Chapter 18 (Mokṣa-Sannyāsa-Yoga (The Yoga of Liberation by Renunciation)), verse 60
Krishna → Arjuna · vocative: Kaunteya · meter: anuṣṭubh
स्वभावजेन कौन्तेय निबद्धः स्वेन कर्मणा | कर्तुं नेच्छसि यन्मोहात्करिष्यस्यवशोऽपि तत्
svabhāvajena kaunteya nibaddhaḥ svena karmaṇā | kartuṃ necchasi yanmohātkariṣyasyavaśo'pi tat
Word-by-word
- su← sunominative singular masculine noun
- abhau← abhilocative singular masculine noun
- ajena← ajainstrumental singular masculine noun
- kaunteya← kaunteyavocative singular masculine noun[advaita]निबद्धः निश्चयेन बद्धः स्वेन आत्मीयेन कर्मणा कर्तुं न इच्छसि[advaita-bhakti]? यद्बन्धुवधादिनिमित्तं युद्धं मोहात्स्वतन्त्रोऽहं यथेच्छामि तथा संपादयिष्यामीति भ्रमात् कर्तुं नेच्छसि तदवशोऽप्यनिच्छन्
- nibaddhas← nibandhnominative singular masculine noun[advaita]त्वमिति संबन्धः
- svena← svainstrumental singular masculine noun[advaita]आत्मीयेन कर्मणा कर्तुं न इच्छसि[viśiṣṭādvaita]कर्मणा निबद्धः तत[advaita-bhakti]ानागन्तुकेन कर्मणा निबद्धो वशीकृतस्त्वं
- karmaṇā← karmaninstrumental singular neuter noun[advaita]कर्तुं न इच्छसि[viśiṣṭādvaita]निबद्धः तत[śuddhādvaita]निबद्धः अवशः करिष्यस्येव[bhakti]शौर्यादिना पूर्वोक्तेन निबद्धो यन्त्रितस्त्वं मोहाद्यत्कर्म युद्धलक्षणं कर्तुं नेच्छसि? अवशोऽपि तत्कर्म करिष्यस्येव[advaita-bhakti]निबद्धो वशीकृतस्त्वं
- kartum← kṛnominative singular masculine noun
- na← navocative singular neuter noun[advaita]शौर्यादिना यथोक्तेन कौन्तेय निबद्धः निश्चयेन बद्धः स्वेन आत्मीयेन कर्मणा कर्तुं न इच्छसि[viśiṣṭādvaita]शौर्याख्येन स्वेन कर्मणा निबद्धः तत[śuddhādvaita]ेति। इदं च द्वितीयतृतीयाद्यध्यायार्थविवरणं स्वभावः प्राकृतस्तज्जेन क्षात्त्रकर्मणा निबद्धः अवशः करिष्यस्येव।[bhakti]स्वकीयेन कर्मणा शौर्यादिना पूर्वोक्तेन निबद्धो यन्त्रितस्त्वं मोहाद्यत्कर्म युद्धलक्षणं कर्तुं नेच्छसि? अवशोऽपि तत्कर्म[advaita-bhakti]ेति। स्वभावजेन पूर्वोक्तक्षत्रियस्वभावजेन शौर्यादिना स्वेनानागन्तुकेन कर्मणा निबद्धो वशीकृतस्त्वं हे कौन्तेय? यद्बन्धुवध
- icchasi← iṣ2nd person singular present indicative active verb[advaita]यत् कर्म? मोहात् अविवेकतः करिष्यसि अवशोऽपि परवश एव तत् कर्म।।यस्मात् --,[viśiṣṭādvaita]।सर्वं हि भूतजातं सर्वेश्वरेण मया पूर्वकर्मानुगुण्येन प्रकृत्यनुवर्तने नियमितम्? तत् श्रृणु --
- yat← yatnominative singular masculine noun[advaita]कर्म? मोहात् अविवेकतः करिष्यसि अवशोऽपि परवश[viśiṣṭādvaita]र व्याख्यातः[bhakti]वे हेतुः पूर्वकर्मसंस्कारस्तस्माज्जातेन स्वकीयेन कर्मणा शौर्यादिना पूर्वोक्तेन निबद्धो यन्त्रितस्त्वं मोहाद्यत्कर्म युद्
- mohāt← muhablative singular masculine noun[advaita]अविवेकतः करिष्यसि अवशोऽपि परवश[viśiṣṭādvaita]इति वाक्यान्तर्वाक्यनिवेशो हास्यकरुणरसावेशेन? तद्विविनक्तियदिदानीमिति[advaita-bhakti]स्वतन्त्रोऽहं यथेच्छामि तथा संपादयिष्यामीति भ्रमात् कर्तुं नेच्छसि तदवशोऽप्यनिच्छन्नपि स्वाभाविककर्मपरतन्त्रः परमेश्वरपर
- kariṣyasi← kṛ2nd person singular simple future active verb[advaita]अवशोऽपि परवश[viśiṣṭādvaita]यद् इदानीं मोहाद् अज्ञानात् कर्तुं न इच्छसि
- avaśas← avaśanominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]य कथं कर्मकर्तृत्वमिति शङ्कापरिहारार्थम्
- api← apinominative singular masculine noun
- tat← tadvocative singular neuter noun[advaita]कर्म।।यस्मात् --,[viśiṣṭādvaita]श्रृणु --[bhakti]कर्म करिष्यस्येव
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 18.60, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_18.60 · anandgiri_18.60
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_18.60 · vedantadeshika_18.60
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_18.60 · jayatirtha_18.60
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_18.60
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_18.60
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_18.60
Theme-list memberships (2)
Show all theme-lists this verse participates in
- करिष्यस्यवशोऽपि तत्with 3.33
- कौन्तेयwith 1.27, 2.14, 2.37, 2.60, 3.9, 3.39, …