Chapter 18 (Mokṣa-Sannyāsa-Yoga (The Yoga of Liberation by Renunciation)), verse 52
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
विविक्तसेवी लघ्वाशी यतवाक्कायमानसः | ध्यानयोगपरो नित्यं वैराग्यं समुपाश्रितः
viviktasevī laghvāśī yatavākkāyamānasaḥ | dhyānayogaparo nityaṃ vairāgyaṃ samupāśritaḥ
Word-by-word
- viviktasevī← viviktasevinnominative singular masculine noun[advaita]अरण्यनदीपुलिनगिरिगुहादीन् विविक्तान् देशान् सेवितुं शीलम् अस्य इति विविक्तसेवी? लघ्वाशी लघ्वशनशीलः -- विविक्तसेवालघ्वशन[viśiṣṭādvaita]सर्वैः ध्यानविरोधिभिः विविक्ते देशे वर्तमानः लघ्वाशी अत्यशनानशनरहितः? यतवाक्कायमानसः ध्यानाभिमुखीकृतकायवाङ्मनोवृत्तिः?[bhakti]शुद्धदेशावस्थायी लध्वाशी मितभोजी एतैरुपायैर्यतवाक्कायमानसः संयतवाग्देहचित्तो भूत्वा नित्यं सर्वदा ध्यानेन यो योगो ब्रह्[advaita-bhakti]ति। विविक्तं जनसंमर्दरहितं पवित्रं च यदरण्यगिरिगुहादि तत्सेवितुं शीलं यस्य स चित्तैकाग्र्यसम्पत्त्यर्थं तद्विक्षेपकारिरह
- laghu← laghunominative singular masculine noun[advaita]परिमितं हितं मेध्यं चाशितुं शीलमस्येति तथोच्यते[advaita-bhakti]परिमितं हितं मेध्यं चाशितुं शीलं यस्य सः
- āśī← aśnominative singular masculine noun
- yat← yatnominative singular masculine noun[advaita]यागो देहस्थित्यर्थेष्वपि तेषु रागद्वेषवर्जनमित्युपायभेदे सिद्धे सन्त्युपायान्तराण्यपि[viśiṣṭādvaita]वसंशयविपर्ययरूपदोषराहित्यमित्याहयथावस्थितात्मतत्त्वविषययेति
- ava← uvocative singular masculine noun
- ak← ajnominative singular masculine noun[śuddhādvaita]षरब्रह्मात्मभावाय कल्पते? स्वात्मानंब्रह्माहमस्मि इति यथावदनुभवतीत्यर्थः
- kāyam← kāyaaccusative singular masculine noun
- ānas← annominative singular masculine noun
- as← anominative singular masculine noun[advaita]य इति विविक्तसेवी? लघ्वाशी लघ्वशनशीलः -- विविक्तसेवालघ्वशनयोः निद्रादिदोषनिवर्तकत्वेन चित्तप्रसादहेतुत्वात् ग्रहणम् यतवा
- nityam← nityaaccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]एवं भूतः सन् आप्रयाणाद् अहरहः ध्यानयोगपरः? वैराग्यं समुपाश्रितः ध्येयतत्त्वव्यतिरिक्तविषयदोषावमर्शेन तत्र विरागतां वर्ध
- vairāgyam← vairāgyanominative singular neuter noun
- samup← saṃvapnominative singular masculine noun
- āśritas← āśrinominative singular masculine noun
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 18.52, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_18.52 · anandgiri_18.52
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_18.52 · vedantadeshika_18.52
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_18.52 · jayatirtha_18.52
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_18.52
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_18.52
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_18.52
Theme-list memberships (3)
Show all theme-lists this verse participates in
- ध्यानwith 1.1, 2.28, 6.20, 11.19, 12.12, 13.24
- नित्यwith 1.1, 2.12, 2.14, 2.18, 2.20, 2.21, …
- वैराग्यwith 1.1, 4.33, 6.35, 6.36, 13.8