Chapter 8 (Akṣara-Brahma-Yoga (The Yoga of the Imperishable Brahman)), verse 25
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
धूमो रात्रिस् तथा कृष्णः षण्-मासा दक्षिणायनम् | तत्र चान्द्रमसं ज्योतिर् योगी प्राप्य निवर्तते
dhūmo rātris tathā kṛṣṇaḥ ṣaṇ-māsā dakṣiṇāyanam | tatra cāndramasaṃ jyotir yogī prāpya nivartate
Word-by-word
- dhūm← dhūaccusative singular feminine noun
- as← anominative singular masculine noun
- rātṛ← rānominative singular neuter noun
- is← inominative singular masculine noun
- tathā← tathānominative singular masculine noun[advaita]कृष्णः कृष्णपक्षदेवता[advaita-bhakti]हि श्रुतिःते धूमममिसंभवन्ति धूमाद्रात्रिं रात्रेपरपक्षमपरक्षाद्यान्षड्दक्षिणैति मासांस्तान्नैते संवत्सरमभिप्राप्नुवन्ति
- kṛṣṇas← kṛṣṇanominative singular masculine noun
- māsā← māsainstrumental singular masculine noun[advaita]दक्षिणायनम् इति[bhakti]भिमानिन्यस्तिस्रो देवता उपलक्ष्यन्ते[advaita-bhakti]दक्षिणायमिति दक्षिणायनाभिमानिनी लक्ष्यते
- dakṣiṇā← dakṣiṇānominative singular masculine noun[advaita]यनम् इति[śuddhādvaita]यने मृतः[bhakti]यनरूपषण्मासाभिमानिन्यस्तिस्रो देवता उपलक्ष्यन्ते[advaita-bhakti]यमिति दक्षिणायनाभिमानिनी लक्ष्यते
- ayanam← iaccusative singular masculine noun
- tat← tadvocative singular neuter noun[advaita]र चन्द्रमसि भवं चान्द्रमसं ज्योतिः फलम् इष्टादिकारी योगी कर्मी प्राप्य भुक्त्वा तत्क्षयात् इह पुनः निवर्तते[viśiṣṭādvaita]च धूमादिमार्गस्थपितृलोकादेः प्रदर्शनम्। अत्र योगिशब्द पुण्यकर्मसम्बन्धिविषयः।[bhakti]र प्रयातः कर्मयोगी चान्द्रमसं ज्योतिस्तदुपलक्षितं स्वर्गलोकं प्राप्य तत्रेष्टापूर्तकर्मफलं भुक्त्धा पुनरावर्तते[advaita-bhakti]र धूमरात्रिकृष्णपक्षदक्षिणायनदेवता इहोक्ताः
- ra← ravocative singular neuter noun[advaita]ात्रिः धूमाभिमानिनी रात्र्यभिमानिनी[viśiṣṭādvaita]्गस्थपितृलोकादेः प्रदर्शनम्[śuddhādvaita]्गमाह सकामाग्निहोत्रिणाम्[bhakti]्गमाह -- धूम इति[advaita-bhakti]्गस्तुत्यर्थं पितृयाणमार्गमाह -- अत्रापि धूम इति धूमाभिमानिनी देवता रात्रिरिति रात्र्यभिमानिनी कृष्ण,इति कृष्णपक्षाभिमान
- cāndramasam← cāndramasaaccusative singular masculine noun
- jyotis← jyotisvocative singular neuter noun[bhakti]तदुपलक्षितं स्वर्गलोकं प्राप्य तत्रेष्टापूर्तकर्मफलं भुक्त्धा पुनरावर्तते
- yogī← yoginnominative singular masculine noun[advaita]कर्मी प्राप्य भुक्त्वा तत्क्षयात् इह पुनः निवर्तते[bhakti]चान्द्रमसं ज्योतिस्तदुपलक्षितं स्वर्गलोकं प्राप्य तत्रेष्टापूर्तकर्मफलं भुक्त्धा पुनरावर्तते[advaita-bhakti]कर्मयोगीष्टापूर्तदत्तकारी प्राप्य यावत्संपातमुषित्वा निवर्तते
- pra← pravocative singular neuter noun[advaita]ाप्य भुक्त्वा तत्क्षयात् इह पुनः निवर्तते[viśiṣṭādvaita]दर्शनम्[śuddhādvaita]दर्शनम्[bhakti]यातः कर्मयोगी चान्द्रमसं ज्योतिस्तदुपलक्षितं स्वर्गलोकं प्राप्य तत्रेष्टापूर्तकर्मफलं भुक्त्धा पुनरावर्तते[advaita-bhakti]ाप्नुवन्ति मासेभ्यः पितृलोकं पितृलोकादाकाशमाकाशाच्चन्द्रमसमेष सोमो राजा तद्देवानामन्नं तं देवा भक्षयन्ति तस्मिन्यावत्संप
- apya← apyavocative singular neuter noun
- nivartate← nivṛt3rd person singular present indicative active verb[advaita-bhakti]। संपतत्यनेनेति संपातः कर्म। तस्मादेतस्मादावृत्तिमार्गादनावृत्तिमार्गः श्रेयानित्यर्थः।
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 8.25, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_8.25 · anandgiri_8.25
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_8.25 · vedantadeshika_8.25
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_8.25 · jayatirtha_8.25
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_8.25
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_8.25
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_8.25
Theme-list memberships (1)
Show all theme-lists this verse participates in
- कृष्णwith 1.1, 1.28, 1.29, 1.30, 1.32, 1.41, …