Chapter 12 (Bhakti-Yoga (The Yoga of Devotion)), verse 5
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
क्लेशो ऽधिकतरस् तेषाम् अव्यक्तासक्त-चेतसाम् | अव्यक्ता हि गतिर् दुःखं देहवद्भिर् अवाप्यते
kleśo 'dhikataras teṣām avyaktāsakta-cetasām | avyaktā hi gatir duḥkhaṃ dehavadbhir avāpyate
Word-by-word
- kleśas← kleśanominative singular masculine noun[advaita]याधिकतरत्वे[viśiṣṭādvaita]त्वधिकतरः? मय्यावेशितचेतस्त्वाभावात्[dvaita]य समाधानादित्यत आह -- तत्रापी ति
- teṣām← tadVibhakti.Sasthi plural neuter noun[advaita]अव्यक्तासक्तचेतसाम्[viśiṣṭādvaita]अव्यक्तासक्तचेतसां क्लेशः तु अधिकतरः? अव्यक्ता हि गतिः अव्यक्तविषया मनोवृत्तिः देहवद्भिः देहात्माभिमानयुक्तैः दुःखेन अव
- avyaktās← avyaktanominative plural masculine noun
- akta← añjvocative singular masculine noun
- cetas← citnominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]त्वाभावात्
- ām← āaccusative singular masculine noun
- avyaktā← avyaktanominative singular feminine noun[advaita]सक्तचेतसाम् अव्यक्ते आसक्तं चेतः येषां ते अव्यक्तासक्तचेतसः तेषाम् अव्यक्तासक्तचेतसाम्[viśiṣṭādvaita]सक्तचेतसां क्लेशः तु अधिकतरः? अव्यक्ता हि गतिः अव्यक्तविषया मनोवृत्तिः देहवद्भिः देहात्माभिमानयुक्तैः दुःखेन अवाप्यते दे[dvaita]गतिर्दुःखं ह्यवाप्यते[advaita-bhakti]सक्तचेतसां निर्गुणब्रह्मचिन्तनपराणां तेषां पूर्वोक्तसाधनवतां क्लेश आयासोऽधिकतरः अतिशयेनाधिकः
- hi← hinominative singular masculine noun[advaita]यस्मात् या गतिः अक्षरात्मिका दुःखं सा देहवद्भिः देहाभिमानवद्भिः अवाप्यते? अतः क्लेशः अधिकतरः[viśiṣṭādvaita]गतिः अव्यक्तविषया मनोवृत्तिः देहवद्भिः देहात्माभिमानयुक्तैः दुःखेन अवाप्यते देहवन्तो हि देहम्[dvaita]त्वदुपासकानामुत्तमत्वं इत्यत आह -- क्लेश इति[śuddhādvaita]ते रता[bhakti]यस्मादव्यक्तविषया गतिर्निष्ठा देहाभिमानिभिः दुःखं यथाभवत्येवमवाप्यते[advaita-bhakti]गतिः। हि यस्मादक्षरात्मकं गन्तव्यं फलभूतं ब्रह्म,दुःखं यथा स्यात्तथा कृच्छ्रेण देहवद्भिर्देहमानिभिरवाप्यते सर्वकर्मसंन्
- gatis← gamnominative singular masculine noun
- dus← dusnominative singular masculine noun
- kham← khanaccusative singular masculine noun
- dehavadbhis← dehavatinstrumental plural masculine noun
- ava← uvocative singular masculine noun[advaita]्यक्तासक्तचेतसाम् अव्यक्ते आसक्तं चेतः येषां ते अव्यक्तासक्तचेतसः तेषाम् अव्यक्तासक्तचेतसाम्[viśiṣṭādvaita]्यक्तासक्तचेतसां क्लेशः तु अधिकतरः? अव्यक्ता हि गतिः अव्यक्तविषया मनोवृत्तिः देहवद्भिः देहात्माभिमानयुक्तैः दुःखेन अवाप्[dvaita]्यक्ता गतिर्दुःखं ह्यवाप्यते[bhakti]्यक्ते निर्विशेष अक्षर आसक्तं चेतो येषां तेषां क्लेशोऽधिकतरः[advaita-bhakti]्यक्तासक्तचेतसां निर्गुणब्रह्मचिन्तनपराणां तेषां पूर्वोक्तसाधनवतां क्लेश आयासोऽधिकतरः अतिशयेनाधिकः
- āpyate← āp3rd person singular present indicative passive verb
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 12.5, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_12.5 · anandgiri_12.5
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_12.5 · vedantadeshika_12.5
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_12.5 · jayatirtha_12.5
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_12.5
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_12.5
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_12.5
Theme-list memberships (8)
Show all theme-lists this verse participates in
- अक्षरwith 8.3, 8.11, 10.25, 10.33, 11.18, 11.37, …
- अक्षरम्with 10.25, 12.1, 12.3, 12.4
- अचिरेणwith 4.39
- अव्यक्तwith 1.1, 2.25, 2.28, 7.24, 8.18, 8.21, …
- अव्यक्तम्with 12.1, 12.3, 12.4, 13.5
- तेषाम्with 5.16, 10.11, 12.1, 12.7
- त्वाम्with 10.13, 11.42, 11.44, 12.1
- ब्रह्मभूतwith 6.32, 18.54