सूत्रकृत्·Sūtrakṛt-Gītā
Ch 2 · Sāṅkhya-Yoga
compare← 2.432.45 →

Bhagavad Gītā Chapter 2, Verse 44: Krishna to Arjuna — Sāṅkhya-Yoga

Bhagavad Gītā 2.44Chapter 2 · Sāṅkhya-Yoga · Krishna → Arjuna · anuṣṭubh
भोगैश्वर्यप्रसक्तानां तयापहृतचेतसाम् ।
व्यवसायात्मिका बुद्धिः समाधौ न विधीयते ॥
bhoga← bhoga(10 verses)compound (compound member)enjoyment, experience (sensual)iśvarya-prasaktānāṃ← pra-√sañj(2 verses)genitive masculine plural participle noun(pra- + sañj: to attach) tayā← tad(305 verses)instrumental feminine singular nounthat (distal demonstrative); also 3rd-person pronounpahṛta-cetasām← cetas(16 verses)genitive masculine plural nounconsciousness, mind, awareness
vyavasāy← vyavasāya(4 verses)compound (compound member)resolve, determination, settled intention (vi- + ava- + √so 'destroy/finish' — 'cutting through to a decision')ātmikā← ātmaka(6 verses)nominative feminine singular nounhaving the nature of (ātman + -ka 'pertaining to') buddhiḥ← buddhi(48 verses)nominative feminine singular nounintellect, intelligence, discriminating facultyattested in commentariesadvaitaसमाधौ समाधीयते अस्मिन् पुरुषोपभोगाय सर्वमिति समाधिः अन्तःकरणं बुद्धिः तस्मिन् समाधौ न विधीयते न भवति इत्यर्थःviśiṣṭādvaitaसमाधौ मनसि न विधीयते न उत्पद्यतेdvaitaसमाधौ समाध्यर्थे न विधीयतेśuddhādvaitaसमाधिविषयिणी न विधीयतेadvaita-bhaktiकुतो न भवति प्रमाणस्य तुल्यत्वादित्याशङ्क्य प्रतिबन्धकसद्भावान्न भवतीत्याह त्रिभिः यामिमां वाचं प्रवदन्ति तया वाचापहृतच samādhau← samādhi(5 verses)locative masculine singular nounabsorption, deep meditative union (sam- + ā- + √dhā 'placing-completely-together')attested in commentariesadvaitaसमाधीयते अस्मिन् पुरुषोपभोगाय सर्वमिति समाधिः अन्तःकरणं बुद्धिः तस्मिन् समाधौ न विधीयते न भवति इत्यर्थःviśiṣṭādvaitaमनसि न विधीयते न उत्पद्यतेdvaitaसमाध्यर्थे न विधीयतेśuddhādvaitaहृदीति na← na(252 verses)not (negation particle) vidhīyate← vi-√dhā(5 verses)present indicative pass 3rd person singular verbto ordain, place, allotattested in commentariesadvaitaन भवति इत्यर्थःviśiṣṭādvaitaन उत्पद्यतेdvaita। सम्यङ्निर्णीतार्थानामीश्वरे मनस्समाधानं सम्यग्भवति। तद्धि मोक्षसाधनम्। उक्तं चैतदन्यत्र न तस्य तत्त्वग्रहणाय साक्षाद्वśuddhādvaita। विशेषेण न स्थाप्यते इति वा। तेषां समाधौ हृदीति।bhakti। कर्मकर्तरिप्रयोगः। नोत्पद्यत इत्यर्थः। function playAudio(){ if(document.getElementById('slkaudio') != null) document.advaita-bhakti। न भवतीत्यर्थः। समाधिविषया व्यवसायात्मिका बुद्धिस्तेषां न भवतीति वा। अधिकरणे विषये वा सप्तम्यास्तुल्यत्वात्। विधीयत इति
spokensingle-voice recital; rendered via IndicF5 conditioned on a Sanskrit reference clip
meaning

Those whose minds are stolen away by craving for pleasure and lordship find that resolute understanding never settles into stillness.