Chapter 11 (Viśvarūpa-Darśana-Yoga (The Yoga of the Vision of the Universal Form)), verse 39
Krishna → Arjuna · meter: upajāti
वायुर् यमो ऽग्निर् वरुणः शशाङ्कः प्रजापतिस् त्वं प्रपितामहश् च | नमो नमस् ते ऽस्तु सहस्र-कृत्वः पुनश् च भूयो ऽपि नमो नमस् ते
vāyur yamo 'gnir varuṇaḥ śaśāṅkaḥ prajāpatis tvaṃ prapitāmahaś ca | namo namas te 'stu sahasra-kṛtvaḥ punaś ca bhūyo 'pi namo namas te
Word-by-word
- vāyus← vāyunominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]तत्सूर्यस्तदु चन्द्रमाः
- yamas← yamnominative singular masculine noun[advaita-bhakti]तु सहस्रकृत्वः
- agnis← agninominative singular masculine noun
- varuṇas← varuṇanominative singular masculine noun
- śaśa← śaśavocative singular masculine noun[advaita]ाङ्कः चन्द्रमाः प्रजापतिः त्वं कश्यपादिः प्रपितामहश्च पितामहस्यापि पिता प्रपितामहः? ब्रह्मणोऽपि पिता इत्यर्थः[advaita-bhakti]ाङ्कः। सूर्यादीनामप्युपलक्षणमेतत्। प्रजापतिर्विराट् हिरण्यगर्भश्च। प्रपितामहश्च पितामहस्य हिरण्यगर्भस्यापि पिता च त्वम्।
- aṅkas← aṅkanominative singular masculine noun
- prajāpatis← prajāpatinominative singular masculine noun
- tvam← tvaaccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]एव? पितामहादयः च[dvaita]। आङ्पूर्वाददो मन्। तत्वं च। इह देहे। सन्ततो भावो नित्या सत्ता। आङ्पूर्वात्तनोतेर्ङ्मन्। सदसद्भावात्मकं विश्वं त्वमेवेति[bhakti]। अतस्ते तुभ्यं सहस्रकृत्वः सहस्रशो नमोऽस्तु। भूयोपि पुनरपि सहस्रकृत्वो नमो नम इति भक्तिश्रद्धाभरातिरेकेण नमस्कारेषु तृप[advaita-bhakti]। यस्मादेवं सर्वदेवात्मकत्वात्त्वमेव सर्वैर्नमस्कार्योसि तस्मान्ममापि वराकस्य नमो नमस्ते तुभ्यमस्तु सहस्रकृत्वः। पुनश्च
- prapitāmahas← prapitāmahanominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]त्वमेवेति[bhakti]त्वम्। अतस्ते तुभ्यं सहस्रकृत्वः सहस्रशो नमोऽस्तु। भूयोपि पुनरपि सहस्रकृत्वो नमो नम इति भक्तिश्रद्धाभरातिरेकेण नमस्कारेष
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]अग्निः वरुणः अपां पतिः शशाङ्कः चन्द्रमाः प्रजापतिः त्वं कश्यपादिः प्रपितामहश्च पितामहस्यापि पिता प्रपितामहः? ब्रह्मणोऽप[viśiṣṭādvaita]। सर्वासां प्रजानां पितरः प्रजापतयः प्रजापतीनां पिता हिरण्यगर्भः प्रजानां पितामहः? हिरण्यगर्भस्य अपि पिता त्वं प्रजानां[dvaita]ासावात्मा चेति महात्मा[bhakti]त्वमेव सर्वैर्नमस्कार्यः सर्वदेवात्मकत्वादिति स्तुवन्स्वयमपि नमस्करोति -- वायुरिति[advaita-bhakti]। प्रपितामहश्च पितामहस्य हिरण्यगर्भस्यापि पिता च त्वम्। यस्मादेवं सर्वदेवात्मकत्वात्त्वमेव सर्वैर्नमस्कार्योसि तस्मान्मम
- namas← namnominative singular masculine noun[advaita]कारक्रियाभ्यासावृत्तिगणनं कृत्वसुचा उच्यते[viśiṣṭādvaita]करोति --[dvaita]यन्ति [11[bhakti]कार्यः सर्वदेवात्मकत्वादिति स्तुवन्स्वयमपि नमस्करोति -- वायुरिति[advaita-bhakti]कार्योसि तस्मान्ममापि वराकस्य नमो नमस्ते तुभ्यमस्तु सहस्रकृत्वः
- namas← namnominative singular masculine noun[advaita]कारक्रियाभ्यासावृत्तिगणनं कृत्वसुचा उच्यते[viśiṣṭādvaita]करोति --[dvaita]यन्ति [11[bhakti]कार्यः सर्वदेवात्मकत्वादिति स्तुवन्स्वयमपि नमस्करोति -- वायुरिति[advaita-bhakti]कार्योसि तस्मान्ममापि वराकस्य नमो नमस्ते तुभ्यमस्तु सहस्रकृत्वः
- te← tānominative dual feminine noun[advaita]तुभ्यम् अस्तु सहस्रकृत्वः[viśiṣṭādvaita]ऽस्तु इत्यादिनोक्तनमने विश्वरूपप्रदर्शनप्रकटितपरत्वसौलभ्यानुभवजनितभयहर्षावेव[dvaita]-- यच्चाप्नोति यदादत्ते यच्चात्ति विषयानिह[śuddhādvaita]सहस्रकृत्वो नमो नम इति सभयं प्रणमति[bhakti]तुभ्यं सहस्रकृत्वः सहस्रशो नमोऽस्तु[advaita-bhakti]तुभ्यमस्तु सहस्रकृत्वः
- astu← as3rd person singular imperative active verb[advaita]सहस्रकृत्वः
- sahasra← sahasravocative singular neuter noun[advaita]कृत्वः[śuddhādvaita]कृत्वो नमो नम इति सभयं प्रणमति[bhakti]कृत्वः सहस्रशो नमोऽस्तु[advaita-bhakti]कृत्वः
- kṛt← kṛnominative singular masculine noun[advaita]वः। पुनश्च भूयोऽपि नमो नमः ते। बहुशो नमस्कारक्रियाभ्यासावृत्तिगणनं कृत्वसुचा उच्यते। पुनश्च भूयोऽपि इति श्रद्धाभक्त्यतिश[śuddhādvaita]वो नमो नम इति सभयं प्रणमति[bhakti]वः सहस्रशो नमोऽस्तु[advaita-bhakti]वः। पुनश्च भूयोपि पुनरपि नमो नमस्ते। भक्तिश्रद्धातिशयेन नमस्कारेष्वलंप्रत्ययाभावोऽनया नमस्कारवृत्त्या सूच्यते।
- vas← avnominative plural masculine noun[viśiṣṭādvaita]तुवाचिसामान्यविशेषसकलशब्दसामानाधिकरण्यस्यापि शरीरात्मभाव[dvaita]तस्मादात्मेति भण्यते इति
- punas← punanominative singular masculine noun
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]अग्निः वरुणः अपां पतिः शशाङ्कः चन्द्रमाः प्रजापतिः त्वं कश्यपादिः प्रपितामहश्च पितामहस्यापि पिता प्रपितामहः? ब्रह्मणोऽप[viśiṣṭādvaita]। सर्वासां प्रजानां पितरः प्रजापतयः प्रजापतीनां पिता हिरण्यगर्भः प्रजानां पितामहः? हिरण्यगर्भस्य अपि पिता त्वं प्रजानां[dvaita]ासावात्मा चेति महात्मा[bhakti]त्वमेव सर्वैर्नमस्कार्यः सर्वदेवात्मकत्वादिति स्तुवन्स्वयमपि नमस्करोति -- वायुरिति[advaita-bhakti]। प्रपितामहश्च पितामहस्य हिरण्यगर्भस्यापि पिता च त्वम्। यस्मादेवं सर्वदेवात्मकत्वात्त्वमेव सर्वैर्नमस्कार्योसि तस्मान्मम
- bhūyas← bhūyasvocative singular neuter noun
- api← apinominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]पिता त्वं प्रजानां प्रपितामहः पितामहादीनाम् आत्मतया तत्तच्छब्दवाच्यः त्वम्
- namas← namnominative singular masculine noun[advaita]कारक्रियाभ्यासावृत्तिगणनं कृत्वसुचा उच्यते[viśiṣṭādvaita]करोति --[dvaita]यन्ति [11[bhakti]कार्यः सर्वदेवात्मकत्वादिति स्तुवन्स्वयमपि नमस्करोति -- वायुरिति[advaita-bhakti]कार्योसि तस्मान्ममापि वराकस्य नमो नमस्ते तुभ्यमस्तु सहस्रकृत्वः
- namas← namnominative singular masculine noun[advaita]कारक्रियाभ्यासावृत्तिगणनं कृत्वसुचा उच्यते[viśiṣṭādvaita]करोति --[dvaita]यन्ति [11[bhakti]कार्यः सर्वदेवात्मकत्वादिति स्तुवन्स्वयमपि नमस्करोति -- वायुरिति[advaita-bhakti]कार्योसि तस्मान्ममापि वराकस्य नमो नमस्ते तुभ्यमस्तु सहस्रकृत्वः
- te← tānominative dual feminine noun[advaita]तुभ्यम् अस्तु सहस्रकृत्वः[viśiṣṭādvaita]ऽस्तु इत्यादिनोक्तनमने विश्वरूपप्रदर्शनप्रकटितपरत्वसौलभ्यानुभवजनितभयहर्षावेव[dvaita]-- यच्चाप्नोति यदादत्ते यच्चात्ति विषयानिह[śuddhādvaita]सहस्रकृत्वो नमो नम इति सभयं प्रणमति[bhakti]तुभ्यं सहस्रकृत्वः सहस्रशो नमोऽस्तु[advaita-bhakti]तुभ्यमस्तु सहस्रकृत्वः
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 11.39, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_11.39 · anandgiri_11.39
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_11.39 · vedantadeshika_11.39
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_11.39 · jayatirtha_11.39
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_11.39
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_11.39
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_11.39
Theme-list memberships (5)
Show all theme-lists this verse participates in
- पितामहwith 1.12, 1.26, 1.34, 9.16, 9.17, 9.18
- प्रजाwith 1.1, 3.10, 3.24, 10.6, 11.31, 18.31
- प्रजापतिwith 3.10, 3.11
- प्रजापतिःwith 3.10
- शशाङ्कwith 15.6