Chapter 9 (Rāja-Vidyā-Rāja-Guhya-Yoga (The Yoga of Royal Knowledge and Royal Mystery)), verse 29
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
समो ऽहं सर्व-भूतेषु न मे द्वेष्यो ऽस्ति न प्रियः | ये भजन्ति तु मां भक्त्या मयि ते तेषु चाप्य् अहम्
samo 'haṃ sarva-bhūteṣu na me dveṣyo 'sti na priyaḥ | ye bhajanti tu māṃ bhaktyā mayi te teṣu cāpy aham
Word-by-word
- samas← samnominative singular masculine noun[advaita]तकलुषसत्त्वेषु पुरुषेषु संनिधत्ते दैवीं प्रकृतिमाश्रिता मां भजन्तीत्युक्तत्वादित्यर्थः[advaita-bhakti]तुल्योऽहं सद्रूपेण स्फुरणरूपेणानन्दरूपेण
- aham← ahanominative singular neuter noun[advaita]-- दूरस्थानां यथा अग्निः शीतं न अपनयति? समीपम् उपसर्पतां अपनयति तथा अहं भक्तान् अनुगृह्णामि? न इतरान्[viśiṣṭādvaita]अयं जात्याकारस्वभावज्ञानादिभिः निकृष्ट इति समाश्रयणे न मे द्वेष्यः अस्ति उद्वेजनीयतया न त्याज्यः अस्ति तथा समाश्रितत्वा
- sarva← sarvavocative singular masculine noun[advaita]भूतेषु[viśiṣṭādvaita]ेषु भूतेषु समाश्रयणीयत्वेन समः अहम् अयं जात्याकारस्वभावज्ञानादिभिः निकृष्ट इति समाश्रयणे न मे द्वेष्यः अस्ति उद्वेजनीयतय[dvaita]दा? तथापि बुद्धिपूर्वाबुद्धिपूर्वकत्वेन भेदः? उद्धवादिवच्छिशुपालादिवच्च[śuddhādvaita]भूतेषु उच्चनीचेषु सम[bhakti]ेष्वपि भूतेषु[advaita-bhakti]ेषु प्राणिषु समस्तुल्योऽहं सद्रूपेण स्फुरणरूपेणानन्दरूपेण
- bhūteṣu← bhūlocative plural masculine noun[advaita]। न मे द्वेष्यः अस्ति न प्रियः। अग्निवत् अहम् -- दूरस्थानां यथा अग्निः शीतं न अपनयति? समीपम् उपसर्पतां अपनयति तथा अहं भक[viśiṣṭādvaita]समाश्रयणीयत्वेन समः अहम् अयं जात्याकारस्वभावज्ञानादिभिः निकृष्ट इति समाश्रयणे न मे द्वेष्यः अस्ति उद्वेजनीयतया न त्याज्[dvaita]समः? न वैषम्यादिमान् यतो मे तदीयं द्वेषमपेक्ष्याधिकं द्वेष्यो नास्ति? तदीयां भक्तिमपेक्ष्याधिकं प्रियश्च नास्तीति भगवतो[śuddhādvaita]उच्चनीचेषु सम[bhakti]। अतो मे मम प्रियश्च द्वेष्यश्च नास्त्येव। एवंसत्यपि ये मां भजन्ति ते भक्ता मयि वर्तन्ते। अहमपि तेष्वनुग्राहकतया वर्ते।
- na← navocative singular neuter noun[advaita]मे द्वेष्यः अस्ति न प्रियः[viśiṣṭādvaita]ुष्यस्थावरात्मना स्थितेषु जातितः[dvaita]ेहादिमत्त्वादल्पभक्तस्यापि कस्यचिद्बहुफलं ददासि? विपरीतस्यापि कस्यचिद्विपरीतमित्यत आह -- समोऽहमिति[śuddhādvaita]नु यदि भक्तेभ्य[bhakti]ाभक्तेभ्यश्च तर्हि तवापि किं रागद्वेषादिकृतं वैषम्यमस्ति? नेत्याह -- सम इति[advaita-bhakti]ेवानुगृह्णासि नाभक्तान् ततो रागद्वेषवत्त्वेन कथं परमेश्वरः स्यादिति नेत्याह -- सर्वेषु प्राणिषु समस्तुल्योऽहं सद्रूपेण स
- me← mālocative singular neuter noun[advaita]द्वेष्यः अस्ति न प्रियः[viśiṣṭādvaita]द्वेष्यः अस्ति उद्वेजनीयतया न त्याज्यः अस्ति तथा समाश्रितत्वातिरेकेण जात्यादिभिः अत्यन्तोत्कृष्टः अयम् इति तद्युक्ततया[dvaita]मद्वशाश्च,इति[śuddhādvaita]व ममाप्यस्वतन्त्रत्वमापादयति[bhakti]मम प्रियश्च द्वेष्यश्च नास्त्येव[advaita-bhakti]श्वरः स्यादिति नेत्याह -- सर्वेषु प्राणिषु समस्तुल्योऽहं सद्रूपेण स्फुरणरूपेणानन्दरूपेण
- dveṣyas← dviṣnominative singular masculine noun
- asti← as3rd person singular present indicative active verb[advaita]न प्रियः[viśiṣṭādvaita]उद्वेजनीयतया न त्याज्यः अस्ति तथा समाश्रितत्वातिरेकेण जात्यादिभिः अत्यन्तोत्कृष्टः अयम् इति तद्युक्ततया समाश्रयणे न कश्
- na← navocative singular neuter noun[advaita]मे द्वेष्यः अस्ति न प्रियः[viśiṣṭādvaita]ुष्यस्थावरात्मना स्थितेषु जातितः[dvaita]ेहादिमत्त्वादल्पभक्तस्यापि कस्यचिद्बहुफलं ददासि? विपरीतस्यापि कस्यचिद्विपरीतमित्यत आह -- समोऽहमिति[śuddhādvaita]नु यदि भक्तेभ्य[bhakti]ाभक्तेभ्यश्च तर्हि तवापि किं रागद्वेषादिकृतं वैषम्यमस्ति? नेत्याह -- सम इति[advaita-bhakti]ेवानुगृह्णासि नाभक्तान् ततो रागद्वेषवत्त्वेन कथं परमेश्वरः स्यादिति नेत्याह -- सर्वेषु प्राणिषु समस्तुल्योऽहं सद्रूपेण स
- priyas← prīnominative singular masculine noun
- ye← yālocative singular neuter noun[advaita]भजन्ति तु माम् ईश्वरं भक्त्या मयि ते -- स्वभावत एव? न मम रागनिमित्तम् मयि वर्तन्ते[viśiṣṭādvaita]मां भजन्ते ते जात्यादिभिः उत्कृष्टाः अपकृष्टा वा मत्समानगुणवद्यथासुखं मयि[dvaita]भजन्तीति[śuddhādvaita]भजन्ति ते तु मयि मदाधाराः? अहं चापि तेषु तदाधारोऽस्मि? इदं[bhakti]व। एवंसत्यपि ये मां भजन्ति ते भक्ता मयि वर्तन्ते। अहमपि तेष्वनुग्राहकतया वर्ते। अयं भावः -- यथाग्नेः स्वसेवकेष्वेव तमःशी[advaita-bhakti]व गगनमण्डलव्यापिनः प्रकाशस्य
- bhajanti← bhaj3rd person plural present indicative active verb[advaita]तु माम् ईश्वरं भक्त्या मयि ते -- स्वभावत एव? न मम रागनिमित्तम् मयि वर्तन्ते[viśiṣṭādvaita]इत्यनयोः पौनरुक्त्यपरिहारायान्वयमाहअत्यर्थेति[śuddhādvaita]ते तु मयि मदाधाराः? अहं चापि तेषु तदाधारोऽस्मि? इदं[bhakti]ते भक्ता मयि वर्तन्ते[advaita-bhakti]तु ये तु भजन्ति सेवन्ते मां सर्वकर्मसमर्पणरूपया भक्त्या
- tu← tunominative singular masculine noun[advaita]ल्यः अहं सर्वभूतेषु[viśiṣṭādvaita]अत्यर्थमत्प्रियत्वेन मद्भजनेन विना आत्मधारणालाभात् मद्भजनैकप्रयोजना ये मां भजन्ते ते जात्यादिभिः उत्कृष्टाः अपकृष्टा वा[dvaita]मे मद्वशाश्च,इति[śuddhādvaita]विषमः[bhakti]मद्भक्तेरेवं महिमेति[advaita-bhakti]ल्योऽहं सद्रूपेण स्फुरणरूपेणानन्दरूपेण
- mām← māVibhakti.Sasthi plural neuter noun[advaita]ईश्वरं भक्त्या मयि ते -- स्वभावत एव? न मम रागनिमित्तम् मयि वर्तन्ते
- bhaktyā← bhañjinstrumental singular feminine noun[advaita]मयि ते -- स्वभावत एव? न मम रागनिमित्तम् मयि वर्तन्ते[viśiṣṭādvaita]भजन्ति इत्यनयोः पौनरुक्त्यपरिहारायान्वयमाहअत्यर्थेति[śuddhādvaita]ये भजन्ति ते तु मयि मदाधाराः? अहं चापि तेषु तदाधारोऽस्मि? इदं[advaita-bhakti]। अभक्तापेक्षया भक्तानां विशेषद्योतनार्थस्तुशब्दः। कोऽसौ मयि ते ये मदर्पितैर्निष्कामैः कर्मभिः शोधितान्तःकरणास्ते निरस्त
- mayi← mevilocative singular neuter noun[advaita]ते -- स्वभावत एव? न मम रागनिमित्तम् मयि वर्तन्ते[viśiṣṭādvaita]एव वर्तन्ते अहम् अपि तेषु मदुत्कृष्टेषु इव वर्ते।[dvaita]ते तेषु चाप्यहमिति? मम ते वशाः तेषामहं वश इति[śuddhādvaita]मदाधाराः? अहं चापि तेषु तदाधारोऽस्मि? इदं[bhakti]वर्तन्ते[advaita-bhakti]ते ये मदर्पितैर्निष्कामैः कर्मभिः शोधितान्तःकरणास्ते निरस्तसमस्तरजस्तमोमलस्य सत्त्वोद्रेकेणातिस्वच्छस्यान्तःकरणस्य सदा
- te← tānominative dual feminine noun[advaita]षु। न मे द्वेष्यः अस्ति न प्रियः। अग्निवत् अहम् -- दूरस्थानां यथा अग्निः शीतं न अपनयति? समीपम् उपसर्पतां अपनयति तथा अहं[viśiṣṭādvaita]षु जातितः[dvaita]तेषु चाप्यहमिति? मम ते वशाः तेषामहं वश इति[śuddhādvaita]भ्य एव मुक्तिं ददासि नाभक्तेभ्यस्तर्हि तवापि किं रागद्वेषादिकृतवैषम्यम् नहि नहीत्याह -- समोऽहमिति। सर्वभूतेषु उच्चनीचेषु[bhakti]भ्य एव मोक्षं ददासि नाभक्तेभ्यश्च तर्हि तवापि किं रागद्वेषादिकृतं वैषम्यमस्ति? नेत्याह -- सम इति। समोऽहं सर्वेष्वपि भूते[advaita-bhakti]मां सर्वकर्मसमर्पणरूपया भक्त्या
- teṣu← tadlocative plural neuter noun[advaita]। न मे द्वेष्यः अस्ति न प्रियः। अग्निवत् अहम् -- दूरस्थानां यथा अग्निः शीतं न अपनयति? समीपम् उपसर्पतां अपनयति तथा अहं भक[viśiṣṭādvaita]जातितः[dvaita]चाप्यहमिति? मम ते वशाः तेषामहं वश इति[śuddhādvaita]उच्चनीचेषु सम[bhakti]। अतो मे मम प्रियश्च द्वेष्यश्च नास्त्येव। एवंसत्यपि ये मां भजन्ति ते भक्ता मयि वर्तन्ते। अहमपि तेष्वनुग्राहकतया वर्ते।[advaita-bhakti]वर्ते
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]अपि अहं स्वभावत एव वर्ते? न इतरेषु। न एतावता तेषु द्वेषो मम्।।श्रृणु मद्भक्तेर्माहात्म्यम् --,[viśiṣṭādvaita]आकारतः स्वभावतो ज्ञानतः[dvaita]िद्बहुफलं ददासि? विपरीतस्यापि कस्यचिद्विपरीतमित्यत आह -- समोऽहमिति[śuddhādvaita]्चनीचेषु सम[bhakti]तर्हि तवापि किं रागद्वेषादिकृतं वैषम्यमस्ति? नेत्याह -- सम इति[advaita-bhakti]स्वाभाविकेनौपाधिकेन चान्तर्यामित्वेन
- āpi← āp3rd person singular aorist passive verb
- aham← ahanominative singular neuter noun[advaita]-- दूरस्थानां यथा अग्निः शीतं न अपनयति? समीपम् उपसर्पतां अपनयति तथा अहं भक्तान् अनुगृह्णामि? न इतरान्[viśiṣṭādvaita]अयं जात्याकारस्वभावज्ञानादिभिः निकृष्ट इति समाश्रयणे न मे द्वेष्यः अस्ति उद्वेजनीयतया न त्याज्यः अस्ति तथा समाश्रितत्वा
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 9.29, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_9.29 · anandgiri_9.29
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_9.29 · vedantadeshika_9.29
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_9.29 · jayatirtha_9.29
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_9.29
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_9.29
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_9.29
Theme-list memberships (8)
Show all theme-lists this verse participates in
- द्वेषwith 2.57, 2.64, 3.34, 3.36, 5.3, 6.9, …
- द्वेष्यwith 6.9
- भक्त्याwith 8.10, 8.22, 9.14, 9.26, 11.54, 18.55
- मया ततमिदं सर्वं जगदव्यक्तमूर्तिनाwith 9.4, 9.5
- मैं भगवान्का हूँ और भगवान् मेरे हैंwith 6.5, 8.14, 9.30
- ये यथा मां प्रपद्यन्ते तांस्तथैव भजाम्यहम्with 4.11, 12.7
- समोऽहं सर्वभूतेषुwith 12.7
- सुहृदं सर्वभूतानाम्with 4.40, 5.29, 6.9, 7.21, 8.6, 12.13, …