Chapter 18 (Mokṣa-Sannyāsa-Yoga (The Yoga of Liberation by Renunciation)), verse 53
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
अहङ्कारं बलं दर्पं कामं क्रोधं परिग्रहम् | विमुच्य निर्ममः शान्तो ब्रह्मभूयाय कल्पते
ahaṅkāraṃ balaṃ darpaṃ kāmaṃ krodhaṃ parigraham | vimucya nirmamaḥ śānto brahmabhūyāya kalpate
Word-by-word
- ahaṅkāram← ahaṃkāraaccusative singular masculine noun
- balam← balaccusative singular masculine noun
- darpam← darpaaccusative singular masculine noun
- kāmam← kāmaaccusative singular masculine noun[advaita]इच्छां क्रोधं द्वेषं परिग्रहम् इन्द्रियमनोगतदोषपरित्यागेऽपि शरीरधारणप्रसङ्गेन धर्मानुष्ठाननिमित्तेन वा बाह्यः परिग्रहः?
- krodham← krodhaaccusative singular masculine noun
- parigraham← parigrahaccusative singular masculine noun[advaita]इन्द्रियमनोगतदोषपरित्यागेऽपि शरीरधारणप्रसङ्गेन धर्मानुष्ठाननिमित्तेन वा बाह्यः परिग्रहः? प्राप्तः तं
- vimucya← vimucnominative singular masculine noun[advaita]परित्यज्य? परमहंसपरिव्राजको भूत्वा? देहजीवनमात्रेऽपि निर्गतममभावः निर्ममः? अत[viśiṣṭādvaita]? निर्ममः सर्वेषु अनात्मीयेषु आत्मीयबुद्धिरहितः शान्तः आत्मानुभवैकसुखः? एवंभूतो ध्यानयोगं कुर्वन् ब्रह्मभूयाय कल्पते ब्र[bhakti]विशेषेण त्यक्त्वा बलादापन्नेषु निर्ममः सन् शान्तः परामुपशान्तिं प्राप्तो ब्रह्मभूयाय ब्रह्माहमिति नैश्चल्येनावस्थानाय क[advaita-bhakti]त्यक्त्वा शिखायज्ञोपवीतादिकमपि दण्डमेकं कमण्डलुं कौपीनाच्छादनं
- nirmam← nirmāaccusative singular masculine noun
- as← anominative singular masculine noun
- śāntas← śamnominative singular masculine noun
- brahmabhūyāya← brahmabhūyadative singular neuter noun[advaita]ब्रह्मभवनाय कल्पते समर्थो भवति[viśiṣṭādvaita]कल्पते ब्रह्मभावाय कल्पते सर्वबन्धविनिर्मुक्तो यथावस्थितम् आत्मानम् अनुभवति इत्यर्थः[dvaita]कल्पते[śuddhādvaita]अक्षरब्रह्मात्मभावाय कल्पते? स्वात्मानंब्रह्माहमस्मि इति यथावदनुभवतीत्यर्थः[bhakti]ब्रह्माहमिति नैश्चल्येनावस्थानाय कल्पते योग्यो भवति[advaita-bhakti]ब्रह्मसाक्षात्काराय कल्पते समर्थो भवति
- kalpate← kṛp3rd person singular present indicative active verb[advaita]समर्थो भवति[viśiṣṭādvaita]ब्रह्मभावाय कल्पते सर्वबन्धविनिर्मुक्तो यथावस्थितम् आत्मानम् अनुभवति इत्यर्थः[dvaita]। ब्रह्मणि भावो ब्रह्मभूयम्? ब्रह्मणि स्थितिः। सर्वदा तन्मनस्कतेत्यर्थः।[śuddhādvaita]? स्वात्मानंब्रह्माहमस्मि इति यथावदनुभवतीत्यर्थः[bhakti]योग्यो भवति[advaita-bhakti]समर्थो भवति
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 18.53, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_18.53 · anandgiri_18.53
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_18.53 · vedantadeshika_18.53
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_18.53 · jayatirtha_18.53
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_18.53
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_18.53
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_18.53
Theme-list memberships (4)
Show all theme-lists this verse participates in
- क्रोधwith 1.34, 1.35, 2.56, 2.62, 2.63, 3.37, …
- निर्ममःwith 2.71, 12.13, 12.14, 12.19
- परिग्रहwith 4.5, 4.21, 6.10
- ब्रह्मwith 1.1, 2.72, 3.14, 3.15, 4.21, 4.24, …