Chapter 8 (Akṣara-Brahma-Yoga (The Yoga of the Imperishable Brahman)), verse 24
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
अग्निर् ज्योतिर् अहः शुक्लः षण्-मासा उत्तरायणम् | तत्र प्रयाता गच्छन्ति ब्रह्म ब्रह्म-विदो जनाः
agnir jyotir ahaḥ śuklaḥ ṣaṇ-māsā uttarāyaṇam | tatra prayātā gacchanti brahma brahma-vido janāḥ
Word-by-word
- agnis← agninominative singular masculine noun
- jyotis← jyotisvocative singular neuter noun
- ahas← ahnominative singular masculine noun
- śuk← śucnominative singular masculine noun[advaita]लः शुक्लपक्षदेवता षण्मासा उत्तरायणम् तत्रापि देवतैव मार्गभूता इति स्थितः अन्यत्र अयं न्यायः[viśiṣṭādvaita]लः षण्मासा उत्तरायणम् इति संवत्सरादीनां प्रदर्शनम्[dvaita]लं पौर्णमास्यायनं विषुवा सह तच्चोक्तं ब्रह्मवैवर्ते -- साह्ना मध्यन्दिनेनाथ शुक्लेन[śuddhādvaita]ले उत्तरायणे प्रयाता मृताः मार्गे वा तत्र प्रयाता ब्रह्माक्षरं भगवन्महिमभूतं क्रममुक्तिप्रकारेण गच्छन्ति[bhakti]ल इति शुक्लपक्षाभिमानिनी[advaita-bhakti]लपक्ष इत शुक्लपक्षाभिमानिनी
- las← lanominative singular masculine noun
- māsā← māsainstrumental singular masculine noun[advaita]उत्तरायणम् तत्रापि देवतैव मार्गभूता इति स्थितः अन्यत्र अयं न्यायः[viśiṣṭādvaita]उत्तरायणम् इति संवत्सरादीनां प्रदर्शनम्[dvaita]भिमानिभ्यो अयनाभिमानी[śuddhādvaita]नुदगादित्यं प्रैति मासेभ्यो देवलोकं इत्यादि[bhakti]इत्युत्तरायणाभिमानिनी[advaita-bhakti]उत्तरायणमिति उत्तरायणरूपषण्मासाभिमानिनी देवतैव लक्ष्यते
- uttarāyaṇam← uttarāyaṇanominative singular neuter noun[advaita]तत्रापि देवतैव मार्गभूता इति स्थितः अन्यत्र अयं न्यायः[viśiṣṭādvaita]इति संवत्सरादीनां प्रदर्शनम्[dvaita]षण्मासा दक्षिणायनम् [8
- tat← tadvocative singular neuter noun[advaita]रापि देवतैव मार्गभूता इति स्थितः अन्यत्र अयं न्यायः[viśiṣṭādvaita]रैव तात्पर्यमिति भावः[dvaita]समाख्यानादित्यर्थः[śuddhādvaita]रानावृत्तिमार्गमाह -- अग्निरिति[bhakti]रानावृत्तिमार्गमाह -- अग्निरिति[advaita-bhakti]रोपासकानां देवयानं पन्थानमाह -- अग्निर्ज्योतिरित्यर्चिरभिमानिनी देवता लक्ष्यते
- ra← ravocative singular neuter noun[advaita]पि देवतैव कालाभिमानिनी[viśiṣṭādvaita]हः शुक्लः षण्मासा उत्तरायणम् इति संवत्सरादीनां प्रदर्शनम्[dvaita]र्चिः। तेऽर्चिषमभिसम्भवन्ति [बृ.उ.6।2।15] इति हि श्रुतिः। तथा च नारदीये -- अग्निं प्राप्य ततश्चार्चिस्ततश्चाप्यहरादिकम्[śuddhādvaita]ानावृत्तिमार्गमाह -- अग्निरिति[bhakti]ानावृत्तिमार्गमाह -- अग्निरिति[advaita-bhakti]ोपासकानां देवयानं पन्थानमाह -- अग्निर्ज्योतिरित्यर्चिरभिमानिनी देवता लक्ष्यते
- prayātā← prayā3rd person singular periphrastic future active verb[advaita]ः मृताः गच्छन्ति ब्रह्म ब्रह्मविदो ब्रह्मोपासकाः ब्रह्मोपासनपरा जनाः[viśiṣṭādvaita]गच्छन्ति ब्रह्म ब्रह्मविदो जनाः इति सिद्धत्वात् पञ्चाग्निविदोऽपि परमात्मप्राप्तिरस्त्येवेति स्वीकर्तव्यम्[śuddhādvaita]मृताः मार्गे वा तत्र प्रयाता ब्रह्माक्षरं भगवन्महिमभूतं क्रममुक्तिप्रकारेण गच्छन्ति[bhakti]गता भगवदुपासका जनाः ब्रह्म प्राप्नुवन्ति[advaita-bhakti]गच्छन्ति ब्रह्मकार्योपाधिकंकार्यं बादरिरस्य गत्युपपत्तेः इति न्यायात्
- gacchanti← gamvocative singular feminine noun[advaita]ब्रह्म ब्रह्मविदो ब्रह्मोपासकाः ब्रह्मोपासनपरा जनाः[viśiṣṭādvaita]ब्रह्म ब्रह्मविदो जनाः इति सिद्धत्वात् पञ्चाग्निविदोऽपि परमात्मप्राप्तिरस्त्येवेति स्वीकर्तव्यम्[śuddhādvaita]। श्रीपुरुषोत्तमतत्त्वज्ञानिनस्तु तदा सद्योमुक्तिप्रकारेण प्रयाता भगवन्तमुपासीना भवन्तीति द्वितीयस्कन्धे निरूप्यतेयादृशी[advaita-bhakti]ब्रह्मकार्योपाधिकंकार्यं बादरिरस्य गत्युपपत्तेः इति न्यायात्
- brahma← brahmanvocative singular neuter noun[advaita]ब्रह्मविदो ब्रह्मोपासकाः ब्रह्मोपासनपरा जनाः[viśiṣṭādvaita]गमयति [छां.उ.4[dvaita]याति हि इति ब्राह्मे[śuddhādvaita]ाक्षरं भगवन्महिमभूतं क्रममुक्तिप्रकारेण गच्छन्ति[bhakti]प्राप्नुवन्ति[advaita-bhakti]गमयत्येष देवपथो ब्रह्मपथ एतेन प्रतिपद्यमाना इमं मानवमावर्तं नावर्तन्ते इति
- brahma← brahmanvocative singular neuter noun[advaita]ब्रह्मविदो ब्रह्मोपासकाः ब्रह्मोपासनपरा जनाः[viśiṣṭādvaita]गमयति [छां.उ.4[dvaita]याति हि इति ब्राह्मे[śuddhādvaita]ाक्षरं भगवन्महिमभूतं क्रममुक्तिप्रकारेण गच्छन्ति[bhakti]प्राप्नुवन्ति[advaita-bhakti]गमयत्येष देवपथो ब्रह्मपथ एतेन प्रतिपद्यमाना इमं मानवमावर्तं नावर्तन्ते इति
- vidas← vidnominative plural masculine noun
- janās← jananominative plural masculine noun
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 8.24, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_8.24 · anandgiri_8.24
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_8.24 · vedantadeshika_8.24
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_8.24 · jayatirtha_8.24
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_8.24
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_8.24
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_8.24
Theme-list memberships (2)
Show all theme-lists this verse participates in
- गच्छन्तिwith 5.17, 14.18
- ब्रह्मwith 1.1, 2.72, 3.14, 3.15, 4.21, 4.24, …