Chapter 12 (Bhakti-Yoga (The Yoga of Devotion)), verse 9
Krishna → Arjuna · vocative: Dhanañjaya · meter: anuṣṭubh
अथ चित्तं समाधातुं न शक्नोषि मयि स्थिरम् | अभ्यास-योगेन ततो माम् इच्छाप्तुं धनञ्जय
atha cittaṃ samādhātuṃ na śaknoṣi mayi sthiram | abhyāsa-yogena tato mām icchāptuṃ dhanañjaya
Word-by-word
- atha← athanominative singular masculine noun[advaita]एवं यथा अवोचं तथा मयि चित्तं समाधातुं स्थापयितुं स्थिरम् अचलं न शक्नोषि चेत्? ततः पश्चात् अभ्यासयोगेन? चित्तस्य एकस्मिन[viśiṣṭādvaita]सहसा एव मयि स्थिरं समाधातुं न शक्नोषि? ततः अभ्यासयोगेन माम् आप्तुम् इच्छ। स्वाभाविकानवधिकातिशयसौन्दर्यसौशील्यसौहार्दवात[śuddhādvaita]ेति पक्षान्तरे[bhakti]ेति। स्थिरं यथाभवत्येवं मयि चित्तं धारयितुं यदि शक्तो न भवसि तर्हि विक्षिप्तं चित्तं पुनः प्रत्याहृत्य ममानुस्मरणलक्षणो[advaita-bhakti]ेत्यादिना
- cittam← citaccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]।अथेति प्रश्नार्थः यद्यर्थविश्रान्तो वा।तत इति साक्षाच्चित्तसमाधानाशक्तत्वादित्यर्थः। एवमुत्तरत्राप्यथततश्शब्दयोरर्थो ग्
- samādhātum← samādhānominative singular masculine noun
- na← navocative singular neuter noun[advaita]शक्नोषि चेत्? ततः पश्चात् अभ्यासयोगेन? चित्तस्य एकस्मिन् आलम्बने सर्वतः समाहृत्य पुनः पुनः स्थापनम् अभ्यासः? तत्पूर्वको[viśiṣṭādvaita]शक्नोषि? ततः अभ्यासयोगेन माम् आप्तुम् इच्छ[śuddhādvaita]्तरे। मुख्यकल्पासम्भवेऽनुकल्पमुपदिशति। चेन्मयि चित्तं स्थिरं समाधातुं न शक्तोऽसि अनिषिद्धो योगो न निष्पद्यते तर्हि अभ्या[bhakti]भवसि तर्हि विक्षिप्तं चित्तं पुनः प्रत्याहृत्य ममानुस्मरणलक्षणो योगाभ्यासस्तेन मां प्राप्तुमिच्छ प्रयत्नं कुरु[advaita-bhakti]ीं सगुणब्रह्मध्यानाशक्तानामशक्तितारतम्येन प्रथमं प्रतिमादौ बाह्ये भगवद्ध्यानाभ्यासस्तदशक्तौ भागवतधर्मानुष्ठानं तदशक्तौ स
- śaknoṣi← śak2nd person singular present indicative active verb[advaita]चेत्? ततः पश्चात् अभ्यासयोगेन? चित्तस्य एकस्मिन् आलम्बने सर्वतः समाहृत्य पुनः पुनः स्थापनम् अभ्यासः? तत्पूर्वको योगः सम[viśiṣṭādvaita]? ततः अभ्यासयोगेन माम् आप्तुम् इच्छ[advaita-bhakti]चेत्तत एकस्मिन्प्रतिमादावालम्बने सर्वतः समाहृत्य चेतसः पुनः पुनः स्थापनमभ्यासस्तत्पूर्वको योगः समाधिस्तेनाभ्यासयोगेन मा
- mayi← mevilocative singular neuter noun[advaita]चित्तं समाधातुं स्थापयितुं स्थिरम् अचलं न शक्नोषि चेत्? ततः पश्चात् अभ्यासयोगेन? चित्तस्य एकस्मिन् आलम्बने सर्वतः समाहृ[viśiṣṭādvaita]स्थिरं समाधातुं न शक्नोषि? ततः अभ्यासयोगेन माम् आप्तुम् इच्छ[śuddhādvaita]चित्तं स्थिरं समाधातुं न शक्तोऽसि अनिषिद्धो योगो न निष्पद्यते तर्हि अभ्यासयोगेन तत्स्थिरीकृत्य मामाप्तुमिच्छ[bhakti]चित्तं धारयितुं यदि शक्तो न भवसि तर्हि विक्षिप्तं चित्तं पुनः प्रत्याहृत्य ममानुस्मरणलक्षणो योगाभ्यासस्तेन मां प्राप्तु[advaita-bhakti]न शक्नोषि चेत्तत एकस्मिन्प्रतिमादावालम्बने सर्वतः समाहृत्य चेतसः पुनः पुनः स्थापनमभ्यासस्तत्पूर्वको योगः समाधिस्तेनाभ्य
- sthiram← sthiraaccusative singular masculine noun[advaita]अचलं न शक्नोषि चेत्? ततः पश्चात् अभ्यासयोगेन? चित्तस्य एकस्मिन् आलम्बने सर्वतः समाहृत्य पुनः पुनः स्थापनम् अभ्यासः? तत्
- abhyāsa← abhyasvocative singular masculine noun[advaita]योगेन? चित्तस्य एकस्मिन् आलम्बने सर्वतः समाहृत्य पुनः पुनः स्थापनम् अभ्यासः? तत्पूर्वको योगः समाधानलक्षणः तेन अभ्यासयोगे[viśiṣṭādvaita]योगेन माम् आप्तुम् इच्छ[śuddhādvaita]योगेन तत्स्थिरीकृत्य मामाप्तुमिच्छ
- yogena← yujinstrumental singular masculine noun[advaita]? चित्तस्य एकस्मिन् आलम्बने सर्वतः समाहृत्य पुनः पुनः स्थापनम् अभ्यासः? तत्पूर्वको योगः समाधानलक्षणः तेन अभ्यासयोगेन मां[viśiṣṭādvaita]माम् आप्तुम् इच्छ[śuddhādvaita]तत्स्थिरीकृत्य मामाप्तुमिच्छ[advaita-bhakti]मामाप्तुमिच्छ यतस्व
- tatas← tatasnominative singular masculine noun
- mām← māVibhakti.Sasthi plural neuter noun[viśiṣṭādvaita]आप्तुम् इच्छ
- iccha← iṣ2nd person singular imperative active verb[advaita]प्रार्थयस्व आप्तुं प्राप्तुं[viśiṣṭādvaita]। स्वाभाविकानवधिकातिशयसौन्दर्यसौशील्यसौहार्दवात्सल्यकारुण्यमाधुर्यगाम्भीर्यौदार्यशौर्यवीर्यपराक्रमसर्वज्ञत्वसत्यकामत्वसत
- āptum← āpnominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]इच्छ। स्वाभाविकानवधिकातिशयसौन्दर्यसौशील्यसौहार्दवात्सल्यकारुण्यमाधुर्यगाम्भीर्यौदार्यशौर्यवीर्यपराक्रमसर्वज्ञत्वसत्यकाम
- dhanañjaya← dhanaṃjayavocative singular neuter noun
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 12.9, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_12.9 · anandgiri_12.9
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_12.9 · vedantadeshika_12.9
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_12.9 · jayatirtha_12.9
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_12.9
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_12.9
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_12.9
Theme-list memberships (4)
Show all theme-lists this verse participates in
- अभ्यासwith 6.35, 6.36, 8.8, 12.10, 12.12, 18.36
- चित्तwith 4.21, 6.10, 6.12, 6.14, 6.18, 6.19, …
- चित्तम्with 6.18, 12.10
- धनञ्जयwith 1.15, 4.41, 18.29, 18.72