Chapter 12 (Bhakti-Yoga (The Yoga of Devotion)), verse 19
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
तुल्य-निन्दा-स्तुतिर् मौनी संतुष्टो येन केनचित् | अनिकेतः स्थिर-मतिर् भक्तिमान् मे प्रियो नरः
tulya-nindā-stutir maunī saṃtuṣṭo yena kenacit | aniketaḥ sthira-matir bhaktimān me priyo naraḥ
Word-by-word
- tulya← tulyavocative singular neuter noun[viśiṣṭādvaita]त्वम्।मौनी इति नात्र मननं विवक्षितम्?स्थिरमतिः इत्यनेनैव सिद्धत्वात् मुनिर्मननशीलः? तस्य भावो मित्यप्रसिद्धार्थता च स्या[śuddhādvaita]ेति। स्वनिन्दास्तुती तुल्ये यस्य? न भगवत इति ()। तथा मौनी संयतवाक्। स्वयं च येनकेनचित् सन्तुष्टः? भगवति तु तेनैवोपभोगं स[bhakti]इति। तुल्ये निन्दास्तुती यस्य? मौनी संयतवाक्? येन केनचिद्यथालब्धेन संतुष्टः? अनिकेतो नियतवासशून्यः? स्थिरमतिर्व्यवस्थित[advaita-bhakti]ेति। किंच निन्दा दोषकथनं स्तुतिर्गुणकथनं ते दुःखसुखजनकतया तुल्ये यस्य स तथा। मौनी संयतवाक् नतु शरीरयात्रानिर्वाहाय वाग्व
- nindā← nindinstrumental singular masculine noun[advaita]दोषसंकीर्तनं? स्तुतिर्गुणगणनम्? देहस्थितिमात्रफलेनान्नादिना ज्ञानिनः संतुष्टत्वे स्मृतिं प्रमाणयति -- तथाचेति[viśiṣṭādvaita]स्तुत्योः फलभूतामर्षानुरागादिरहितत्वान्निष्फलत्ववेषेण तुल्यत्वम्[śuddhādvaita]स्तुती तुल्ये यस्य? न भगवत इति ()[bhakti]स्तुती यस्य? मौनी संयतवाक्? येन केनचिद्यथालब्धेन संतुष्टः? अनिकेतो नियतवासशून्यः? स्थिरमतिर्व्यवस्थितचित्तः? एवंभूतो मद्[advaita-bhakti]दोषकथनं स्तुतिर्गुणकथनं ते दुःखसुखजनकतया तुल्ये यस्य स तथा
- stutis← stunominative singular masculine noun
- mā← māvocative singular neuter noun[advaita]त्रफलेनान्नादिना ज्ञानिनः संतुष्टत्वे स्मृतिं प्रमाणयति -- तथाचेति[viśiṣṭādvaita]नापमानादिषु[śuddhādvaita]नः। अनिकेत इतितादृशस्य गृहस्थानं विनाशकं इति सूचयति। एवं बाधराम्भावनयाऽनिकेतत्वमुक्तम्। तत्रापिबाधसम्भावनायां तु नैकान्त[bhakti]न्यः स मे प्रियो नरः[advaita-bhakti]त्रेणाशनादिना संतुष्टः निवृत्तस्पृहः
- as← anominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]माद् आत्मनिष्ठात् मद्भक्तियोगनिष्ठस्य श्रैष्ठ्यं प्रतिपादयन् यथोपक्रमम् उपसंहरति --
- nī← ninominative dual masculine noun[viśiṣṭādvaita]इति नात्र मननं विवक्षितम्?स्थिरमतिः इत्यनेनैव सिद्धत्वात् मुनिर्मननशीलः?[śuddhādvaita]संयतवाक्[bhakti]संयतवाक्? येन केनचिद्यथालब्धेन संतुष्टः? अनिकेतो नियतवासशून्यः? स्थिरमतिर्व्यवस्थितचित्तः? एवंभूतो मद्भक्तिमान्यः स मे[advaita-bhakti]संयतवाक् नतु शरीरयात्रानिर्वाहाय वाग्व्यापारोऽपेक्षित
- saṃtuṣṭas← saṃtuṣnominative singular masculine noun
- yena← yāinstrumental singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]बहुविधं सहेतुकं साम्यमुच्यते तत्र पुनरुक्तिमाशङ्क्य परिहरतिअद्वेष्टेति[śuddhādvaita]केनचित् सन्तुष्टः? भगवति तु तेनैवोपभोगं साधयमानः[bhakti]केनचिद्यथालब्धेन संतुष्टः? अनिकेतो नियतवासशून्यः? स्थिरमतिर्व्यवस्थितचित्तः? एवंभूतो मद्भक्तिमान्यः स मे प्रियो नरः[advaita-bhakti]केनचित्स्वप्रयत्नमन्तरेणैव बलवत्प्रारब्धकर्मोपनीतेन शरीरस्थितिहेतुमात्रेणाशनादिना संतुष्टः निवृत्तस्पृहः
- aniketas← aniketanominative singular masculine noun
- sthira← sthiravocative singular neuter noun[viśiṣṭādvaita]मतित्वेन निकेतनादिषु असक्त इति अनिकेतः? तत[śuddhādvaita]ा मतिर्यस्येत्येकं वा पदम्[bhakti]मतिर्व्यवस्थितचित्तः? एवंभूतो मद्भक्तिमान्यः स मे प्रियो नरः[advaita-bhakti]ा परमार्थवस्तुविषया मतिर्यस्य स स्थिरमतिः ईदृशो यो भक्तिमान् स मे प्रियो नरः
- matis← mannominative singular masculine noun
- bhaktim← bhañjaccusative singular masculine noun
- ān← aaccusative plural masculine noun
- me← mālocative singular neuter noun[viśiṣṭādvaita]प्रियः[bhakti]प्रियो नरः[advaita-bhakti]प्रियो नरः
- priyas← prīnominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]य। न भोजनाच्छादनतत्परस्य न लोकचित्तग्रहणे रतस्य।।एकान्तशीलस्य दृढव्रतस्य पञ्चेन्द्रियाप्रीतिनिवर्तकस्य। अध्यात्मविद्यारत
- naras← nṛnominative plural masculine noun
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 12.19, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: anandgiri_12.19
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_12.19 · vedantadeshika_12.19
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_12.19 · jayatirtha_12.19
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_12.19
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_12.19
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_12.19
Theme-list memberships (22)
Show all theme-lists this verse participates in
- अद्वेष्टाwith 12.6, 12.13, 12.14
- अनपेक्षःwith 12.16
- अनिकेतःwith 4.21
- उदासीनःwith 12.16
- गतव्यथःwith 12.16
- तथा मानापमानयोःwith 6.7, 12.18
- न काङ्क्षतिwith 5.3, 12.17, 18.54
- न द्वेष्टिwith 2.57, 5.3, 12.17, 14.22
- न हृष्यतिwith 12.17
- निर्ममःwith 2.71, 12.13, 12.14, 18.53
- परं दृष्ट्वा निवर्ततेwith 2.59
- भक्तिwith 4.6, 7.17, 9.26, 12.17, 13.10, 14.26, …
- भक्तिमान्with 12.17
- मे प्रियःwith 12.14, 12.15, 12.16, 12.17
- यः स च मे प्रियःwith 12.15
- यो मद्भक्तः स मे प्रियःwith 12.16
- शीतोष्णwith 2.14, 6.7, 12.18
- शीतोष्णसुखदुःखेषु समःwith 6.7
- शोचतिwith 12.17, 18.54
- संतुष्टःwith 12.13, 12.14
- समः शत्रौ च मित्रे चwith 12.18
- समदुःखसुखःwith 12.13, 12.14