Bhagavad Gītā Chapter 11, Verse 32: Krishna to Arjuna — Viśvarūpa-Darśana-Yoga
Bhagavad Gītā 11.32
कालो ऽस्मि लोकक्षयकृत् प्रवृद्धो लोकान् समाहर्तुमिह प्रवृत्तः ।
ऋते ऽपि त्वा न भविष्यन्ति सर्वे ये ऽवस्थिताः प्रत्यनीकेषु योधाः ॥
kālo 'smi loka← loka(49 verses)compound (compound member)world, realm; people-kṣaya← kṣaya(7 verses)compound (compound member)decay, destruction (from √kṣi)-kṛt← kṛt(7 verses)nominative masculine singular noundoer, maker (from √kṛ); the kṛt-suffixes in Pāṇini prav← pra-√vṛdh(3 verses)nominative masculine singular participle noungrown up (pra- + √vṛdh 'grow forth')ṛddho
lokān← loka(49 verses)accusative masculine plural nounworld, realm; peopleattested in commentariesadvaitaसमाहर्तुं संहर्तुम् इह अस्मिन् काले प्रवृत्तःviśiṣṭādvaitaसमाहर्तुम् आभिमुख्येन संहर्तुम् इह प्रवृत्तः अस्मि samāhartum← samāhṛinfinitiveto draw together, withdraw (sam- + ā- + √hṛ)attested in commentariesviśiṣṭādvaitaआभिमुख्येन संहर्तुम् इह प्रवृत्तः अस्मि iha← iha(21 verses)here, in this world, in this life pravṛttaḥ← pra-√vṛt(6 verses)nominative masculine singular participle nounto engage in (pra- + √vṛt 'turn forth')attested in commentariesadvaita। ऋतेऽपि विनापि त्वा त्वां न भविष्यन्ति भीष्मद्रोणकर्णप्रभृतयः सर्वे, येभ्यः तव आशङ्का, ये अवस्थिताः प्रत्यनीकेषु अनीकमनviśiṣṭādvaitaअस्मि। अतो मत्संकल्पाद् एव त्वाम् ऋते अपि त्वदुद्योगम् ऋतेऽपि एते धार्तराष्ट्रप्रमुखाः तव प्रत्यनीकेषु ये अवस्थिता योधाdvaita। भ्रात्रादींश्च ऋते इत्यपिशब्दः। प्रत्यनीकत्वं तु परस्परतया। सर्वेऽपि न भविष्यन्ति, अक्षौहिण्यादिभेदेन बहुवचनं युक्तम्।
ṛte← ṛtewithout, except for (preposition with abl.) 'pi tvā← tvad(123 verses)accusative singular nounyou (2nd person pronoun stem)attested in commentariesadvaitaत्वां न भविष्यन्ति भीष्मद्रोणकर्णप्रभृतयः सर्वे, येभ्यः तव आशङ्का, ये अवस्थिताः प्रत्यनीकेषु अनीकमनीकं प्रति प्रत्यनीकेdvaitaइत्युच्यत इत्यत आह -- प्रत्यनीकत्वमितिadvaita-bhaktiत्वामर्जुनं योद्धारं विनापि त्वद्व्यापारं विनापि मद्व्यापारेणैव नभविष्यन्ति विनंक्ष्यन्ति na← na(252 verses)not (negation particle) bhaviṣyanti← √bhū(51 verses)future indicative 3rd person plural verbto be, become; the earth (verbal root / noun)attested in commentariesadvaitaभीष्मद्रोणकर्णप्रभृतयः सर्वे, येभ्यः तव आशङ्का, ये अवस्थिताः प्रत्यनीकेषु अनीकमनीकं प्रति प्रत्यनीकेषु प्रतिपक्षभूतेषुviśiṣṭādvaitaविनङ्क्ष्यन्तिdvaita, अक्षौहिण्यादिभेदेन बहुवचनं युक्तम्śuddhādvaitaइति प्रत्युक्तम्bhaktiन जीविष्यन्ति sarve← sarva(138 verses)nominative masculine plural nounall, entireattested in commentariesadvaita, येभ्यः तव आशङ्का, ये अवस्थिताः प्रत्यनीकेषु अनीकमनीकं प्रति प्रत्यनीकेषु प्रतिपक्षभूतेषु अनीकेषु योधाः योद्धारःadvaita-bhaktiभीष्मद्रोणकर्णप्रभृतयो योद्धुमनर्हत्वेन संभाविता अन्येऽपि येऽवस्थिताः प्रत्यनीकेषु प्रतिपक्षसैन्येषु योधा योद्धारः सर्व
ye← yad(218 verses)nominative masculine plural nounwhich, who (relative pronoun) 'vasthitāḥ pratyanīkeṣu← pratyanīkalocative neuter plural nounopposed, hostile (prati- + anīka)attested in commentariesadvaitaअनीकमनीकं प्रति प्रत्यनीकेषु प्रतिपक्षभूतेषु अनीकेषु योधाः योद्धारःviśiṣṭādvaitaये अवस्थिता योधाः, ते सर्वे न भविष्यन्ति विनङ्क्ष्यन्तिbhaktiअनीकान्यनीकानि प्रति भीष्मद्रोणादीनां सर्वासु सेनासु ये योद्धारोऽवस्थितास्ते सर्वेऽपिadvaita-bhaktiप्रतिपक्षसैन्येषु योधा योद्धारः सर्वेऽपि मया हतत्वादेव नभविष्यन्ति yodhāḥ← yodha(3 verses)nominative masculine plural nounwarrior, fighter (from √yudh)attested in commentariesadvaitaयोद्धारःviśiṣṭādvaita, ते सर्वे न भविष्यन्ति विनङ्क्ष्यन्ति
spoken
I am Time, the destroyer of worlds, fully aroused and set in motion to consume these armies. Without you, Arjuna, not one warrior arrayed against you will survive.