Chapter 3 (Karma-Yoga (The Yoga of Action)), verse 10
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
सह-यज्ञाः प्रजाः सृष्ट्वा पुरोवाच प्रजापतिः | अनेन प्रसविष्यध्वम् एष वो ऽस्त्व् इष्ट-काम-धुक्
saha-yajñāḥ prajāḥ sṛṣṭvā purovāca prajāpatiḥ | anena prasaviṣyadhvam eṣa vo 'stv iṣṭa-kāma-dhuk
Word-by-word
- saha← sahavocative singular masculine noun[advaita]यज्ञाः यज्ञसहिताः प्रजाः त्रयो वर्णाः ताः सृष्ट्वा उत्पाद्य पुरा पूर्वं सर्गादौ उवाच उक्तवान् प्रजापतिः प्रजानां स्रष्टा[viśiṣṭādvaita]ताः सृष्ट्वा एवम् उवाच अनेन यज्ञेन प्रसविष्यध्वम् आत्मनो वृद्धिं कुरुध्वम्[dvaita]यज्ञा इति[śuddhādvaita]ितप्रजोत्पादनं ब्रह्मणेति कर्मणोऽवश्यकर्त्तव्यतामाह सहेति चतुर्भिः[bhakti]यज्ञा इति चतुर्भिः[advaita-bhakti]यज्ञा इत्यादिचतुर्भिः
- yajñās← yajnominative plural masculine noun
- prajās← prajasnominative singular masculine noun
- sṛṣṭvā← sṛjnominative singular masculine noun[advaita]उत्पाद्य पुरा पूर्वं सर्गादौ उवाच उक्तवान् प्रजापतिः प्रजानां स्रष्टा अनेन यज्ञेन प्रसविष्यध्वं प्रसवः वृद्धिः उत्पत्ति[viśiṣṭādvaita]एवम् उवाच अनेन यज्ञेन प्रसविष्यध्वम् आत्मनो वृद्धिं कुरुध्वम्[bhakti]ब्रह्मेदमुवाच
- purā← purānominative singular feminine noun[advaita]पूर्वं सर्गादौ उवाच उक्तवान् प्रजापतिः प्रजानां स्रष्टा अनेन यज्ञेन प्रसविष्यध्वं प्रसवः वृद्धिः उत्पत्तिः तं कुरुध्वम्[viśiṣṭādvaita]सर्गकाले स भगवान् प्रजापतिः अनादिकालप्रवृत्ताचित्संसर्गविवशा उपसंहृतनामरूपविभागाः स्वस्मिन् प्रलीनाः सकलपुरुषार्थनर्हाः[dvaita]कल्पोऽर्थवादः[bhakti]सर्गादौ सृष्ट्वा ब्रह्मेदमुवाच[advaita-bhakti]कल्पादौ सृष्ट्वोवाच प्रजानां पतिः स्रष्टा
- uvāca← vac3rd person singular perfect active verb[advaita]उक्तवान् प्रजापतिः प्रजानां स्रष्टा अनेन यज्ञेन प्रसविष्यध्वं प्रसवः वृद्धिः उत्पत्तिः तं कुरुध्वम्[viśiṣṭādvaita]अनेन यज्ञेन प्रसविष्यध्वम् आत्मनो वृद्धिं कुरुध्वम्
- prajāpatis← prajāpatinominative singular masculine noun
- anena← aninstrumental singular masculine noun[advaita]यज्ञेन प्रसविष्यध्वं प्रसवः वृद्धिः उत्पत्तिः तं कुरुध्वम्[viśiṣṭādvaita]यज्ञेन प्रसविष्यध्वम् आत्मनो वृद्धिं कुरुध्वम्[śuddhādvaita]यज्ञेन विष्ण्वादीन् देवान् भावयत्[bhakti]यज्ञेन प्रसविष्यध्वं प्रसूयध्वम्[advaita-bhakti]े यज्ञेन स्वाश्रमोचितधर्मेण प्रसविष्यध्वं प्रसूयध्वम्
- pras← pranominative singular masculine noun[advaita-bhakti]तावो नास्त्येवमा कर्मफलहेतुर्भूः इत्यनेन निराकृतत्वात् तथापि नित्यकर्मणामप्यानुषङ्गिकफलसद्भावात्एष वोऽस्त्विष्टकामधुक् इ
- aviṣyadhvam← viṣ2nd person plural imperfect passive verb
- eṣa← eṣvocative singular masculine noun[advaita]यज्ञः वः युष्माकम् अस्तु भवतु इष्टकामधुक् इष्टान् अभिप्रेतान् कामान् फलविशेषान् दोग्धीति इष्टकामधुक्[viśiṣṭādvaita]वो यज्ञः परमपुरुषार्थलक्षणमोक्षाख्यस्य कामस्य तदनुगुणानां[śuddhādvaita]यज्ञो व इष्टकामधुनिति[bhakti]यज्ञो वो युष्माकमिष्टकामधुगिष्टान्काभान्दोग्धीति तथा[advaita-bhakti]यज्ञाख्यो धर्मो वो युष्माकं इष्टकामधुक्इष्टानभिमतान्कामान्काम्यानि फलानि दोग्धि प्रापयतीति तथा
- vas← avnominative plural masculine noun[viśiṣṭādvaita]रष्टारं विश्वात्मानं परायणं नारायणम् आह पुरा सर्गकाले स भगवान् प्रजापतिः अनादिकालप्रवृत्ताचित्संसर्गविवशा उपसंहृतनामरूपव[advaita-bhakti]तुस्वभावादुत्पत्तौ न विशेषः
- astu← as3rd person singular imperative active verb[advaita]भवतु इष्टकामधुक् इष्टान् अभिप्रेतान् कामान् फलविशेषान् दोग्धीति इष्टकामधुक्
- iṣṭa← yajvocative singular masculine noun[advaita]कामधुक् इष्टान् अभिप्रेतान् कामान् फलविशेषान् दोग्धीति इष्टकामधुक्[viśiṣṭādvaita]शब्देन विशेषणम्[śuddhādvaita]कामधुनिति[advaita-bhakti]कामधुक्इष्टानभिमतान्कामान्काम्यानि फलानि दोग्धि प्रापयतीति तथा
- kāma← kāmavocative singular masculine noun[advaita]धुक् इष्टान् अभिप्रेतान् कामान् फलविशेषान् दोग्धीति इष्टकामधुक्[viśiṣṭādvaita]स्य तदनुगुणानां[śuddhādvaita]धुनिति[bhakti]धुगिष्टान्काभान्दोग्धीति तथा[advaita-bhakti]धुक्इष्टानभिमतान्कामान्काम्यानि फलानि दोग्धि प्रापयतीति तथा
- dhuk← duhnominative singular masculine noun[advaita]इष्टान् अभिप्रेतान् कामान् फलविशेषान् दोग्धीति इष्टकामधुक्[śuddhādvaita]त्वेनेष्टमात्रसाधकत्वाद्यज्ञादेर्विहितस्य नियतकर्मणः अन्यथाऽक्रामितोऽपि मोक्षः स्यात् तेन सर्वपुरुषार्थहेतुत्वमुक्तं भवत[advaita-bhakti]इष्टानभिमतान्कामान्काम्यानि फलानि दोग्धि प्रापयतीति तथा
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 3.10, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_3.10 · anandgiri_3.10
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_3.10 · vedantadeshika_3.10
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_3.10 · jayatirtha_3.10
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_3.10
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_3.10
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_3.10
Theme-list memberships (14)
Show all theme-lists this verse participates in
- अनेन प्रसविष्यध्वमेष वोऽस्त्विष्टकामधुक्with 3.11
- इष्टकामwith 3.11
- एहि तन कर फल बिषय न भाईwith 3.11
- ते देवा भावयन्तु वःwith 3.11
- देवान् भावयतानेनwith 3.11
- परस्परं भावयन्तःwith 3.11
- पुरातनःwith 3.11, 4.3
- प्रजाwith 1.1, 3.24, 10.6, 11.31, 11.39, 18.31
- प्रजाःwith 3.11, 3.24, 10.6
- प्रजापतिwith 3.11, 11.39
- प्रजापतिःwith 11.39
- यज्ञाःwith 4.28
- श्रेयः परमवाप्स्यथwith 3.11
- सहयज्ञाः प्रजाः सृष्ट्वा पुरोवाच प्रजापतिःwith 3.11