhiḥ samādhau na vidhīyate

Word-by-word

  • bhogabhujvocative singular masculine noun
    [advaita]ैश्वर्यप्रसक्तानां भोगः कर्तव्यः ऐश्वर्यं
    [viśiṣṭādvaita]ैश्वर्यप्रसक्तानां तया वाचा भोगैश्वर्यविषयया अपहृता त्मज्ञानानां यथोदिता व्यवसायात्मिका बुद्धिः समाधौ मनसि न विधीयते न उ
    [bhakti]ैश्वर्यप्रसक्तानामिति
    [advaita-bhakti]ैश्वर्यगतिं प्रति क्रियाविशेषबहुलां अमृतपानोर्वशीविहारपारिजातपरिमलादिनिबन्धनो यो भोगस्तत्कारणं
  • aiśvaryaaiśvaryavocative singular neuter noun
    [advaita]ं च इति भोगैश्वर्ययोरेव प्रणयवतां तदात्मभूतानाम्। तया क्रियाविशेषबहुलया वाचा अपहृतचेतसाम् आच्छादितविवेकप्रज्ञानां व्यवसा
  • prasaktānāmprasañjVibhakti.Sasthi plural masculine noun
  • tayāinstrumental singular feminine noun
    [advaita]क्रियाविशेषबहुलया वाचा अपहृतचेतसाम् आच्छादितविवेकप्रज्ञानां व्यवसायात्मिका सांख्ये योगे वा बुद्धिः समाधौ समाधीयते अस्मि
    [viśiṣṭādvaita]वाचा भोगैश्वर्यविषयया अपहृता त्मज्ञानानां यथोदिता व्यवसायात्मिका बुद्धिः समाधौ मनसि न विधीयते न उत्पद्यते
    [dvaita]ऽपहृतेत्यादेरप्रतीतिनिरासायार्थमाह तेषा मिति
    [śuddhādvaita]वाचाऽपहृतचेतसां काम्यकर्मपराणां व्यवसायात्मिकैका बुद्धिः समाधिविषयिणी न विधीयते
    [bhakti]पुष्पितया वाचापहृतमाकृष्टं चेतो येषां तेषां समाधिः चित्तैकाग्र्यं पमेश्वरैकाग्र्याभिमुखत्वं तस्मिन्निश्चयात्मिका बुद्धि
    [advaita-bhakti]वाचापहृतचेतसामविपश्चितां व्यवसायात्मिका बुद्धिर्न भवतीत्यन्वयः
  • apahṛtaapahṛvocative singular masculine noun
    [advaita]चेतसाम् आच्छादितविवेकप्रज्ञानां व्यवसायात्मिका सांख्ये योगे वा बुद्धिः समाधौ समाधीयते अस्मिन् पुरुषोपभोगाय सर्वमिति समाध
    [viśiṣṭādvaita]ा त्मज्ञानानां यथोदिता व्यवसायात्मिका बुद्धिः समाधौ मनसि न विधीयते न उत्पद्यते
  • cetascitnominative singular masculine noun
  • āmāaccusative singular masculine noun
  • buddhisbudhnominative singular masculine noun
    [advaita]तेषामुदेष्यतीत्याशङ्क्याह तयेति
    [advaita-bhakti]तेषां न भवतीति वा
  • samādhausamādhānominative dual masculine noun
    [advaita]समाधीयते अस्मिन् पुरुषोपभोगाय सर्वमिति समाधिः अन्तःकरणं बुद्धिः तस्मिन् समाधौ न विधीयते न भवति इत्यर्थः
    [viśiṣṭādvaita]मनसि न विधीयते न उत्पद्यते
    [dvaita]समाध्यर्थे न विधीयते
    [śuddhādvaita]हृदीति
  • nanavocative singular neuter noun
    [advaita]ां भोगः कर्तव्यः ऐश्वर्यं
    [viśiṣṭādvaita]ां तया वाचा भोगैश्वर्यविषयया अपहृता त्मज्ञानानां यथोदिता व्यवसायात्मिका बुद्धिः समाधौ मनसि न विधीयते न उत्पद्यते
    [dvaita]िर्णयात्मिका बुद्धिः समाधौ समाध्यर्थे न विधीयते
    [śuddhādvaita]ां तेषां तया वाचाऽपहृतचेतसां काम्यकर्मपराणां व्यवसायात्मिकैका बुद्धिः समाधिविषयिणी न विधीयते
    [bhakti]ामिति। भोगैश्वर्ययोः प्रसक्तानामभिनिविष्टानाम्। तया पुष्पितया वाचापहृतमाकृष्टं चेतो येषां तेषां समाधिः चित्तैकाग्र्यं पम
    [advaita-bhakti]ामपि व्यवसायात्मिका बुद्धिः कुतो न भवति प्रमाणस्य तुल्यत्वादित्याशङ्क्य प्रतिबन्धकसद्भावान्न भवतीत्याह त्रिभिः यामिमां व
  • vidhīyatevidhā3rd person singular present indicative passive verb
    [advaita]न भवति इत्यर्थः
    [viśiṣṭādvaita]न उत्पद्यते
    [dvaita]। सम्यङ्निर्णीतार्थानामीश्वरे मनस्समाधानं सम्यग्भवति। तद्धि मोक्षसाधनम्। उक्तं चैतदन्यत्र न तस्य तत्त्वग्रहणाय साक्षाद्व
    [śuddhādvaita]। विशेषेण न स्थाप्यते इति वा। तेषां समाधौ हृदीति।
    [bhakti]। कर्मकर्तरिप्रयोगः। नोत्पद्यत इत्यर्थः। function playAudio(){ if(document.getElementById('slkaudio') != null) document.
    [advaita-bhakti]। न भवतीत्यर्थः। समाधिविषया व्यवसायात्मिका बुद्धिस्तेषां न भवतीति वा। अधिकरणे विषये वा सप्तम्यास्तुल्यत्वात्। विधीयत इति

Intertextual panel

The 8 verses most likely to be intertexts of 2.44, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.

Doctrinal projections

How each major school's commentary tradition reads this verse.

Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_2.44 · anandgiri_2.44
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_2.44
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_2.44 · jayatirtha_2.44
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_2.44
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_2.44
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_2.44

Theme-list memberships (4)

Show all theme-lists this verse participates in
  • बुद्धिwith 2.19, 2.39, 2.41, 2.49, 2.50, 2.51, …
  • बुद्धिःwith 2.65, 3.1, 3.2, 10.4, 10.5, 18.30, …
  • व्यवसायात्मिकाwith 2.41, 2.48
  • व्यवसायात्मिका बुद्धिwith 2.41, 9.30